Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ကဘာလဲ။

Cholestasis လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနာက္ပိုင္းလေတြမွာျဖစ္တတ္ျပီး လက္ေတြ၊ ေျခေထာက္ေတြနဲ႔ တျခားေနရာေတြမွာ အလြန္အမင္းယားယံျခင္းကိုျဖစ္ေစတယ္။

ေနရထုိင္ရခက္ေစေပမယ့္ မိခင္တစ္ေယာက္အတြက္ သိသာတဲ့ေဘးျဖစ္ေစျခင္းမ်ိဳးေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဖြံ႔ျဖိဳးေနတဲ့ရင္ေသြးငယ္ေလးကိုေတာ့ ထိခိုက္ေကာင္းထိခိုက္နုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆရာ၀န္ေတြက ေစာေစာေမြးခိုင္းတတ္တယ္။

Cholestasis ဆုိတာ အသည္းကေနထုတ္ေပးတဲ့ အစာေျခရာမွာသံုးေသာ အရည္တစ္မ်ိဳးစီးဆင္းမႈ ယိုယြင္းျခင္းျဖစ္တယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းက အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ တျခားနာမည္ေတြကေတာ့ obstetric cholestasis ၊ intrahepatic cholestasis လို႔ေခၚတတ္ၾကတယ္။

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Cincinnati ကေလးေဆးရံုကေဆးကုသမႈစင္တာအရေတာ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ၁၀၀၀ မွာ တစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္လို႔ဆုိျပီး ဆြီဒင္နုိင္ငံသားေတြနဲ႔ ခ်ီလီနုိင္ငံသားေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္နုိင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႔ရေလ့ရွိတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ –

  • ယားယံျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ လက္၊ ေျခေထာက္
  • ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္း၊ မည္းညစ္ျခင္း
  • သည္းေျခေက်ာက္မရွိဘဲ ၀မ္းဗိုက္ညာဘက္ အေပၚပုိင္းတြင္ နာက်င္ျခင္း
  • ၀မ္းအေရာင္ေဖ်ာ့ျခင္း
  • နုန္းျခင္း၊ ႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • အစားေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း

တျခားအျဖစ္နည္းတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့-

  • အသား၀ါျခင္း
  • ၀မ္းဗိုက္ညဘက္အေပၚပို္ငးနာျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း

တျခားလကၡဏာေတြလည္းရွိေနနုိင္တာေၾကာင့္ စိတ္ပူသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေဖာ္ျပပါလကၡဏာေတြရွိမယ္ဆုိရင္၊ သိလိုသည္မ်ားရွိမယ္ဆုိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္သင့္တယ္။ လူတုိင္းခႏၶာကိုယ္ကတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူတာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးၾကည့္တာအေကာင္းဆံုးျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့မေသခ်ာပါဘူး။ မ်ိဳးရိုးနဲ႔ ဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ထြက္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နုိင္တယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ထြက္တဲ့ ေဟာမုန္းေတြက အသည္းကေနထုတ္တဲ့ အစာေျခရည္စီးဆင္းမႈကို ထိခိုက္ေစတာျဖစ္ေကာင္းျဖစ္နုိင္တယ္။ ထိုအရည္ေတြအသည္းမွာပံုလာတဲ့အခါမွာ ေသြးတြင္းကိုစီးသြားျပီး တစ္သ်ဴးေတြမွာစုပံုကာ ယားယံျခင္းကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

  • မိသားစုတြင္းေရာဂါရာဇ၀င္ရွိျခင္း
  • အသည္းေရာဂါရွိျခင္း
  • အမႊာကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါရာဇ၀င္ေမးျမန္းျခင္း၊ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာစမ္းသပ္ျခင္း၊ ေသြးစစ္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္၊ bile acid ပမာဏ၊ bilirubin ပမာဏတုိ႔ကို စစ္ေဆးျပီး ေရာဂါသတ္မွတ္ပါလိမ့္မယ္။

မိခင္နဲ႔ကေလးေဆးကုသမႈအဖြဲ႔အစည္းက TBA ဆုိတဲ့ bile acid စုစုေပါင္း သုိ႔ ေသြးတြင္း bile acid ၁၀ micromol/L နဲ႔အထက္ရွိမယ္ဆုိရင္ intrahepatic cholestasis လုိ႔သတ္မွတ္ပါတယ္။

Cholestasis of pregnancy (ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ျကံုရတတ္တဲ့ယားယံျခင္းအေၾကာင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈရဲ႕ဦးတည္ခ်က္ကေတာ့ ယားယံျခင္းကို သက္သာေစဖို႔ျဖစ္တယ္။ ေဆးတစ္ခုခုမေသာက္ခင္မွာေတာ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူေတြနဲ႔ အရင္တုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ကုသမႈတခ်ိဳ႕ကေတာ့ –

  • ယားယံျခင္းအတြက္လိမ္းေဆး သုိ႔ corticosteroid မ်ား
  • Bile acid နည္းေစသည့္ ursodeoxycholic acid ကဲ့သုိ႔ေဆးမ်ား
  • ေရေအးေအးနွင့္ေရခ်ိဳးျခင္း – ေသြးလည္ပတ္မႈကိုေနွးေစပါတယ္။
  • Dexamethasone – ကေလးအဆုတ္ဖြံ႔ျဖိဳးျခင္းကိုအားေပးသည့္ steroid တစ္မ်ိဳး
  • Vitamin-K ဓာတ္ျဖည့္ေဆးမ်ား – ကေလးမီးမဖြားခင္ နဲ႔ မီးဖြားျပီးစမွာ ဦးေခါင္းတြင္းေသြးယိုျခင္းကို ကာကြယ္ဖုိ႔သံုးပါတယ္။
  • Dandelion ေခၚ ဒုဓလီအျမစ္နွင့္ milk thistle ပင္ေတြဟာ အသည္းေကာင္းေစတဲ့ သဘာ၀ပစၥည္းေတြျဖစ္တယ္။ (မမီွ၀ဲခင္မွာေတာ့ က်န္းမာေရးတတ္ကၽြမ္းသူနဲ႔ အရင္တုိ္င္ပင္ပါ)
  • သေျႏၶသားနွလံုးခုန္ျခင္းနွင့္ သားအိမ္က်ဳံ႕မႈပံုမွန္စစ္ေဆးျခင္း
  • ေသြးတြင္း bile acid နဲ႔ အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္အတြက္ ပံုမွန္ေသြးစစ္ျခင္း

ကုသမႈေတြကိုဆရာ၀န္ကေအာက္ပါအခ်က္ေတြနဲ႔ ညွိျပီးဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္-

  • သင့္ကုိယ္၀န္အေျခအေန၊ က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ ေရာဂါရာဇ၀င္။
  • ေရာဂါျပင္းထန္မႈ
  • ေဆးမ်ားအေပၚခံနုိင္ရည္ရွိမႈ
  • ေရာဂါအေျခအေန
  • သင့္ဆႏၵ

မသံုးသင့္တဲ့ကုသမႈေတြကေတာ့-

  • Antihistamines
  • Aveeno and Oatmeal Bath

Cholestyramine လို႔ေခၚတဲ့ေဆးတစ္မ်ိဳးနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး အယူအဆအမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲလြဲပါတယ္။ အရင္တုန္းက ထိုေဆးကို cholestasis အတြက္သံုးခဲ့ၾကေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တျခားကုသမႈေတြေလာက္ အာနိသင္မရွိျခင္း၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိျခင္း( Cholestasis ရွိေသာ ကိုယ္၀န္သည္မ်ားတြင္ နည္းေနေသာ ဗီတာမင္-ေက ပိုနည္းေစျခင္းကဲ့သုိ႔) ေတြရွိတယ္လုိ႔ ေလ့လာမႈတခ်ိဳ႕က ျပထားပါတယ္။

 

ေနထုိင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္အိမ္တြင္းကုထံဳးမ်ား

  • ေရေႏြးေႏြးနဲ႔ခ်ိဳးျခင္းက ယားယံျခင္းကိုသက္သာေစနုိင္ပါတယ္။
  • တခ်ိဳ႕ေသာယားယံသည့္ေနရာမ်ားကို ေရခဲကပ္ျခင္းကလည္း ယားယံျခင္းသက္သာေစနုိင္ပါတယ္။

တျခားသိလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ၾကည့္သင့္ပါတယ။္

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ