Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

သည္းေျခအိတ္သည္ အသည္း၏ေအာက္တြင္ ရိွေသာ အိတ္အေသးတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အသည္းမွ ထုတ္လုပ္လုိက္ ေသာ သည္းေျခရည္ကို သိမ္းဆည္းေပးျပီး အစာစား ေသာအခါ သည္းေျခရည္မ်ားကို အူမ်ားဆီသို႔ ပို႔ေပးပါသည္။ သည္းေျခရည္သည္ အစာတြင္းမွ အဆီမ်ားကို ေခ်ဖ်က္ရန္ ကူညီေပးပါသည္။ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းကို သည္းေျခ အိတ္ေရာဂါဟုလည္း ေခၚပါသည္။ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ ျခင္းသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ သည္းေျခအိတ္မွ သည္းေျခ ရည္မ်ားကို အူသို႔သယ္ယူေသာ ျပြန္တြင္ သည္းေျခေက်ာက္ မ်ား ပိတ္ဆို႔ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ အျဖစ္မ်ားပါသည္။ အ မ်ိဳးသားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပြားပါသည္။ အသက္ၾကီးေသာသူမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပြားပါသည္။ သည္းေျခ အိတ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ေသာ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ ေရာဂါ သည္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပါသည္။ ပိုမိုေသာ အခ်က္ အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း၏ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ ဝမ္းဗိုက္ အေပၚညာဖက္ျခမ္းတြင္ နာက်င္ ျခင္း ႂကြက္တက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ အျခား ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါသည္။ အျခား ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ-

  • ရင္အုပ္၊ ေက်ာအေပၚပိုင္း ႏွင့္ ညာဖက္ပုခံုး တို႔တြင္ နာက်င္ျခင္း။ အသက္ရွဴေသာအခါ ဖိအားေပးျပီး လႈပ္ရွားေသာအခါတြင္ နာက်င္ပါသည္။
  • အန္ျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္း။ မ်ား ေသာအားျဖင့္ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ား စား ျပီးေနာက္တြင္ ျဖစ္သည္။
  • ကိုယ္အပူခ်ိန္ က်ျခင္း
  • အသားဝါျခင္း
  • မ်က္လံုးမ်ား ျဖဴျခင္း
  • ဝမ္းေရာင္ ေဖ်ာ့ေတာ့ျခင္း
  • သည္းေျခရည္မ်ားကို အူသို႔ သယ္ေပးေသာ အဓိက ျပြန္ သည္ ေက်ာက္ေၾကာင့္ ပိတ္ဆို႔သြားေသာအခါ အေရျပားယားယံျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။
  • သည္းေျခအိတ္ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရျခင္းသည္ ကိုယ္ အပူခ်ိန္တက္ျခင္း ႏွင့္ ခ်မ္းတုန္ျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစပါ သည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ား ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ရိွပါက သို႔မဟုတ္ ေမးလိုသည္မ်ား ရိွပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ပါ။ ျပင္းထန္စြာ အစာအိမ္ေအာင့္ျပီး မလႈပ္ ရွားႏိုင္ပါက ဆရာဝန္ကို အျမန္ေခၚခိုင္းပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ သည္းေျခေက်ာက္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားပါသည္။ သည္းေျခရည္ျပဳလုပ္ရာ ႏွင့္ သည္း ေျခအိတ္တြင္ သိမ္းဆည္းရာတြင္ ျပႆနာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အျခားအမ်ိဳးအစားမွာ ေက်ာက္မရိွဘဲ ေရာင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ အျခား ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းအရင္း မ်ားမွာ ေသြးနီဥမ်ား တံစဥ္ပံုကဲ့သို႔ ျဖစ္ေသာေရာဂါ၊ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈမ်ား ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ တို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာက္ မရိွဘဲ ေရာင္ျခင္းသည္ အသက္ၾကီးသူမ်ား၊ အလြန္ဖ်ားနာ သူမ်ားႏွင့္ အိပ္ယာထဲလွဲေနရေသာ အသက္ၾကီးသူမ်ားတြင္ ေတြ႕ရပါသည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းကို ျမင့္ေစေသာ အခ်က္မ်ား မွာ သည္းေျခေက်ာက္ ျဖစ္ေစေသာ အခ်က္မ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ အသက္၊ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္မႈ၊ အခ်ိဳ႕လူမ်ိဳးအုပ္စုမ်ား (ဥပမာ- ေဒသခံအေမရိကန္)၊ အဝလြန္ျခင္း၊ အစာငတ္ခံ ျခင္း၊ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ား၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်လြန္းျခင္း တက္လြန္းျခင္း၊ ေဆးမ်ား ႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ တို႔ ပါဝင္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာဝန္သည္ ေဆးမွတ္တမ္းယူျခင္း ႏွင့္ ေဆးစစ္ျခင္း တုိ႔ျပဳလုပ္ျပီး ေရာဂါအေျဖရွာႏိုင္ပါသည္။ ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊ ေသြးစစ္ျခင္း ႏွင့္ ultrasonography မ်ားလုပ္၍ ေရာဂါ အေျဖကို အတည္ျပဳႏိုင္ပါသည္။ Ultrasonography ရလဒ္ သည္ မရွင္းလင္းပါက အထူး ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း (HIDA scan) လုပ္ၾကည့္ပါ။

Cholecystitis (သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

သည္းေျခအိတ္ ႏွင့္ သည္းေျခေက်ာက္ကို ခဲြစိတ္ကုသ ျခင္းျဖင့္ ဖယ္ထုတ္ပစ္ႏိုင္ပါသည္။ အေသးစား ခဲြစိတ္၍ ဖယ္ထုတ္ျခင္း နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳၾက ပါသည္။ ထိုနည္း သည္ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ရန္ ျမန္ဆန္ျပီး ေဆးရံု ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ခဲြစိတ္ကုသႏိုင္ပါသည္။ အေသးစား ခဲြစိတ္ျခင္းျဖင့္ ဖယ္ထုတ္ျခင္းတြင္ ခဲြစိတ္ဆရာဝန္သည္ ဝမ္းဗိုက္တြင္ ေသးငယ္ေသာ လီွးျဖတ္ရာ ေလးခု ျပဳလုပ္ပါ သည္။ ခဲြစိတ္ဆရာဝန္သည္ ကိရိယာမ်ားျဖင့္ ထိုလီွးျဖတ္ရာ မ်ားမွ သည္းေျခအိတ္ကို ဖယ္ထုတ္ပါသည္။

အေသးစား ခဲြစိတ္၍ဖယ္ရွားျခင္းကို ျပဳလုပ္မရပါက ေဆးရံုၾကာၾကာတက္ရန္ လိုေသာ စံျပဳ ထားေသာ ခဲြစိတ္မႈ ျဖင့္ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ သည္းေျခအိတ္အား ဖယ္ထုတ္ျခင္း သည္ ပံုမွန္ဘဝကို ထိခိုုက္ျခင္း မရိွပါ။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ သည္းေျခအိတ္ ဖယ္ထုတ္ျပီး ၆-၁၂ လၾကာျပီးေနာက္ အဆီ မ်ားေသာ အစားအစာမ်ားစားျပီးအစာမေၾကျခင္း ျဖစ္ တတ္ပါသည္။

ေက်ာက္ေပ်ာ္ေစရန္ ေဆးေသာက္ျခင္း ျပဳႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေဆးမ်ားသည္ ေက်ာက္ေပ်ာ္ရန္ လမ်ား ႏွစ္မ်ား ၾကာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အသံုးျပဳခဲပါသည္။

 

 

 

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား  အသံုးျပဳျခင္း သည္ သည္းေျခအိတ္ ေရာင္ျခင္း ကို ကုသရာတြင္  ဘယ္လို အေထာက္ အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

      ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ သည္းေျခအိတ္ ေရာင္ျခင္း ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

  • ေက်ာက္တည္ျခင္းေၾကာင့္ နာက်င္သည္ဟု ထင္ပါ က ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။
  • ဝမ္းဗိုက္နာျခင္းႏွင့္ အတူ အဖ်ားတက္ပါက ဆရာဝန္ ကို ခ်က္ခ်င္း ေခၚဆိုပါ။
  • ပံုမွန္ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိန္းသိမ္းပါ။
  • အဆီမ်ားမ်ားပါေသာ အစာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  • အခ်ိန္ၾကာစြာ အစာငတ္မခံပါႏွင့္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အျမန္က်ေစေသာ အစားမ်ား အား ေရွာင္ပါ။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

 

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 9, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 9, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ