Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

Cervical dysplasia လို႔ေခၚတဲ့ အေျခအေနဟာ သားအိမ္လမ္းေၾကာင္းမေရာက္မီ သားအိပ္အ၀ျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကဆဲလ္ေတြမူမမွန္ပံုစံေျပာင္းျခင္းျဖစ္တယ္။ သားအိမ္ေခါင္းဟာ ကေလးေမြးခ်ိန္မွာ ကေလးထြက္လို႔ရေအာင္ ျပန္႔က်ယ္ေပးရပါတယ္။

ထိုသားအိမ္ေခါင္းဆဲေျပာင္းလဲျခင္းဟာ ကင္ဆာမေရာက္ခင္ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ထိုေရာဂါမွာ ဆဲလ္ေတြဟာ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဘ၀မေရာက္ေသးေပမယ့္ ေျပာင္းလဲေနတာကို ေစာစီးစြာမသိဘဲ၊ မကုသဘဲထားလိုက္ပါက ကင္ဆာအျဖစ္ေျပာင္းသြားနုိင္ပါတယ္။ ထိုသားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္ေျပာင္းလဲျခင္းဟာ အသက္ ၃၀ ေအာက္အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး အရြယ္မေရြးျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ Human papillomavirus (HPV)လို႔ေခၚတဲ့ ဗုိင္းရပ္စ္တစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတတ္တယ္။

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Johns Hopkins တကၠသုိလ္ရဲ႕ ကင္ဆာဌာနအရေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာတစ္နွစ္ကို ၂၅၀၀၀၀ နဲ႔ ၁ မီလီယံၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ထိုေရာဂါေတြ႔ေနရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အသက္ ၂၅ နဲ႔ ၃၅ ၾကားမွာပုိအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကိုအားေပးတဲ့အခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ အေျခအေနကိုထိန္းခ်ဳပ္နုိင္ပါလိမ့္မယ္။ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ပံုမွန္ေတာ့လကၡဏာျပခဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေစာေစာစီးစီးေရာဂါရွာေဖြမႈနဲ႔ ကုသမႈအတြက္က ပံုမွန္သားအိမ္ေခါင္းအခၽြဲစစ္ေနျခင္းျဖင့္သာ ရွာေတြ႔နုိင္တယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေစာစီးစြာေရာဂါရွာေတြ႔ျခင္း၊ ကုသျခင္းတို႔က ေရာဂါပိုမဆိုးလာေအာင္တားဆီးနုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ထိုေရာဂါကုိသိသိခ်င္းဆရာ၀န္ကုိေျပာျပပါ။

အထက္ပါလကၡဏာမ်ားျကံုလာပါက သုိ႔ သိလိုသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္ကုိေမးပါ။ လူတုိင္းခႏၶာကိုယ္ကမတူတာေၾကာင့္ သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိ္င္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုရဲ႕ သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္ထဲမွာ HPV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ HPV ေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသားေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးမွာပါ ေတြ႔ရေလ့ရွိေပမယ့္ ကာမကိစၥဆက္ႏြယ္မႈမ်ားတဲ့ အသက္ ၂၀ ေအာက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျပီးအျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကုိယ္ခံအားစနစ္က ဗိုင္းရပ္စ္ကိုဖယ္ပစ္ကာ ေရာဂါသက္သာနုိင္ေစေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ေသာအမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ ေရာဂါမေပ်ာက္ဘဲ ဆဲလ္မ်ားပံုမွန္မဟုတ္ေျပာင္းလဲသည္ထိျဖစ္သြားနုိင္ပါတယ္။

HPV ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ပံုမွန္ကာမဆက္ဆံျခင္း သုိ႔ ခံတြင္းျဖင့္ဆက္ဆံျခင္းတို႔ျဖင့္ လူတစ္ေယာက္ဆီမွတစ္ေယာက္သို႔ကူးနုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါရွိသူနဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္းကေနလည္းကူးနုိင္တယ္။ တစ္ၾကိမ္ကူးစက္သြားပါက ခႏၶာကိုယ္တစ္ေနရာမွတစ္ေနရာသို႔ပ်ံ႕ႏွံ႕နုိင္တယ္။

HPV ေရာဂါပုိးကူးစက္ခံထားရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြဟာ ေဆးလိပ္မေသာက္သူေတြထက္ သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္ေျပာင္းလဲသြားျခင္းေရာဂါခံစားနုိင္ရေခ် နွစ္ဆမ်ားပါတယ္။ ေဆးလိပ္ဟာကုိယ္ခံအားစနစ္ကိုအားနည္းေစတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။

နာတာရွည္ HPVေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္ေျပာင္းလဲျခင္းေတြဟာ ကုိယ္ခံအားနည္းေစတဲ့ တျခားေသာအခ်က္အလက္၊ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔လည္း ဆက္ႏြယ္ေနတတ္တယ္။ ထိုအခ်က္ေတြကေတာ့ ေရာဂါတခ်ိဳ႕ သုိ႔ ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစားထိုးျခင္းတုိ႔မွာေသာက္ရတဲ့ ကုိယ္ခံအားခ်ေသာေဆးမ်ား၊ ဒါမွမဟုတ္ HIV ပိုး၀င္သူ၊ AIDS ေရာဂါရွိသူ စသည္တုိ႔ျဖစ္တယ္။

 

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကိုအားေပးေသာအခ်က္မ်ား

  • ကုိယ္ခံအားနည္းေစေသာေရာဂါရွိျခင္း
  • ကိုယ္ခံအားခ်ေသာေဆးမ်ားေသာက္ရျခင္း
  • ကာမဆက္ဆံေသာအေဖာ္မ်ားျခင္း
  • အသက္ ၁၆ နွစ္မတိုင္ခင္ကေလးေမြးျခင္း
  • အသက္ ၁၈ နွစ္မတိုင္ခင္ကာမဆက္ဆံျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း တုိ႔ျဖစ္တယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္မွာထိုေရာဂါရွိတယ္လို႔ သံသယရွိေနပါက ဆရာ၀န္က ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာစမ္းသပ္မႈတခ်ိဳ႕နဲ႔ စစ္ေဆးမႈတခ်ိဳ႕ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါရွာေဖြသတ္မွတ္ဖို႔ သားအိမ္ေခါင္းအခ်ြဲစစ္ေဆးျခင္းျပဳလုပ္ဖို႔ လိုပါမယ္။ ထိုစစ္ေဆးမႈတစ္ခုထဲနဲ႔ ေရာဂါအေျခအေနအဆင့္ကိုပင္ သတ္မွတ္နုိင္ေပမယ့္ သင့္ေလ်ာ္မယ့္ကုသမႈနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔အတြက္ တျခားေသာစစ္ေဆးမႈေတြလည္းလိုပါေသးတယ္။

  • သားအိမ္ေခါင္းအခၽြဲစစ္ေဆးျခင္းမ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ျခင္း။
  • Colposcopy – ကင္ဆာဆဲလ္ရွာေဖြဖုိ႔အသားစယူရန္ သားအိမ္ေခါင္းကို ပံုရိပ္ခ်ဲ႕ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးျခင္း။
  • Endocervical curettage – သားအိမ္ေခါင္းမွ အသားစဖဲ့ယူစစ္ေဆးျခင္း။
  • Cone biopsy သုိ႔ Loop Electrosurgical excision procedure (LEEP) – ကင္ဆာဆဲလ္ပ်ံ႕ျခင္းရွိမရွိသိရန္ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ Cone biopsy ဆုိသည္မွာ သားအိမ္ေခါင္းမွ ကေတာ့ခၽြန္ပံုအသားစျဖတ္ေတာက္စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္ျပီး LEEP ကေတာ့ ျပင္းအားနည္းလွ်စ္စီး၀ါယာျကိုးနဲ႔ အသားစျဖတ္ယူစစ္ေဆးျခင္းျဖစ္တယ္။

HPV DNA စစ္ေဆးျခင္း – သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာျဖစ္ေစတယ္လို႔သိထားေသာ HPV ဗိုင္းရပ္စ္ကိုရွာေဖြစစ္ေဆးျခင္းျဖစ္တယ္။

Cervical Dysplasia (သားအိမ္ေခါင္းဆဲလ္မ်ားပ်က္ယြင္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေရာဂါဆုိးရြားမႈေပၚမူတည္ျပီး ကုသမႈကြဲျပားပါတယ္။ ေရာဂါအဆင့္နုေသးပါက မကုသဘဲေပ်ာက္နုိင္တာေၾကာင့္ ခ်က္ျခင္းကုသမႈမခံယူလည္းရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၃ လတစ္ခါ သုိ႔ ၆ လတစ္ခါခန္႔ သားအိမ္ေခါင္းအခၽြဲစစ္ေဆးမႈပံုမွန္ျပဳလပ္ရမွာျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ျပင္းထန္ေသာအေျခအေနမ်ားအတြက္ေတာ့ –

  • ပံုမွန္မဟုတ္ေသာဆဲလ္မ်ားကိုခဲပစ္နည္း
  • ေလဆာျဖင့္ကုသနည္း
  • LEEP – လွ်ပ္စစ္ျဖင့္ဖယ္ေသာနည္း
  • Cone Biopsy – ယိုယြင္းေနေသာတစ္သ်ဴးရွိရာအပိုင္းကို ကေတာ့ခၽြန္သ႑ာန္အသားစအျဖစ္ဖယ္ပစ္ျခင္း။

ပံုမွန္သားအိမ္ေခါင္းခၽြဲစစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ေရာဂါရွာေတြ႔နုိင္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ကုသေပ်ာက္ကင္းနုိင္ေပမယ့္ ျပန္ျဖစ္နုိင္တယ္။ ကုသမႈမရွိပါကေရာဂါအေျခအေနပိုဆုိးလာကာ ကင္ဆာျဖစ္သြားနုိင္ပါတယ္။

 

ေနထုိင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္အိမ္တြင္းကုထံုးနည္းမ်ား

  • ကြန္ဒံုးသံုးျပီးလံုျခံဳစိတ္ခ်ရေသာ ကာမဆက္ဆံမႈမ်ိဳးသာ ျပဳနုိင္ေအာင္ျကိုးစားပါ။ ကြန္ဒံုးဟာ HPV ဗိုင္းရပ္စ္ကူးျခင္းကိုကာကြယ္ေပးနုိင္ပါတယ္။
  • အသက္ ၉ နွစ္နဲ႔ ၂၆ နွစ္ၾကားျဖစ္ပါက HPV ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္စဥ္းစားပါ။
  • ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
  • အနည္းဆံုး ၁၈ ျပည့္ျပီးမွ ကာမဆက္ဆံပါ။
  • ဆက္ဆံသူပါတနာမမ်ားပါနဲ႔။

သိလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိ္င္ပင္ပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ