Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ hellosayarwon.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါ (celiac disease) ဆိုတာဟာ ဂ်ံဳ ၊ ဘာလီ စေသာ အစားအေသာက္တို႔တြင္ ပါဝင္ေသာ ပရိုတင္းတမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ဂလူတန္ (gluten) နဲ႕ မတည့္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။တကယ္လို႕ သင့္မွာ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဂလူတန္ (gluten) စားတိုင္းမွာ သင့္ရဲ့ အူသိမ္က တုန္႕ျပန္တိုက္ထုတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္တာ ၾကာလာရင္ အူသိမ္ရဲ့ အတြင္းသားနံရံေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးလာျပီး အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေကာင္းေကာင္း စုပ္ယူႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလိုမ်ိဳး အူမွာ ထိခိုက္ဒါဏ္ရာ ရျခင္းေၾကာင့္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်သြားျခင္း၊ ေလပြျခင္း နဲ႕ ေသြးအားနည္း ေရာဂါေတြအျပင္ တျခား ဆိုးရြားျပင္းထန္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြကိုပါ ျဖစ္လာေစမွာပါ။

ကေလးေတြမွာ အာဟာရဓာတ္ကို ေကာင္းစြာ မစုပ္ယူႏိုင္ဖူးဆိုရင္ ၾကီးထြားဖြံ႕ျဖိဳးမႈကိုလည္း ထိခိုက္ေစမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ကို ကုသလို႕ မရႏိုင္ေပမယ့္ ဂလူတန္ (gluten) မပါဝင္တဲ့ စားေသာက္မႈပံုစံကို က်င့္သုံး စားေသာက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လူအမ်ားစုမွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္အျပင္ အူအတြင္းပိုင္း ထိခိုက္မႈကိုလည္း ျပန္လည္ သက္သာေကာင္းမြန္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါျဖစ္ေစမယ့္ အစားအေသာက္ေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ား ထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ (celiac disease) ရဲ႕ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း နဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းျခင္း တို႕ပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေလထ၊ ေလပြ၊ ဗိုက္နာ/ဗိုက္ေအာင့္၊ ပ်ိဳ႕အန္မအီမသာ ျဖစ္ျခင္း၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း တို႕လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။

အစာေခ် စနစ္နဲ႕ မသက္ဆိုင္တဲ့ အျခား ေရာဂါလကၡဏာ ေတြကေတာ့
• သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တာ ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္း ေရာဂါ
• အ႐ိုးပြ၊ အ႐ိုးေပ်ာ့ျခင္း
• အေရျပားမွာ အရည္ၾကည္ဖုလို အကြက္ေတြ ထြက္လာျပီး ယားယံျခင္း
• သြားေႂကြလႊာေတြ ထိခိုက္ျခင္း
• ပါးစပ္ အနာ ျဖစ္ျခင္း
• ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
• အာ႐ံုေၾကာထိခိုက္ျခင္း (ေျခလက္ေတြ ထံုက်ဥ္ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ ဟန္ခ်က္ မထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ မွတ္ဉာဏ္ေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ အစရွိသျဖင့္)
• အဆစ္အျမစ္ နာျခင္း
• ေဘလုံး ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ျခင္း
• စားခ်ဥ့္ျပန္ျခင္း ၊ ရင္ပူျခင္း စတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အသက္၂ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ ခံစားရမယ့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

• အန္ျခင္း
• ကာလၾကာရွည္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
• ဗိုက္ေဖာင္းျခင္း
• မထြားျခင္း
• အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
• က်ံုဳလွီေသးေကြးျခင္း စတာေတြျဖစ္ပါသည္။

အသက္ နည္းနည္းၾကီးတဲ့ ကေလးေတြမွာေတာ့

• ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
• ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းျခင္း
• စိတ္တိုေဒါသထြက္လြယ္ျခင္း
• အရပ္ပုျခင္း
• လူပ်ိဳေဖာ္/အပ်ိဳေဖာ္ ဝင္တာ ေနာက္က်ျခင္း
• အာရုံေၾကာဆုိင္ရာ ျပႆနာ ။ အတက္ၾကြလြန္ ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါ (Attention deficit hyperactivity disorder) ခံစားရျခင္း၊ စာမလိုက္ႏိုင္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ႂကြက္သားေတြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္း မရွိျခင္း နဲ႕ တက္ျခင္း အပါအဝင္ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုလည္း ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာ လကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

• ႏွစ္ပတ္ထက္ပိုျပီး ဝမ္းေလွ်ာျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ဗိုက္ထဲမွာ ေနရထိုင္ရ မေကာင္းျခင္း။
• သင့္ကေလးက ျဖဴေဖ်ာ့ေနရင္၊ ဂ်ီက်ေနရင္၊ပံုမွန္ထက္ ေသးညွက္ေနရင္ ၊ ဗိုက္ၾကီးေဖာင္းေနရင္၊စျမင္းတုံးၾကီးျပီး အနံ႕နံရင္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ျပႆနာ၊ ဂလူတန္ (gluten) ပါတဲ့ အစားအေသာက္ေတြ စားတာ နဲ႕ တျခားေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာေတြ ေပါင္းစံုျပီး ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ (Celiac disease) ျဖစ္ပြားတာမွန္ေပမယ့္ တကယ့္အေၾကာင္းရင္း အတိအက်ကိုေတာ့ မသိရွိရေသးပါဘူး။

ကေလးငယ္ေလးေတြကို အစားေကြၽးပံုေကြၽးနည္း မမွန္တာ၊ အူလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္တာနဲ႕ အူထဲမွာ ရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြေၾကာင့္လည္း ဒီေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
တစ္ခါတစ္ရံ ခြဲစိတ္မႈ ခံယူျပီးတဲ့အခ်ိန္၊ ကိုယ္ဝန္ရွိေနခ်ိန္၊ ကေလးေမြးျပီးခ်ိန္၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္တာေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္ဖိစီးမႈ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားရတာေတြေၾကာင့္လည္း ဒီေရာဂါကို ခံစားရတတ္ပါတယ္။

အစားအစာေတြမွာ ပါတဲ့ ဂလူတန္ (gluten) ကို ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ခုခံအားစနစ္က အလြန္အကြၽံ တုန္႕ျပန္တိုက္ဖ်က္တာေၾကာင့္ အူသိမ္နံရံေတြမွာ ရွိတဲ့ အလြန္ေသးငယ္ေသာ လက္ေခ်ာင္းေလးေတြနဲ႕ တူတဲ့ အတက္ကေလးေတြ (villi လို႕ ေခၚပါတယ္)ကို ထိခိုက္ဒါဏ္ရာ ရေစပါတယ္။

villi ေလးေတြရဲ့ အလုပ္က သင္စားလိုက္တဲ့ အစာအစာေတြမွာ ပါဝင္လာတဲ့ ဗီတာမင္၊သတၱဳဓာတ္ နဲ႕ အျခားေသာ အာဟာရဓာတ္ေတြကို စုပ္ယူဖို႕ျဖစ္တာေၾကာင့္ villi ေတြ ထိခိုက္ဒါဏ္ရာရျပီဆိုရင္ သင္အစားဘယ္ေလာက္ပဲ စားစား အာဟာရဓာတ္ေတြကို လံုေလာက္ေအာင္ မစုပ္ယူႏိုင္ေတာ့ပါဖူး။

တခ်ိဳ႕ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေတြ ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ေပၚရင္လည္း ဒီေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ် ပိုမ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္တိုင္း သင့္မွာ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ျဖစ္မယ္လို႕ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ တျခား အေျခအေနေတြလည္း ေပါင္းစပ္ပါဝင္ရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ လူဦးေရရဲ့ တစ္ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ကို ခံစားေနရတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။လူျဖဴေတြမွာ ဒီေရာဂါအျဖစ္မ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္ လက္ရွိမွာေတာ့ လူမ်ိဳးအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရတဲ့အျပင္ တကမ႓ာလုံးမွာလည္း ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာကို ေတြ႔ရွိႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• မိသားစုဝင္ေတြမွာ ဒီေရာဂါရွိတာ ဒါမွမဟုတ္ dermatitis herpetiformis ဆိုတဲ့ အေရျပားမွာ အရည္ၾကည္ဖုလို အကြက္ေတြ ထြက္လာျပီး ယားယံတဲ့ ေရာဂါရွိျခင္း
• ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ဳိ အမ်ိဳးအစား (၁) ေရာဂါ ရွိျခင္း။
• ေမြးရာပါ ကိုယ္လက္အဂၤါခ်ိဳ႕တဲ့ တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္တဲ့ ေဒါင္းဆင္ဒရုန္း ဒါမွမဟုတ္ Turner ဆင္ဒရုန္း ေတြရွိျခင္း။
• သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းကို မိမိခႏၶာကိုယ္ခုခံအားက အလိုလို ဖ်က္ဆီးတိုက္ဖ်က္တဲ့ ေရာဂါရွိျခင္း
• အူမၾကီးေရာင္တဲ့ ေရာဂါရွိျခင္း။
• အက္ဒီဆင္ ေရာဂါ (addison disease) ရွိေနျခင္း။

• ေလးဖက္နာေရာဂါရွိျခင္း။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ထိုေရာဂါ ဟုတ္မဟုတ္ သိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ ဆရာဝန္ေတြ အေနနဲ႕ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေသြးစစ္ေဆးမႈ ႏွစ္မ်ိဳးကို ျပဳလုပ္ခိုင္းပါလိမ့္မယ္။
• သင့္ေသြးထဲမွာ antibodies လို႕ေခၚတဲ့ ပဋိပစၥည္းေတြကို ရွာေဖြတဲ့ စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္မွာ ျဖစ္ျပီး ပဋိပစၥည္းေတြ အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ တက္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ သင့္ခႏၶာကိုယ္က ဂလူတန္ (gluten) ကို တုန္႕ျပန္တိုက္ထုတ္ေနတာကို ျပတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
• မ်ိဳးဗီဇဆိုင္ရာ စစ္ေဆးမႈတစ္ခု အျဖစ္ human leukocyte antigens (HLA-DQ2 and HLA-DQ8) ကိုလည္း ရွာေဖြစစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။
တကယ္လို့ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ေသြးစစ္ေဆးမႈေတြက သင့္မွာ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ျပႆနာ ရွိေနႏိုင္တယ္လို႕ ေဖာ္ျပေနမယ္ဆိုရင္ သင့္ဆရာဝန္အေနနဲ႕ သင့္ရဲ့ အူသိမ္အေနအထားကို သိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ မွန္ေျပာင္းၾကည့္မွာျဖစ္တဲ့အျပင္ villi ကို ထိခိုက္မႈ အေနအထားကို သိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ တစ္သွ်ဴးအသားစကို ယူျပီး ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

သင္စားေနက် အစားအစာေတြထဲမွာ ဂလူတန္ (gluten) မပါေတာ့ဖူးဆိုရင္ ေသြးစစ္ေဆးမႈ အေျဖေတြကို ေျပာင္းလဲေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ဂလူတန္ (gluten) မပါတဲ့ အစားအစာေတြကိုသာ စားသုံးျခင္းမျပဳခင္ အထက္ပါ စစ္ေဆးမႈေတြကို ခံယူဖို႕ အရမ္းပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။

Celiac Disease (ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဂလူတန္ (gluten) မပါတဲ့ အစားအစာေတြကိုပဲ တသက္လုံးစားသြားျခင္းဟာ တစ္ခုတည္းေသာ ကုသမႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ဂ်ံဳ အျပင္ gluten ပါတဲ့ အစားအစာေတြက ဘာလီ၊မုေယာစပါး၊ ၊ျမင္းစားဂ်ံဳ ၊ မုေယာေျခာက္ စတဲ့ ဂ်ံဳ မ်ိဳးႏြယ္ဝင္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂလူတန္ (gluten) မပါတဲ့ အစားအစာေတြကို ေရြးခ်ယ္စားေသာက္ရာမွာ သင့္ကို အကူအညီေပးႏိုင္ဖို႕အတြက္ အာဟာရပညာရွင္ဆီ သြားေရာက္ေဆြးေႏြးဖို႕ သင့္ဆရာဝန္က လမ္းညႊန္ပါလိမ့္မယ္။

သင္ေန႕စဥ္စားေနတဲ့ အစားအစာေတြထဲကေန ဂလူတန္ (gluten) ကို ဖယ္ထုတ္လိုက္ျပီဆိုတာနဲ႕ သင့္ရဲ့ အူသိမ္ေရာင္ရမ္းမႈဟာ စတင္ျပီး သက္သာလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္(အမ်ားအားျဖင့္ ရက္သတၱပတ္ အနည္းငယ္ အတြင္းမွာေပါ့)။ သင့္အေနနဲ႕ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ေနလို႕ထိုင္လို႕ ေကာင္းလာတာကို ခံစားရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ အျပည့္အ၀ ေကာင္းသြားဖို႕နဲ႕ villi ေတြ ျပန္ထြက္လာဖို႕ကေတာ့ လအနည္းငယ္ကေန ႏွစ္အနည္းငယ္အထိ အခ်ိန္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြမွာ ပိုျပီးျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျပန္ေကာင္းေလ့ရွိပါတယ္။
သင့္အေနနဲ႕ ဂလူတန္ (gluten) ပါတဲ့ အစာအစာေတြကို မေတာ္တဆ စားမိမယ္ဆိုရင္ ဗိုက္နာတာ နဲ႕ ဝမ္းေလွ်ာတာေတြကို ခံစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။တခ်ိဳ႕လူေတြဟာ ဂလူတန္ စားလို႕ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပေပမယ့္ ဒါဟာ ဂလူတန္ အေနနဲ႕ သင့္ကို အႏၲရာယ္မျဖစ္ေစဖူးလို႕ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဖူး။ေရာဂါလကၡဏာျပျပ မျပျပ သင္စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ဂလူတန္ ပမာဏ အနည္းငယ္ပဲ ပါရင္ေတာင္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစတယ္ဆိုတာကို သိထားရပါမယ္။

ဂလူတန္ ဟာ ဂ်ံဳ မဟုတ္တဲ့ အစားအစာေတြ၊ ေဆးဝါးေတြ နဲ႕ အစားအေသာက္မဟုတ္တဲ့ ပစၥည္းေတြမွာလည္း ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳး ပါဝင္လာတာရွိ ပါေသးတယ္။ ဒါေတြကေတာ့

• ျပဳျပင္ထားတဲ့ ဆန္၊အစားအေသာက္ တာရွည္ခံေဆး
• ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားတဲ့ ေဆးေတြ နဲ႕ ေဆးစာမလိုဘဲ မိမိဖာသာ ေဆးဆိုင္မွာ ဝယ္ႏိုင္တဲ့ေဆး
• ဗီတာမင္နဲ႕ သတၱဳဓာတ္ ျဖည့္စြက္ အားေဆး
• သဘာဝ သစ္ဥသစ္ဖုေတြ၊အာဟာရ ျဖည့္စြက္စာ
• သြားတိုက္ေဆး၊ အာလုပ္က်င္းေဆး
• စာအိတ္၊ တံဆိပ္ေခါင္း ကပ္တဲ့ ေကာ္
• ကေလးေတြေဆာ့တဲ့ အ႐ုပ္လုပ္ဂ်ံဳမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Celiac Diseaseကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ (Celiac disease) ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

တကယ္လို႕ သင့္မွာ ဂလူတန္ ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ရွိေနတာကို သိျပီဆိုရင္ ဂလူတန္ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြ အားလုံးကို ေရွာင္ရပါေတာ့မယ္။သင့္အတြက္ ဂလူတန္ မပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြကို ေရြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ ကူညီအၾကံေပးႏိုင္ဖို႕အတြက္ အာဟာရပညာရွင္နဲ႕ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႕ သင့္ဆရာဝန္ကို ေမးျမန္းပါ။

ဂလူတန္ ကိုေရွာင္ေပမယ့္ သင္စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ဗီတာမင္၊သတၱဳဓာတ္၊အမွ်င္ဓာတ္နဲ႕ ကယ္လ္ဆီယမ္ဓာတ္တို႕ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ပါဝင္ဖို႕ကလည္း အေရးၾကီးပါေသးတယ္။

ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတာကေတာ့ ဂလူတန္ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြ(ေရွာင္ရန္) နဲ႕ ဂလူတန္ မပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြ (စားရန္) ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ေရွာင္ရန္
• ဂ်ံဳအျပင္ ဘာလီ၊မုေယာစပါး၊ ျမင္းစားဂ်ံဳ၊ မုေယာေျခာက္ စတာေတြပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြနဲ႕ ေသာက္စရာေတြကို ေရွာငၾ္ကဥ္ရပါမယ္။
အညႊန္းဖတ္ပါ

ဂလူတန္ မပါဝင္ပါ ဒါမွမဟုတ္ ဂလူတန္ ပါဝင္တဲ့ ဘယ္လိုပစၥည္းမ်ိဳးကိုမွ အသုံးမျပဳထားပါလို႕ စာညႊန္းမပါတဲ့ ထုတ္ပိုးထားျပီးသား ဘယ္လိုအစားအစာမ်ိဳးကိုမွ မစားပါနဲ႕။ ဂ်ံဳေစ့ေတြ၊ ပတ္စတာ၊ ေပါင္မုန္႕၊ ကိတ္မုန္႕၊ ကြတ္ကီး၊ ပိုင္မုန္႕တို႕လို မုန္႔ဖုတ္ထားတဲ့ အစာအစာေတြ အျပင္ ဂလူတန္ ပါဝင္လာႏိုင္တဲ့ ထုတ္ပိုးျပီးသား ပစၥည္းေတြက ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။
• ဘီယာ
• သၾကားလုံး
• အခ်ဥ္ရည္ ေဆာ့စ္
• အသားတု၊ပင္လယ္စာ
• ဝက္အူေခ်ာင္း၊ၾကက္အူေခ်ာင္း ေတြအပါအဝင္ ၾကိဳတင္ခ်က္ျပဳတ္ျပီးမွ ထုတ္ပိုးေရာင္းခ်တဲ့ အသား
• ပဲပုပ္ေဆာ့စ္ အပါအဝင္ ေဆာ့စ္။
• စြပ္ျပဳတ္
• အခ်ိဳ႔ အေစ့အဆန္မ်ား။ oat လိုမ်ိဳး အေစ့အဆန္သည္ စိုက္ပိ်ဳးထုတ္ပိုးခ်ိန္တြင္ ဂ်ံဳႏွင့္ ေရာေနွာသြားႏုိင္ေသာေၾကာင့္ မစားသင့္ပါ။ လုံးဝသန့္စင္တဲ့ oat က အႏ ၱရာယ္ကင္းသည္ေတာ့ မွန္ပါသည္။

စားလို႕ရတဲ့ အစားအစာမ်ား

ပံုမွန္စားေနက် အစားအစာ အမ်ားစုဟာ ဂလူတန္ (gluten) မပါဝင္ပါဘူး။ ဥပမာ
• လတ္ဆတ္တဲ့ အသား၊ငါး၊ဗမာၾကက္
• သစ္သီး
• ႏို႕ထြက္ပစၥည္းအမ်ားစု
• အာလူး
• ဟင္းသီးဟင္းရြက္
• ဝိုင္ နဲ႕ အရက္
ဂလူတန္ (gluten) မပါဝင္တဲ့ အေစ့ေတြ၊ကစီဓာတ္ ျပည့္ဝတဲ့ အစားအစာမ်ား

အာတာလြတ္
• ပန္းဂ်ံု။
• ေျပာင္းဖူး။

• Gluten မပါတဲ့ ဆန္၊ပဲပုပ္၊ ေျပာင္းဖူး၊ အာလူး၊ပဲ။
• ေျပာင္းဖူးနဲ႕ပဲ လုပ္ထားတဲ့ ပါပလာေၾကာ္။
• Quinoa ေစ့
• ဆန္။
• ပီေလာပီနံ
• Carob ကို gluten အစားထိုး အျဖစ္ စားလို႕ရေကာင္းရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဂလူတန္ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ အေပၚ သူ႕ရဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြကို ေသခ်ာသိရွိေစႏိုင္ဖို႕အတြက္ ေလ့လာသုေတသန ျပဳမႈေတြ ဆက္လုပ္ရဦးမွာပါ။

ေပါင္မုန္႕နဲ႕ pasta ၾကိဳက္တဲ့ ဂလူတန္ဓါတ္မတည့္ အူသိမ္ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ ကံေကာင္းတဲ့အခ်က္က ဂလူတန္ မပါတဲ့ ပစၥည္းေတြ အမ်ားအျပား ဝယ္ယူရရွိေနျပီဆိုတာပါပဲ။တကယ္လို႕ သင့္အနီးအနားက ေပါင္မုန္႕ဆိုင္ ဒါမွမဟုတ္ ကုန္စံုဆိုင္မွာ ဝယ္လို႕မရဖူးဆိုရင္ အြန္လိုင္းကေန ရွာဝယ္လို႕လည္း ရပါေသးတယ္။

ဂလူတန္ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြေနရာမွာ အစားထိုးဖို႕ ဂလူတန္ မပါတဲ့ စားေသာက္ကုန္ေတြ ရွိေနေပမယ့္ သူတို႕မွာ အဆီနဲ႕ ကယ္လိုရီေတြ အလြန္အကြၽံပါဝင္လာႏိုင္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 28, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 28, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ