Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါဆုိသည္မွာ ေၾကာင္လက္သည္းတြင္ ရိွေသာ ဘတ္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရေသာ ေရာဂါကူးစက္မႈတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါပိုးသည္ ကုတ္ရာ ႏွင့္ အနီးဆံုးရိွေသာ ျပန္ရည္ေၾကာအဖုမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားပါ သည္။ ျပန္ရည္ေၾကာ ဂလန္းမ်ားသည္ တစ္ရွဴး အစုအေဝး မ်ားျဖစ္ျပီး ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈကို တိုက္ခိုက္ေသာ ကိုယ္ခံ အားစနစ္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္ ပါသည္။

ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါသည္ အေတာ္အတန္ ရွားပါသည္။ အမ်ားစုသည္ အေစာပိုင္း ေဆာင္းဦးရာသီႏွင့္ ေဆာင္းရာသီ အလယ္တြင္ ျဖစ္ပြားပါသည္။

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ အရြယ္ေရာက္ျပီးလူငယ္မ်ားတြင္ ပို၍ အျဖစ္မ်ားပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ၏ ၈၀ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အ သက္ ၂၁ႏွစ္ေအာက္လူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ားစုမွာ ၃ႏွစ္ႏွင့္ ၁၂ႏွစ္ၾကား ျဖစ္ပါသည္။ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ် ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ပါ သည္။ ပိုမိုေသာ အခ်က္ အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အကုတ္ခံရျပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ေရာဂါ လကၡ ဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါသည္။ ကုတ္ရာ ေနရာတြင္ ျပည္ ၊အရည္ ပါေသာ သို႔မဟုတ္ မပါေသာ အလံုး တစ္ခုေပၚလာ ပါသည္။ ၁ပတ္မွ ၃ပတ္ၾကာေသာအခါ အလံုးအနီးရိွ ျပန္ရည္ေၾကာဂလန္း မ်ားသည္ စတင္ေရာင္လာပါသည္။ ေရာင္ရမ္းျခင္းသည္ ေရာဂါပိုးကို တုိက္ခိုက္ေသာ ေသြးျဖဴဥ အေရအတြက္မ်ားလာကာ ဘတ္တီးရီးယားမ်ားကို တိုက္ ခိုက္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အဖ်ားေငြ႕ေငြ႕တက္ျခင္း၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း ႏွင့္ ေခါင္းကိုက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ား ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေရာဂါကူးစက္မႈသည္ မျပင္းထန္ပါက ကူးစက္ခံရေသာ ဂလန္းမ်ားသည္ သူ႔အလိုလို ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာႏိုင္ သည္။ ေအာက္ပါတို႔ျဖစ္ပြားပါက ဆရာဝန္ကို အေၾကာင္း ၾကား သင့္ပါသည္။

  • အေၾကာင္းျပခ်က္မရိွဘဲ ျပန္ရည္ေၾကာအဖုမ်ား စတင္ ေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ေရာင္ရမ္းျခင္းသည္ ၂ပတ္မွ ၄ပတ္အတြင္း ပို၍ ဆိုး ရြားလာျခင္း
  • ေရာင္ရမ္းမႈ အနားရိွ အေရျပားသည္ မာလာျပီး ထိ ေသာအခါ နစ္ျမဳပ္မဝင္ျခင္း
  • ရက္ရွည္ ဖ်ားျခင္း၊ ညဘက္ ေခၽြးျပန္ျခင္း၊ အေၾကာင္း ျပခ်က္ မရိွဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Bartonella henselae ဟုေခၚေသာ ဘတ္တီးရီးယား တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈ ျဖစ္ပြားပါသည္။ အိမ္ေမြး ေၾကာင္ အမ်ားစုတြင္ ေရာဂါပိုးရိွျပီး ေရာဂါကူးစက္ခံရေသာ လကၡဏာျပသည္မွာ ရွားပါသည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစေသာ အခ်က္ မ်ားစြာရိွပါသည္။ ဥပမာ-

  • ေၾကာင္မ်ား ရိွျခင္း။ ေၾကာင္မ်ားႏွင့္ ကစားျခင္း
  • ေၾကာင္ကို သင့္အေရျပားေပၚရိွ အနာအား လွ်ာႏွင့္ လ်က္ခိုင္းျခင္း

က်န္းမာသန္႔ရွင္းမႈ နည္းျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

    ဆရာဝန္သည္ မၾကာေသးမီက ေၾကာင္ကုတ္ျခင္းႏွင့္ ကုတ္ရာ၏ ပံုပန္းအေပၚမူတည္၍ ေရာဂါကို အေျဖရွာပါသည္။ ဆရာဝန္သည္ ျပည္တည္ေနေသာ ကုတ္ရာအနီးရိွ အေရျပား ေပၚသို႔ စစ္ထုတ္ေသာ ျပန္ရည္ေၾကာအဖုမ်ား ေရာင္ရမ္းေန သည္ကို ေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။

Cat Scratch Disease (ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ခႏၶာကိုယ္ ကိုယ္ခံအားစနစ္သည္ ေကာင္းစြာ အလုပ္ လုပ္ေနပါက ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈသည္ ၁-၂ပတ္အတြင္း ပဋိဇီဝ ေဆးမ်ား ေသာက္ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါသည္။ မျပင္းထန္ေသာ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အမ်ားစုတြင္ ခႏၶာကိုယ္၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္သည္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ား မပါဘဲ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈကို တိုက္ထုတ္ႏိုင္ပါသည္။

ေရာဂါပိုးတိုက္ထုတ္မႈ စြမ္းအင္နည္းေသာ လူမ်ား (ဥပမာ HIV,AIDS ရိွသူမ်ား) သည္ ပိုဆိုးေသာ ကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ ျပီး အမ်ားအားျဖင့္ ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။

အဖ်ားက်မသြားမခ်င္း အားအင္မ်ား ျပန္မရမခ်င္း အနား ယူျခင္းသာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသည္။ အထူး စားေသာက္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ မလိုပါ။ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းသည္ အဖ်ား တက္စဥ္တြင္ အကူအညီေပးႏိုင္သည္။ ျပဲရာေပၚတြင္ အပူ ေပးျခင္း၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ားေသာက္ျခင္း သည္ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကို သက္သာေစပါသည္။

 

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား  အသံုးျပဳျခင္း သည္ ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ ကို ကုသရာတြင္  ဘယ္လို အေထာက္ အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

      ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ ေၾကာင္ကုတ္ေရာဂါ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။

  • အဖ်ားက်ျပီး အင္အားမ်ား ျပန္မရမခ်င္း အနားယူပါ။
  • ပဋိဇီဝေဆးမ်ား ေသာက္ပါ။ ညႊန္ၾကားထားသည့္ အတိုင္း ကုန္ေအာင္ေသာက္ပါ။
  • ေရာဂါကူးစက္မႈ၏ လကၡဏာမ်ားအတြက္ ေၾကာင္ ကုတ္ရာမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ပါ။
  • ရိုင္းေသာ တိရစာၦန္မ်ားကို မကိုင္ပါႏွင့္။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group  သည္ ေဆးပညာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြ အတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 28, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 28, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ