Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

Carotid artery ဆိုတာ လည္ပင္း၊ မ်က္နွာ၊ ဦးေခါင္းပိုင္း တို ့ကို ေသြးေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ ေသြးေၾကာပါ။ ၄င္းေသြးေၾကာ က်ဥ္းေျမာင္းသြားလို ့ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ အဆီဖတ္ေတြ ေသြးေၾကာနံရံမွာ ကပ္ေနတဲ့ အခါ ေသြးေၾကာ က်ဥ္းသြားရပါတယ္။ ေသြးေၾကာထဲမွာ လံုး၀ ပိတ္ဆို ့သြားတာလဲ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။  အဲ့လို ေသြးေၾကာ ပိတ္သြားတဲ့ အခါ တတိယေျမာက္ ေသဆံုးရျခင္း အေၾကာင္း ျဖစ္တဲ့ ေလျဖတ္ျခင္း ျဖစ္ရပါတယ္။

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေလ့လာမွုေတြ အရ အေမရိကန္ လူမ်ိဳး ၈၀၀၀၀၀ ေလာက္က နွစ္စဥ္ ေလျဖတ္ျခင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ မေရြး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစတဲ့ အရာေတြကို ေရွာင္ရွားျခင္း အားျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ နိုင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ သိလိုပါက ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေလျဖတ္ျခင္း မျဖစ္မီ ေရာဂါ အေစာပိုင္းမွာ ေရာဂါ လကၡဏာ မျပပါဘူး။ ေလျဖတ္တဲ့ အခါ ျဖစ္နိုင္တဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာ ေတြကေတာ့

ယာယီ မ်က္စိ မျမင္ရျခင္း၊

ရာသက္ပန္ မ်က္စိ ကြယ္သြားျခင္း

စကား မပီေတာ့ျခင္း

မ်က္ႏွာ၊ ေျခ၊ လက္မ်ား အားနည္းလာျခင္း

ထံုက်င္ျခင္း

စိတ္ရွုပ္ေထြးလာျခင္း

မွတ္ဥာဏ္ ခ်ိဳ ့ယြင္းလာျခင္း

စကား မေျပာနိုင္ျခင္း

စကားကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ မေျပာနိုင္ေတာ့ျခင္း

စကားကို နားမလည္ျခင္း

သတိလစ္ျခင္း

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ဘယ္အခါ ဆရာ၀န္နွင့္ ျပသင့္သလဲ

ေစာစြာ ေရာဂါ အေျဖရွာ ကုသမွု က ေရာဂါကို ပိုဆိုးျခင္းမွ ကာကြယ္ျပီး အေရးေပၚ အေျခအေန ျဖစ္ေစမွု ကို ကာကြယ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါ လကၡဏာေတြ ရိွေနရင္ ဆရာ၀န္နွင့္ ျမန္ျမန္ ေဆြးေနြးသင့္ပါတယ္။ လူေတြရ့ဲ ခႏၶာကိုယ္က အလုုပ္လုပ္ပံု မတူညီၾကပါဘူး။ သင္ျဖစ္ေနတာကို ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပျပီး အၾကံဥာဏ္ ယူတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဦးေႏွာက္ကို ေသြးေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ေသြးေၾကာထဲမွာ မလိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြ စုပံုလာလို ့ ျဖစ္ရပါတယ္။ အဆီ၊ ကယ္ဆီယမ္၊ အမွ်င္ေတြ ေသြးေၾကာထဲမွာ ေရာက္လာျပီး ေသြးေၾကာက်ဥ္းရပါတယ္။ ေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ လို ့ေခၚပါတယ္။

 

၄င္း ပစၥည္းေတြက ေသြးေၾကာနံရံ ကို မာေတာင့္ေစျပီး က်ဥ္းသြားေစပါတယ္။ ဒါက ဦးေနွာက္ကို ေအာက္ဆီဂ်င္ နွင့္ အာဟာရမ်ား ေထာက္ပံ့မွု ကို ေနွာင့္ယွက္ျပီး ပံုမွန္ အလုပ္လုပ္ေနမွုကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါ အေျခအေနေတြ ရိွေနရင္ ေရာဂါ ပိုဆိုးတတ္ပါတယ္။

ေသြးတက္ျခင္း

ေသြးေၾကာနံရံေတြမွာ ဖိအားမ်ားေနတဲ့ အခါ ပိုျပီး ပ်က္စီးမွု ျဖစ္တတ္ပါယယ္။

ေဆးလိပ္ အလြန္အက်ြံ ေသာက္ျခင္း

နီကိုတင္းက ေသြးေၾကာေတြရဲ ့အတြင္း နံရံ ကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ျပီးေတာ့ နွလံုးခုန္ျမန္ေစျပီး ေသြးတက္ေစပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ

ဆီးခ်ိဳေရာဂါက အဆီေတြကို အက်ိဳးရိွစြာ သံုးမွု ကို ေလ်ာ့က်ေစျပီး ေသြးတက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေသြးတြင္း အဆီဓါတ္မ်ားေနျခင္း

ကိုလက္စထေရာ မ်ားျခင္း ၊ အဆီဓါတ္မ်ားျခင္း တို ့က အနည္ဖတ္ေတြ  ပိုျဖစ္လာေစပါတယ္။

မ်ိဳးရိုး ရိွျခင္း

ေဆြမ်ိဳးထဲမွာ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ၊ နွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ ရိွရင္ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။

အသက္

အသက္ၾကီးလာတာနွင့္ အမွ် ေသြးေၾကာေတြက ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမွု နည္းလာျပီး ပိုမို ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရတတ္ပါတယ္။

အ၀လြန္ျခင္း

အ၀လြန္ျခင္းက ေသြးတက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ တို ့ပိုျဖစ္ေစပါတယ္။

အိပ္ေနစဥ္ အသက္ရွဴ ရပ္တတ္တဲ့ လူေတြက ေလျဖတ္ျခင္း ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္း မလုပ္ျခင္း ကလဲ ေသြးေၾကာေတြကို ပ်က္စီးေစတတ္ျပီး ေသြးတက္ျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ၊ အ၀လြန္ျခင္း တို ့ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

 

 

ေဆးပညာ အစားထိုး မဟုတ္ပါ။ ဆရာ၀န္နွင့္ အျမဲ တိုင္ပင္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါရိွတယ္လို့ သံသယ ရိွရင္ ဆရာ၀န္က ေအာက္ပါ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမွုေတြ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။

စစ္ေဆးမွု အခ်ိဳ ့လဲ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။

Ultrasound ရိုက္ျခင္း

အနည္ဖတ္ေတြ ရိွ၊ မရိွ သိဖို ့ျဖစ္ပါတယ္။ Doppler ultrasound နဲ ့လဲ ေသြးေၾကာပိတ္မွု ရိွ၊ မရိွ ေျပာနိုင္ပါတယ္။

CTA ရိုက္ၾကည့္ျခင္း

ေသြးေၾကာက်ဥ္းမွုကို ရွာေဖြဖို ့ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ေမာင္းက ေသြးျပန္ေၾကာထဲကို ဆိုးေဆး ထိုးျပီး ရိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုးေဆးေၾကာင့္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းတဲ့ ေနရာ ကို ျမင္ရပါတယ္။

MRA ရိုက္ျခင္း

CTA နဲ ့ သေဘာတရား တူပါတယ္။ ဒါေပမယ့္  ကြန္ပ်ဴတာ ဓါတ္မွန္ မသံုးပဲ သံလိုက္ ဓါတ္မွန္ကို သံုးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Carotid Stenosis (Carotid artery က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေလျဖတ္တာကို ကာကြယ္ဖို ့ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာထဲ မွာ ပိတ္ဆို ့ေနတဲ့ အတိုင္းအတာေပၚ မူတည္ျပီး ကုသပံု မတူၾကပါ။

မျပင္းထန္ပါက

ေနထိုင္မွု ပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းက ေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ွာ့ခ်ျခင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေသာ အစားအစာ မ်ား စားျခင္း၊ အငံ ေလွွ်ာ့စားျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္း တို ့လုပ္သင့္ပါတယ္။

ေသြးတက္ျခင္း၊ ေသြးတြင္း ကိုလက္စထေရာ တို ့ကို ေဆးေသာက္ျပီးလဲ ထိန္းနိုင္ပါတယ္။  ေသြးခဲျခင္းကို ကာကြယ္ဖို ့ဆရာ၀န္က ေသြးက်ဲေဆး တိုက္ပါလိမ့္မယ္။

ပိတ္ဆို ့မွုက ျပင္းထန္ရင္ ၊ ေလျဖတ္ျခင္း ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ ဆရာ၀န္က ေသြးေၾကာထဲမွာ ပိတ္ေနတဲ့ အရာကို ဖယ္ဖို ့တိုက္တြန္းပါလိမ့္မယ္။

–        Carotid endarterectomy

ေရြးခ်ယ္မွု အမ်ားဆံုး ကုသမွုျဖစ္ပါတယ္။ လည္ပင္း အေရွ ့မွ ခဲြစိတ္ျပီး ဆရာ၀န္က ထိခိုက္ေနတဲ့ ေသြးေၾကာကို ဖြင့္ပါတယ္။ အနည္ေတြကို ဖယ္လိုက္ပါတယ္။ ခ်ဳပ္ရိုးနဲ ့ျဖစ္ေစ၊ အစားထိုး၍ ျဖစ္ေစ၊ ေသြးေၾကာကို ျပင္ဆင္ၾကပါတယ္။

ေသြးေၾကာ အစားထိုး ကုသျခင္း

Carotid endarterectomy လုပ္ဖို ့ခက္ခဲလွ်င္ ျဖစ္ေစ၊ ခြဲစိတ္ဖို ့နွလံုးက မခံနိုင္လ်ွင္ျဖစ္ေစ ဒီနည္းကို ေရြးၾကပါတယ္။ ထံုေဆးေပးျပီး ေသြးခဲတဲ့ေနရာကို ထိပ္မွာ ပူေဖာင္း အေသးတစ္ခု ပါတဲ့ ျပြန္ေသး ထည့္ၾကပါတယ္။

ပူေဖာင္းကို ေသြးေၾကာထဲေရာက္မွ ေဖာင္းေစျပီးး ဆန္ခါတစ္ခု ထည့္လိုက္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာမက်ဥ္းေအာင္ ထိန္းနိုင္ပါတယ္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

ေအာက္ပါနည္းလမ္းေတြက ဒီေရာဂါကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။

 

ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါနွင့္။

ေဆးလိပ္ျဖတ္ျပီး နွစ္အနည္းငယ္ၾကာရင္ ေဆးလိပ္ မေသာက္သူနွင့္ ျဖစ္နိုင္ေျခ တူသြားပါျပီ။

အေလးခ်ိန္ ထိန္းျခင္း

အ၀လြန္ျခင္းက ေသြးတက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ တို ့ပိုျဖစ္ေစပါတယ္။

ကိုလက္စထေရာ ထိန္းျခင္း

အဆီစားသံုးမွု ရပ္ျခင္းက ေသြးေၾကာထဲတြင္ အနည္မ်ားကပ္ျခင္းကို ေလ်ာ့ေစပါတယ္။

 

အသီးအရြက္ မ်ားမ်ား စားပါ။

ပိုတက္ဆီယမ္၊ ေဖာလိတ္၊ antioxidant ေတြက ေလျဖတ္ျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။

ဆား ေလ်ွာ့စားျခင္း

ဆားကို အလြန္အကြ်ံ စားျခငး္က ေသြးတက္ေစပါတယ္။ က်န္းမာေနတဲ့ လူေတြက ဆိုဒီယမ္ကို ၁၅၀၀ မီလီဂရမ္ ေအာက္ စားသံုး သင့္ပါတယ္။

 

ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္ လုပ္ပါ။

ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္းက ေသြးတက္ျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ျပီး ေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ ကို မ်ားေစပါတယ္။ ေသြးေၾကာေတြ၊ နွလံုး က်န္းမာေရးကို အထူးေကာင္းေစပါတယ္။ အေလးခ်ိန္က်ဖို ့၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို ့၊ စိတ္ဖိအားေလ်ာ့ေစဖို ့လဲ ကူညီပါတယ္။

အရက္ မေသာက္ပါနွင့္။

 

ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းတို ့က သင့္ရဲ ့ေသြးေၾကာေတြကို က်န္းမာေစပါတယ္။

ေမးခ်င္တဲ့ ေမးခြန္း ရိွလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္ပါ။ ဒါက အေကာင္းဆံုး အေျဖ ျဖစ္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ