Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ကဘာလဲ။

ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းဆိုတာ ႏွလံုးက ကိုယ္ခႏၶာအတြက္လိုအပ္တဲ့ ေသြးကိုရုတ္တရပ္ မညွစ္ထုတ္နုိင္ေတာ့ျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ သင့့္ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳေၾကာင့္ ႏွလံုးပ်က္ဆီးသြားတဲ့ အခ်ိန္မွာျဖစ္တယ္။ (ျပင္းထန္ေသာ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳ)

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းဟာ အျဖစ္နည္းေပမယ့္ ခ်က္ခ်င္းကုသမွဳ မခံယူလွ်င္ ေသေစနုိင္ေသာ အေျခအေနုျဖစ္တယ္။

ခ်က္ခ်င္းကုသလွ်င္ လူနာေတြရဲ႕ တစ္၀က္ေလာက္က အသက္ရွင္တာက္ို ေတြ႔ရပါတယ္။ ထပ္မံသိလိုေသာအခ်က္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတု္ိင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ကိုယ္တုိင္သိနုိင္တဲ့ သို႔မဟုတ္ မိသားစု၀င္မ်ားမွသိနိုင္တဲ့ ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြက အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

  • အသက္ရွဴျမန္ျခင္း
  • အလြန္ဆ္ိုးရြားစြာ အသက္ရွွဴမ၀ျခင္း
  • ရုတ္တရက္ ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း
  • သတိလစ္ျခင္း
  • ေသြးခုန္ႏွဳန္းျမန္ျခင္း သို႔မဟုတ္ စမ္းမရျခင္း
  • ေခြ်းအရမ္းထြက္ျခင္း
  • ပံုမွန္ထက္ ဆီးသြားနညး္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆီးမထြက္ျခင္း
  • ရင္ဘက္ေအာင့္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ရင္ဘက္ကို ဖိထားသလိုခံစားရျခင္း
  • ကနာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ ေဒါသထြက္ျခင္း၊ စိတ္ေထြျပားျခင္း ႏွင့္ ေခါင္းကုိက္ျခင္း
  • အသားကို ကုိင္ၾကည့္လွ်င္ ေအးစက္ေနျခင္း
  • အသားအရာင္ေဖ်ာ့ေတာ့ျခင္း

ဒီထဲမွာမပါတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ရွိေနနို္င္ပါတယ္။ သင့္ေရာဂါလကၡဏာအေၾကာင္းကို ပိုျပီးသိလုိပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အေပၚမွာျပထားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြေတြ႔လွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳကုိ ခ်က္ခ်င္းကုသျခင္းဟာ ႏွလံုးပ်က္ဆီးမွဳနည္းေစျပီး အသက္ရွင္ဖို႔ အခြင့္အေရးပိုမ်ားပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဒီအခ်က္ေတြက ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုး အေၾကာင္းမွာ နွလံုးကို ေအာက္ဆီဂ်င္ဓါတ္မရျခင္း ျဖစ္ျပီး နွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳကို ျဖစ္ေစကာ နွလံုးအခန္းေတြကို ပ်က္ဆီးေစတယ္။

( ႏွလံုးဘယ္ဘက္ေသြးလႊတ္ခန္း) ။ေအာက္ဆီဂ်င္ပါတဲ့ေသြးေတြက ႏွလံုးကိုမေရာက္တဲ့အခါ နွလံုးျကြက္သားအားနည္းျပီး ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ျဖစ္ေစနုိင္တယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကေတာ့ ႏွလံုးျကြက္သားမ်ားေယာင္ျခင္း၊ နွလံုးအဆို႔မ်ားကို ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း၊ ေဆးေသာက္တဲ့ ပမာဏလြန္ကဲျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးညွစ္ျခင္းကို ထိခိုက္ေစေသာ အဆိပ္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သင့္မွာ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳရွိလွ်င္ ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္္ဟာ-

  • အသက္အရြယ္ၾကီးလွ်င္
  • နွလံုးတုိက္ခိုက္ခံရျခင္း ၊ ႏွလံုးပ်က္ဆီးျခင္းျဖစ္ဖူးလွ်င္
  • ႏွလံုးရဲ႔ ေသြးေၾကာအၾကီးမ်ားပိ္တ္ဆို႔ေနလွ်င္ ( ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ)
  • ဆီးခ်ိဳ သို႔မဟုတ္ ေသြးတိုးေရာဂါ

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကိုသိဖို႔ ဆရာ၀န္မ်ားလုပ္ေသာ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးျခင္းမ်ားမွာ-

  • ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျခင္း။ ေရွာ့ခ္ရတဲ့လူဟာ ေသြးတုိးေနတတ္ပါတယ္။
  • Electrocardiogram( ECG) ရိုက္ျခင္းျဖင့္ သင့္မွာ ႏွလံုးတိုုက္ခိုက္ခံရမွဳရွိ ၊ မရွိသိန္ုိင္ပါတယ္။
  • အေရျပားေပၚမွာ လွ်ပ္စီးေစတဲ့ငုတ္တံေလးမ်ားတပ္ျပီး ရိုက္ကူးျခင္းျဖင့္ သင့္ႏွလံုးရဲ႔ လွ်ပ္စီးမွဳကို ျပသနိုင္တဲ့ လွိဳင္းေတြေပၚလာျပီး စာရြက္မွာေဖာ္ျပပါလိမ့္မယ္။
  • ရင္ဘက္ဓါတ္မွန္။ သင့္ႏွလံုးရဲ႔ အရြယ္အစား၊ ပံုစံနွင့္ ေသြးေၾကာေတြရဲ႔ အေျခအေန၊ အဆုတ္အတြင္း အရည္ရွိ၊မရွိသိရန္ ရိုက္ပါလိမ့္မယ္။
  • ေသြးစစ္ေဆးမွဳမ်ားလုပ္ျခင္းျဖင့္ ကလီစာမ်ားပ်က္ဆီးမွဳ၊ ေရာဂါပိုး၀င္မွဳနွင့္ နွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳေတြကို သိနိုင္ပါတယ္။
  • Echocardiogram။ နွလံုးရဲ႔ အသံလိွဳင္းေတြက္ို ဖမ္းယူျပီး နွလံုးပ်က္ဆီးမွဳနွင့္ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳက္ို သိရွိန္ုိင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏွလံုးမွထြက္တဲ့ အသံလိွဳင္းေတြကို ရင္ဘက္ေပၚမွာစက္တပ္၍ ဖမ္းယူျပီး ႏွလံုးရဲ႔ပံုစံေတြကို ဗီဒီယိုရိုက္ယူလို႔ရပါတယ္။
  • ႏွလံုးေသြးေၾကာထဲကို ျပြန္ထည့္ျပီးရိုက္ယူျခင္း။ ေျခေထာက္ရွိေသြးလႊြတ္ေၾကာမွ ေသးငယ္ေသာျပြန္ထည့္ျပီး ဆိုးေဆးထိုးထည့္ျခင္းျဖင့္ ေဆးေတြက ေသြးလႊတ္ေၾကာမွတစ္ဆင့္ နွလံုးကိုေရာက္သြားျပီး ဓါတ္မွန္မွာ ေသြးေၾကာပိတ္ေနတာ သို႔မဟုတ္ က်ဥ္းေနတာေတြ ပံုေပၚလာပါတယ္။

Cardiogenic Shock (ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသေနစဥ္မွာ ၾကြက္သားနဲ့ ကလီစာေတြပ်က္ဆီးမွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ေအာက္ဆီဂ်င္မ်ားမ်ားေပးထားဖုိ႔လိုပါတယ္။ တခါတေလမွာ အသက္ရွဴဖို႔အတြက္ အသက္ရွဴစက္ေတြ တပ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ သင့္လက္ေမာင္းကေနတဆင့္ ေဆးနွင့္အရည္မ်ားကို အေၾကာထဲသြင္းေပးပါလိမ့္မယ္။

နွလံုးခုန္နွဳန္းေကာင္းေစျပီး သင့္ရဲ႔ေသြးကို ျပန္ေကာင္းေစျပီး ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ေကာင္းေစတဲ့ ေဆးတခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။

  • Aspirin ။ သင့္ဟာ ဒီေဆးကို အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ ေရာက္လာလာျခင္း သို႔မဟုတ္ ေဆးရံုေရာက္ေရာက္ျခင္း ေပးလို႔ရပါတယ္။ ဒီေဆးက ေသြးခဲတာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးျပီး ေသြးေၾကာက်ဥ္းေနတဲ့ေနရာကေန ေသြးစီးဆင္းေစပါတယ္။
  • Thrombolytics ။ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျပီး ဒီေဆးကို ေစာေပးေလ အသက္ရွင္ဖို႔အခြင့္အလမ္းမ်ားျပီး နွလံုးပ်က္ဆီးမွဳနည္းေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးကို အေရးေပၚႏွလံုးေသြးေၾကာထဲ ျပြန္သြင္းလို႔ မရတဲ့အခ်ိန္မွ သံုးပါတယ္။
  • Superaspirins ။ ဒီေဆးက Aspirin နဲ႔အာနိသင္တူျပီး ေသြးခဲအသစ္ေတြထပ္မျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးပါတယ္။
  • တျခားေသြးက်ဲေစတဲ့ ေဆးမ်ား။ ဥပမာ- Heparin ေသြးခဲမျဖစ္ေစပါဘူး။ နွလံုးတိုက္ခုိက္ခံရျပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာ Heparinထိုးေဆး သို႔မဟုတ္ အေၾကာေဆးကို ေပးပါတယ္။
  • Inotropic agents။ ဒီေဆးေတြကို တျခားေဆးေတြမရခင္ ႏွလံုးရဲ႔ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြကို ေကာင္းစြာလုပ္ေဆာင္နို္င္ဖို႔ ေပးပါတယ္။

ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ကုသတဲ့နည္းလမ္းေတြက နွလံုးရဲ႔ ေသြးစီးဆင္းမွဳေကာင္းေအာင္ အဓိကလုပ္ေပးပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့-

  • နွလံုးထဲ ျပြန္ထည့္ျခင္။ ဆရာ၀န္က ႏွလံုးေသြးေၾကာထဲကို ျပြန္ထည့္ျပီးရိုက္ယူရာမွေတြ႔ရွိေသာ နွလံုးရဲ႔ ေသြးေၾကာမရွိ ပိတ္္ဆို႔ေနတဲ့ေနရာေတြကို ေျခေထာက္ရွိ ေသြးလႊြတ္ေၾကာမွတစ္ဆင့္ ေဘာလံုးပါေသာ ေသးငယ္ေသာျပြန္ထည့္ပါလိမ့္္မယ္။
  • ေဘာလံုးက သတၱဳျပြန္ကုိ ပြင့္ေစပါတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြက ေသြးေၾကာမၾကီးတြင္ ေဘာလံုးနွင့္ ေသြးညွစ္ေပးတဲ့ pump ကုိထည့္ေပးပါလိမ့္မယ္။
  • ေဘာလံုးPump ဟာ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲမွာ ေဖာင္းလုိက္ပိန္လိုက္ လုပ္ေပးျပီး ေသြးေတြကုိ စီးေစပါတယ္။ နွလံုးရဲ႔အလုပ္ေတြကို သက္သာေစပါတယ္။

ေဆးေတြ ေဆးနည္းေတြက မသက္သာလွ်င္ ဆရာ၀န္ေတြက ခြဲစိတ္မွဳကို ညႊန္းဆိုပါလိ္မ့္မယ္။

  • Coronary artery bypass Surgery- နွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရမွဳမွျပန္မေကာင္းလွ်င္ ဆရာ၀န္ေတြက ဒီခြဲစိတ္မွဳကို ညႊန္းဆိုပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီခြဲစိတ္မဳွကို အေရးေပၚအေျခအေနမွာပဲ သံုးနိုင္ပါတယ္။
  • နွလံုးဒဏ္ရာကို ျပန္ေကာင္းရန္ခြဲစိတ္ျခင္း- ႏွလံုးအခန္းမ်ားျပဲစုတ္ေနျခင္း၊ ႏွလံုးအဆို႔မ်ားပ်က္ဆီးေနျခင္း က နွလံုးကိုထိခိုက္ျပီ ေရွာ့ခ္ရေစန္ုိင္ပါတယ္။ ဒါေတြကို ျပန္ျပင္ဖို႔ ခြဲစိတ္ရန္ ဆရာ၀န္က အၾကံျပဳပါလိမ့္မယ္။
  • နွလံုးခုန္စက္ထည့္ျခင္း။ ဒီစက္ကို ၀မ္းဗုိက္ကေနထည့္ျပီး ႏွလံုးနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းျဖင့္ နွလံုးခုန္တာကို ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။
  • နွလံုးခုန္စက္အစားသြင္းျခင္းကုိ ႏွလံုးအစားထိုးဖို႔ နွလံုးအသစ္ရတဲ့အထိမေစာင့္နိုင္ေတာ့တဲ့ နွလံုးပ်က္ဆီးျခင္းေနာက္ဆံုးအဆင့္လူနာေတြမွာ သံုးပါတယ္။
  • နွလံုးအစားထိုးျခင္းက ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းပါ။ နွလံးုက ကုသနညး္ေတြအားလံုးနဲ႔ မရေတာ့ေအာင္ ပ်က္ဆီးေနလွ်င္ သံုးပါတယ္။

 

နွလံုးထိခိုက္ ေရွာ့ခ္ရျခင္းကို ကာကြယ္ရန္လိုအပ္တဲ့ ေနထိုင္မွဳပံုစံေတြနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထံုးေတြက ဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါေနထိုင္မွဳပံုစံေတြနဲ့ အိမ္တြင္းကုထံုးေတြက ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေရွာ့ခ္ရျခင္းမွ ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါလိမ့္မယ္။

  • ေသြးေပါင္ခ်ိ္န္မတက္ေအာင္ ထိန္းထားျခင္း။ လူနာဟာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္သင့္တယ္။ စိတ္ဖိစီးမွဳေလွ်ာ့ရမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းထားရမယ္။ ဆားနဲ႔ အရက္ေတြကို ျဖတ္သင့္တယ္။
  • ေသြးတိုးကို အျမဲစစ္ေဆးသင့္တယ္။ ဆရာ၀န္ေပးထားတဲ့ ေသြးတိုးေရာဂါအတြက္ ေဆးေတြကိုလည္း ပံုမွန္ေသာက္သင့္တယ္။
  • ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
  • က်န္းမာတဲ့ကိုယ္အေလးခ်ိန္က ေသြးေပါင္ကို က်ေစျပီး ကုိယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ကိုလက္စေရာပမာဏကို ေကာင္းမြန္ေစတယ္။
  • အဆီနွင့္ ကိုလက္စေရာ(အထူးသျဖင့္ ျပည့္၀ဆီ) ကိုေလွ်ာ့စားျခင္းက နွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားမွဳနည္းေစတယ္။ အစားအေသာက္တစ္မ်ိဳးထဲနွင့္ ကိုလက္စေရာကို မထိန္းနို္င္လွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္ျပီး ကိုလက္စေရာက်ေဆးေတြကို ေသာက္နိုင္ပါတယ္။
  • ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ျခင္းက ေသြးေပါင္ကို က်ေစနုိင္ပါတယ္။ ကိုယ္တြင္းမွာ HDL ကိုလက္စေရာမ်ားျခင္းက ေသြးေၾကာေတြႏွင့္ ႏွလုံုးကို က်န္းမာေစပါတယ္။ သင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမွဳကိ ေလွ်ာခ်ဖို႔လညး္ အေထာက္အကူေပးပါတယ္။
  • သင္ဟာ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္မွဳခံရလွ်င္ ေစာစီးစြာကုသျခငး္က ႏွလံုးထိခိုက္ျပီးေရွာ့ခ္မရေအာင္ ကာကြယ္နို္င္ပါတယ္။
  • နွလံုးတို္က္ခိုက္ခံရရျခင္း အေရးေပၚကုသမွဳကို ခံယူပါ။

ေမးျမန္းလိုတာရွိပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းျပီး သင့္အတြက္ အေကာင္းဆံုးအေျဖမ်ားကို ရယူလိုက္ပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 1, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 1, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ