Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Bullous pemphigoid ဟာ ရွားပါးတဲ့ အေရျပားေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ အေရျပားမွာ အနီေရာင္ အကြက္ေတြ အေနနဲ႔ စတင္ၿပီး ရက္သတၱပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ (သို႔) လေပါင္းမ်ားစြာ အၾကာမွာ ႀကီးမားတဲ့ အရည္ၾကည္ဖုေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ ၾကာရွည္ျဖစ္ျခင္း (သို႔) ကုသေပ်ာက္ကင္းအၿပီး မွာ ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ နာတာရွည္ေရာဂါ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အသက္ ၆၀ အရြယ္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားၿပီး လူနာမွာ က်န္းမာေရးမေကာင္းရင္ အႏၲရာယ္ ရွိတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့အရာေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။

အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ခ်ိဳ႕လူနာေတြမွာေတာ့ လကၡဏာေတြ ျပသျခင္းမရွိပါဘူး။ အကြက္ေတြဟာ အနီေရာင္ျဖစ္ၿပီး ယားယံမႈနဲ႔ ပူေလာင္မႈ ေတြ ခံစားရတတ္ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနေတြမွာ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ခ်ိဳင္းၾကား၊ လက္၊ ဝမ္းဗိုက္၊ ေပါင္အတြင္းဘက္နဲ႔ ေျခေထာက္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ Bullous pemphigoid ေရာဂါရွိသူ သံုးပံုတစ္ပံုဟာ ပါးစပ္မွာ ပါ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေတြဟာ ေပါက္ထြက္ႏိုင္ၿပီးေတာ့ အနာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

တိက်တဲ့အေၾကာင္းရင္းမရွိပဲ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ (သို႔) အေရျပားမွာ မေပ်ာက္ေတာ့တဲ့ ယားယံတဲ့ အကြက္ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသသင့္ပါတယ္။ အေျခအေနကေတာ့ လူေပၚမူတည္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေရာဂါရွာေဖြမႈေတြ၊ ကုသမႈေတြနဲ႔ အေကာင္းဆံုးကုသမႈ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

တိတိက်က် မရွိေပမယ့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြ၊ အျခားေရာဂါေတြနဲ႔ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေရျပားျပႆနာေတြဟာ ကိုယ္ခံအားစနစ္ မေကာင္းလို႔ ေပၚလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ကိုယ္ခံအားစနစ္ဟာ ဘက္တီးရီးယားေတြ၊ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ အျခားအျပင္က ဝင္လာၿပီး ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ အရာေတြကို တိုက္ထုတ္တဲ့ အင္တီေဘာ္ဒီ (antibodies) ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အရွင္းဆံုးေျပာရရင္ေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာက ေရာဂါတိုက္ထုတ္တဲ့ ပစၥည္းေတြကို ထုတ္ေပးပါတယ္။ Bullous pemphigoid ျဖစ္ေနရင္ ကိုယ္ခႏၶာဟာ အေရျပားအလႊာေတြ အတြင္းမွာ အင္တီေဘာ္ဒီ ေတြကို ထုတ္ေပးပါတယ္။ ဒီ အင္တီေဘာ္ဒီ ေတြဟာ ေရာင္ရမ္းမႈကို အားေပးၿပီး အရည္ၾကည္ဖုျဖစ္ေပၚေစကာ ယားယံေစပါတယ္။

 

 

အျခား Bullous pemphigoid ကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့

  • ေဆး – အခ်ိဳ႕ေဆးေတြဟာ Bullous pemphigoid ကို ျဖစ္ပြားေစပါတယ္။ (ဥပမာ ပင္နီစလင္၊ etanercept (Enbrel)၊ sulfasalazine (Azulfidine) and furosemide (ဆီးေဆး))။
  • အလင္းေရာင္ကုထံုးနဲ႔ ေရာင္ျခည္ ကုထံုးကို အသံုးျပဳျခင္း – ခရမ္းလြန္္ေရာင္ျခည္ကုထံုးကို အေရျပားေရာဂါေတြ ကုသဖို႔အတြက္ အသံုးျပဳျခင္းဟာ Bullous pemphigoid ျဖစ္ပြားေစႏိုင္ပါတယ္။ (ဥပမာ – ကင္ဆာေရာဂါကို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ကုသနည္း)

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Bullous pemphigoid ဟာ အသက္၆၀ ေက်ာ္သူေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ အသက္ႀကီးၿပီး က်န္းမာေရး မေကာင္းေလေလ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းျမင့္တက္ေလေလ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္ျမင့္ေစတဲ့အရာ မရွိဘူးဆိုတာဟာ သင္ေရာဂါမရႏိုင္ဘူးလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ အေသးစိတ္အေၾကာင္းအရာေတြအတြက္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ဆရာဝန္က ေရာဂါ ရာဇဝင္ ေမးျမန္းၿပီး အေရျပား စမ္းသပ္မႈ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အေပၚယံအေရျပားရဲ႕ ေဖါင္းမႈနဲ႔ skin sample ကုိ စမ္းသပ္မွာျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ေသြးစစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေရျပား အသားစ ယူျခင္းကိုလည္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

Bullous Pemphigoid (ရွားပါးတဲ့ အေရျပားအရည္ၾကည္ဖုထေသာ ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အေရာင္က်တဲ့ ေဆးတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ corticosteroid ကို ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးဟာ ေသာက္ေဆးေရာ ထိုးေဆးပံုစံနဲ႔ ပါရွိပါတယ္။ ေရာဂါကို ေစာေစာေတြ႔ၿပီး ေရာဂါေပ်ာ့ေသးရင္ လူနာေတြဟာ corticosteroid လိမ္းေဆးေတြကိုလဲ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ဟာ ကိုယ္ခံအား ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ ေဆးေတြကိုလည္း ေပးႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Bullous pemphigoid ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Bullous pemphigoid ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • ဆရာဝန္ညႊန္းတဲ့ ေဆးေတြအကုန္လံုးကို ညႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း ေသာက္သံုးပါ။
  • အာဟာရ ရွိတဲ့အစာေတြစားပါ။ (သို႔) အရည္မ်ားတဲ့ အစာ စားျခင္းဟာ အစာစားစဥ္နဲ႔ ၿမိဳခ်စဥ္ နာက်င္ျခင္းေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
  • ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ အေရျပားကို သန္႔ရွင္းေရး ျပဳလုပ္ပါ။
  • အေရျပား ျပန္ေကာင္းလာတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကို စစ္ေဆးပါ။ ေရာဂါပိုးဝင္တဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္တဲ့ အနီေရာင္သန္းျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ အရည္ထြက္ျခင္း၊ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ ျပန္ရည္က်ိတ္ေရာင္ျခင္းနဲ႔ အဖ်ားတက္ျခင္းတို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ပါ။
  • အဝတ္အစား၊ တဘတ္နဲ႔ အိပ္ယာခင္းတြကို ေသခ်ာစြာ ေလွ်ာ္ဖြပ္ပါ။
  • ေရာဂါပိုးဝင္တဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသပါ။
  • အဖ်ားတက္ျခင္း၊ ႏုန္းျခင္း၊ စိတ္ရႈပ္ျခင္းနဲ႔ အားနည္းျခင္းေတြျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ေဆးခန္းသြားပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 20, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 20, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ