အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ကဘာလဲ။

နွလံုးကြဲျခင္းဆိုတာ ေသာကမ်ားစရာ၊ စိတ္ဖိစီးစရာ အေျခအေနေတြ ( ခ်စ္ခင္ရသူ ေသဆံုးသြားျခင္း) ၾကံဳရတဲ့အခါ ျဖစ္လာတဲ့ ယာယီအေျခအေနတစ္ခုပါ။ ျပင္းထန္တဲ့ကိုယ္က်န္းမာေရးထိခိုက္မွုျဖစ္ေစ၊ ခြဲစိတ္မွုေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။ နွလံုးထိခိုက္ေနတဲ့ လူေတြက ရုတ္တရက္ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း ခံစားရနိုင္ျပီး သူတို့မွာ နွလံုးေရာဂါ ရိွေနတယ္လို့ စဥ္းစားတတ္ၾကပါတယ္။

နွလံုးထိခိုက္တဲ့အခါမွာ နွလံုးရဲ ့အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခုမွာ ပံုမွန္ေသြးညွစ္မွုကို ယာယီအားျဖင့္ မလုပ္နိုင္တာေတြ ရိွလာပါတယ္။ နွလံုးရဲက်န္တဲ့အစိတ္အပိုင္းေတြက ပံုမွန္ ေသြးညွစ္ေနတာျဖစ္နိုင္သလို ပိုမိုအားထည့္ျပီး ေသြးညွစ္ေနတာလဲ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားတဲ့ အခါ ထြက္လာတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြကို နွလံုးက တံု ့ျပန္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရပါတယ္။

ဒီလို အေျခအေန ကို Takotsubo နွလံုးၾကြက္သား ျပႆနာ လို့လည္း ေခၚပါတယ္။ အဲ့ဒီ လကၡဏာေတြက ကုသလို့ ရပါတယ္။ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ ကုသစရာ မလိုပဲ ျပန္ေကာင္းသြားတတ္ပါတယ္။

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

နွလံုးကြဲျခင္းက ရွားပါတယ္။ နွလံုးေရာဂါရိွေနတဲ့ လူဦးေရ ရဲ ့၂% ေလာက္မွာပဲ ေတြ ့ရပါတယ္။ နွလံုးၾကြက္သား ျပသနာကို ခံစားေနရတဲ့ လူေတြက အသက္ ၅၀ အထက္ အမ်ုိးသမီးေတြ မ်ားပါတယ္။ အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ ့တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ့ရမ်ားတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြကေတာ့

ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း

အသက္ရွဴမ၀ျဖစ္ျခင္း

ကာလ ၾကာရွည္စြာ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း

၄င္းတို့က နွလံုးထိခိုက္ျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ ရုတ္တရက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရင္ဘတ္ေအာင့္လာလွ်င္ေတာ့ ၉၁၁ ကို ဖုန္းဆက္ လွမ္းေခၚပါ။

အထက္မွာ မပါတဲ့ လကၡဏာေတြလဲ ျဖစ္္နုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါ လကၡဏာနဲ ့ပတ္သတ္ျပီး ေမးခ်င္လ်င္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ ့တုိင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခု ခံစားရလ်ွင္ ဆရာ၀န္ နဲ့ တိုင္ပင္ပါ။ လူတိုင္းရ့ဲ ခႏၶာကိုယ္က အလုပ္လုပ္ပံု မတူၾကပါ။ သင္ခံစားေနရတာေတြကို ဆရာ၀န္နဲ့ ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆံုးပါ။

သင့္မွာ စိတ္ေသာကေရာက္ရျပီး ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ နွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း၊ အသက္ရွဴမ၀ျခင္း ျဖစ္လာပါက အေရးေပၚ ေဆးကုသမွုကို ခ်က္ခ်င္း ရွာေဖြပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း အတိအက်ေတာ့ မသိပါဘူး။

Adrenaline ကဲ့သို ့စိတ္ဖိအားေၾကာင့္ ခံစားရတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြက လူေတြရဲ ့နွလံုးကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

အဲ့ဒီေဟာ္မုန္းေတြက နွလံုးကို ဘယ္လို  ထိခိုက္ေစလဲဆိုတာေတာ့ မရွင္းလင္းေသးပါဘူး။ နွလံုးက ေသြးေၾကာေသးမ်ား၊ ေသြးေၾကာၾကီးမ်ား ယာယီ က်ဥ္းသြားလို့ ျဖစ္ရတယ္လို့ ထင္ၾကပါတယ္။

ႏွလံုးထိခိုက္ျခင္းက ျပင္းထန္ေသာ ကိုယ္လက္ လွုပ္ရွားမွု၊ စိတ္ခံစားမွုေတြေၾကာင့္ ပိုဆိုးလာနိုင္ပါတယ္။ နွလံုးကြဲျခင္း ကို ျဖစ္ေစနုိုင္တဲ့ အခ်ုိ ့အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့

ခ်စ္ခင္ရသူေတြ မေမွွ်ာ္လင့္ဘဲ ေသဆံုးမွု

ထိတ္လန့္ဖြယ္ ေဆးစစ္မွု အေျဖ

နိွပ္စက္ခံရျခင္း

ပိုက္ဆံေျမာက္မ်ားစြာ ဆံုးရံွုးသြားျခင္း သို့မဟုတ္ ရရိွျခင္း

အၾကီးအက်ယ္ အျငင္းပြားျခင္း

အံ့အားသင့္စရာ ပြဲ လုပ္ေပးျခင္း

လူသိရွင္ၾကား အလုပ္ လုပ္ရျခင္း

အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားျခင္း

ကြာရွင္းျခင္း

ကိုယ္က်န္းမာေရး ထိခိုက္ျခင္း၊ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ကားတိုက္ခံရျခင္း၊ ၾကီးမားေသာ ခြဲစိတ္မွု လုပ္ရျခင္း

အခ်ို့ေဆးေတြက ေဟာ္မုန္းထြက္တာမ်ားေစျပီး နွလံုးထိခိုက္ေစနိုင္ပါတယ္။ ၄င္းေဆးေတြကေတာ့

  • ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါ အတြက္ သံုးေသာ Epinephrine
  • ဆီးခ်ုိေရာဂါ ၊ စိတ္က်ေရာဂါ တို့အတြက္ သံုးေသာ Duloxetine
  • စိတ္က်ေရာဂါအတြက္ သံုးေသာ Venlafaxine
  • Thyoid gland အလုပ္ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ေသာ လူေတြ သံုးေသာ Levothyroxine

နွလံုးထိခိုက္ျခင္း နွင့္ နွလံုးေရာဂါ ကို ဘယ္လို ခြဲဲျခားၾကမလဲ

နွလံုးေရာဂါ က နွလံုးေသြးေၾကာ ပိတ္ျခင္း၊ ပိတ္လုနီးပါး ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာ ပိတ္ရတာက

အဆီလံုးနဲ့ က်ဥ္းေနတဲ့ ေနရာမွာ ေသြးခဲျဖင့္ ပိတ္သြားလို့ ျဖစ္ရပါတယ္။ နွလံုးထိခိုက္ျခင္းက ေသြးေၾကာမပိတ္လဲ ျဖစ္လို့ရပါတယ္။ နွလံုးထိခိုက္ျခင္းမွာ နွလံုးဆီကို ေသြးေထာက္ပံ့မွု နည္းသြားေသာ္လည္း ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း မရိွပါဘူး။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုျဖစ္ပါတယ္။

အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ တဲ့ လူေတြမွာ ပိုျဖစ္ပါတယ္။

အာရံုေၾကာ နွင့္ဆုိင္ေသာ ေရာဂါ ေတြျဖစ္တဲ့ ေခါင္းထိခိုက္မွု၊ အတက္ေရာဂါ ရိွတဲ့ လူေတြမွာ ပိုျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ယခင္က ျဖစ္ေစ၊ လတ္တေလာ စိတ္ေရာဂါ (စိတ္က်ေရာဂါ၊ စိတ္ပူေဆြးမွု)  ခံစား ေနရလွ်င္ ပိုျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါ ရွာေဖြမွု နွင့္ ကုသမွု

ထို အခ်က္အလက္ေတြက ေဆးပညာ အစားထိုး မဟုတ္ပါ။ သင့္ ဆရာ၀န္္နွင့္ အျမဲ တိုင္ပင္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါရိွတယ္လို့ သံသယ ရိွရင္ ဆရာ၀န္က ေအာက္ပါ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမွုေတြ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။

ေရာဂါ ရာဇ၀င္ ေမးျမန္းျခင္း နွင့္ စမ္းသပ္ျခင္း။ စမ္းသပ္ျခင္းအျပင္ ဆရာ၀န္က သင္ ခံစားေနရတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြ အေၾကာင္း ေသခ်ာ သိခ်င္ပါတယ္။ နွလံုးထိခိုုက္ေနတဲ့ လူေတြမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာ မျပျကပါဘူး။ ဆရာ၀န္ေတြက သင္ လတ္တေလာ ပူေဆြးေသာက ေရာက္မွု ( ခ်စ္ခင္သူေတြ ေသဆံုးမွု) ရိွ မရိွ သိခ်င္ၾကပါတယ္။

ECG ရိုက္ျခင္းက ခႏၶာကိုယ္ကို ထိုးေဖာက္စရာ မလိုတဲ့ စမ္းသပ္မွုပါ။ နွလံုးကို ခုန္ေစတဲ့ လံွု့ေဆာ္မွုကို မွတ္သားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ECG က လံွု့ေဆာ္မွုကို မွတ္တမ္းတင္ျပီး ECG ကို ၾကည့္၍ ဆရာ၀န္က စည္းခ်က္ မွန္ မမွန္ နွင့္ နွလံုးေကာင္းမေကာင္း ဆံုးျဖတ္ေပးပါတယ္။

Echo ရိုက္ျခင္း ။ ဒီနည္းက နွလံုးထိခိုက္ျခင္းရဲ ့လကၡဏာျဖစ္တဲ့ နွလံုးၾကီးေနျခင္း၊ ပံုမမွန္မွုမ်ားရိွေနျခင္း တို့ကို  သိနိုင္ပါတယ္။ ultrasound ရိုက္ျခင္းျဖင့္လည္း နွလံုး တည္ေဆာက္ပံု နဲ ့ အလုပ္ လုပ္မလုပ္ သိနိုင္ပါတယ္။

Ultrasond ရိုက္တဲ့ အခါ လိွုင္းေတြရဲ့ ပဲ့တင္ထပ္မွုေတြကို ခနၶာကိုယ္ ျပင္ပမွ ကိရိယာနဲ ့မွတ္တမ္းတင္ပါတယ္။ ပံုရိပ္ေတြကို ကြန္ပ်ဴတာမွာ ဗြီဒီယို ပံုစံျဖင့္ ၾကည့္နို္င္ပါတယ္။

ေသြးစစ္ေဆးျခင္းမ်ား။ နွလံုးထိခိုက္ေနတဲ့ လူေတြရဲ့ ေသြးထဲမွာ ဓါတ္ကူပစၥည္း အခ်ိဳ့ တက္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ေတြက ေသြးစစ္ခိုင္းၾကပါတယ္။

ရင္ဘတ္ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျခင္း။ နွလံုးၾကီးမၾကီး သိဖို ့ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ခုိင္းၾကပါတယ္။ အဆုတ္မွာ ျပသနာ ရိွ၊ မရိွ သိဖို ့လည္း ဓါတ္မွန္ ရိုက္ခိုင္းၾကပါတယ္။

သံလိုက္ ဓါတ္မွန္ ရုိက္ျခင္း အတြက္ သံလိုက္ စက္ကြင္း ရိွတဲ့ ထုလံုးပံုစံ စက္ထဲက စားပြဲေပၚမွာ လဲေလ်ာင္း ရပါမယ္။ သံလုိက္စက္ကြင္းေၾကာင့္ ရုပ္ပံုေတြ အေသးစိတ္ ေပၚလာျပီး ဆရာ၀န္က နွလံုးကို ေသခ်ာ စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။

Coronary angiogram ။ ေသြးေၾကာထဲကို ဓါတ္မွန္စက္မွာ ျမင္ရတဲ့ ဆိုးေဆး တစ္မ်ိဳး ထိုးထည့္ျပီး ၾကည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္မွန္စက္က ပံုရိပ္ေတြကို မွတ္တမ္းတင္ျပီး ေသြးေၾကာတြင္းကို ေသခ်ာ ၾကည့္နိုင္ပါတယ္။

နွလံုးထိခိုက္ျခင္းက နွလံုးေရာဂါရဲ  ့လကၡဏာေတြနဲ ့ဆင္တူပါတယ္။  angiogram ရိုက္ျပီး ခြဲျခားနိုင္ပါတယ္။ နွလံုးထိခိုက္တဲ့ လူေတြရ့ဲ ေသြးေၾကာထဲမွာ ပိတ္ဆို ့ျခင္းမရိွပါဘူး။ နွလံုးေရာဂါနဲ ့လူေတြမွာပဲ ေသြးေၾကာတြင္း ပိတ္ဆို ့မွု ရိွတာပါ။

သင့္မွာ နွလံုးေရာဂါ မရိွတာ ေသခ်ာရင္ နွလံုးထိခိုက္ျခင္းရဲ ့လကၡဏာေတြကို ဆရာ၀န္က ရွာေဖြပါလိမ့္မယ္။

Broken heart syndrome (နွလံုးကြဲျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

နွလံုးထိခိုက္ျခင္း အတြက္ စံသတ္မွတ္ထားတဲ့ ကုသမွု မရိွပါ။ ေရာဂါကုိ တိက်စြာ မသိခင္မွာ နွလံုးေရာဂါကို ကုသပံုနဲ ့ဆင္ပါတယ္။ အမ်ားစုက ေဆးရံုတက္ကာ ကုသမွု ခံယူၾကပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာေတြက နွလံုးထိခိုက္လို ့ျဖစ္တာ ေသခ်ာရင္ ACEI , beta blockers တို ့ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒီေဆးေတြက နွလံုးအလုပ္လုပ္တာကို ေလ်ာ့ေစျပီး ေနာက္တစ္ခါ မျဖစ္ေစဖို ့ကာကြယ္ပါတယ္။

အမ်ားစုကေတာ့ တစ္လအတြင္း လံုး၀ေပ်ာက္ကင္း သြားၾကပါတယ္။ သင္ေနေကာငး္သြားလွ်င္ ေဆးေတြကို ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ေသာက္ရမလဲ ဆိုတာ ဆရာ၀န္ကို ေမးပါ။ ေဆးအမ်ားစုကိုိ သံုးလမွ ေျခာက္လအတြင္း ရပ္တန္ ့နိုင္ပါတယ္။

ေသြးေၾကာျပင္ျခင္း၊ စတန္ ့ထည့္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္ျခင္း ေတြက နွလံုးထိခိုက္မွု အတြက္ အကူအညီ မျဖစ္ပါဘူး။ ၄င္းတို ့က ေသြးေၾကာပိတ္ဆို ့မွု ကို ကုသတဲ့ နည္းလမ္းေတြပါ။ angiogram ရိုက္ျခင္းျဖင့္ ရင္ဘတ္ေအာင့္ရျခငး္ အေၾကာင္း ကို သိနိုင္ပါတယ္။

 

ဘ၀ေနထိုင္မွု ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း နွင့္ အိမ္သံုးေဆး၀ါးမ်ား

ေအာက္ပါနည္းလမ္းေတြက ဒီေရာဂါကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါက ေနာက္ထပ္ ထပ္ျဖစ္နု္ိင္ေျခ နည္းပါတယ္။ ကာကြယ္နိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကိုေတာ့ သက္ေသျပထားတာ မရိွပါဘူး ။

ဆရာ၀န္အမ်ားစုကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမွုေၾကာင့္ ထြက္လာတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြရ ့ဲ နွလံုး အေပၚ သက္ေရာက္မွုကို တားဆီးတဲ့  beta blocker လို ေဆးေတြ သံုးပါတယ္။ ဖိအားမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ျခင္းက နွလံုးကို မထိခိုက္ဖို ့ ကာကြယ္ပါတယ္။

ေမးခ်င္တဲ့ ေမးခြန္း ရိွလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္ပါ။ ဒါက အေကာင္းဆံုး အေျဖ ျဖစ္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 13, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ