အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ကဘာလဲ။

ရင္သားကင္ဆာဆိုသည္မွာရင္သားဆဲလ္မ်ားတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားေသာ အႏၱရာယ္ မ်ားေသာအက်ိတ္အဖုထြက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ကင္ဆာဆဲလ္ အုပ္စုမ်ားသည္ ပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ရွဴးမ်ားသို႔ လ်င္ျမန္စြာ ၾကီးထြားဝင္ေရာက္၍ ကိုယ္ခႏၶာ အႏွ႔ံ ျပန္႔ႏွ႔ံပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အဓိက ျဖစ္ပြားျပီးအမ်ိဳးသားမ်ားတြင္လည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ရင္သားကင္ဆာသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အမ်ားအျပားေတြ႕ရပါသည္။ အမ်ိဳးသမီး ၈ေယာက္ တြင္ ၁ ေယာက္ႏႈန္း ျဖစ္ပြားပါသည္။ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစ ႏိုင္ေသာအခ်က္ မ်ားကိုေလ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ရင္သားကင္ဆာသည္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားစြာကို ျဖစ္ေစပါသည္။ ရင္သားကင္ဆာ၏ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ

  • ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ရွဴးမ်ားႏွင့္ကဲြျပားစြာခံစားရေသာရင္သားအလံုးအက်ိတ္
  • ႏို႔သီးေခါင္းမွ ေသြးထြက္ျခင္း
  • ရင္သား၏ အရြယ္အစား၊ ပံုသဏၭာန္ ႏွင့္ အသြင္အျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ
  • ရင္သားအေပၚမွအေရျပားေျပာင္းလဲမႈ (အခ်ိဳင့္မ်ားျဖစ္ေပၚျခင္း)
  • လတ္တေလာမွ ႏို႔သီးေခါင္းလန္ျခင္း
  • ႏိုးသီးေခါင္းႏွင့္ရင္သားအေရျပားပတ္လည္ရိွ အေရျပားမ်ားအလႊာလိုက္ ကြာက်ျခင္း၊ အေၾကးခြံထျခင္း
  • ရင္သားေပၚမွအေရျပားမ်ားလိေမၼာ္သီးမ်က္ႏွာျပင္သကဲ့သို႔ ခ်ိဳင့္ငယ္မ်ားျဖစ္ျခင္းသို႔မဟုတ္ နီရဲျခင္း

အထက္တြင္ေဖာ္ျပမထားေသာအျခားလကၡဏာမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနသည္ဟုစိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ရင္သားေျပာင္းလဲမႈကိုသတိထားမိပါကဆရာဝန္ကိုဆက္သြယ္သင့္ပါသည္။ မိမိကိုယ္ကိုပံုမွန္ ရင္သားစမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ အေရးၾကီးပါသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေစာပိုင္းကင္ဆာသည္ နာက်င္မႈကိုမျဖစ္ေစပါ။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေတြ႕ရိွပါကနာက်င္မႈျဖစ္လာေအာင္မေစာင့္ဘဲဆရာဝန္ ႏွင့္သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုပါ။ ေစာေစာသိရွိပါကအသက္ရွင္ရန္ အခြင့္အေရးပိုမ်ားသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားကိုမသိရိွပါ။ ရင္သားဆဲလ္ မ်ားသည္ ပံုမွန္ မဟုတ္စြာ ၾကီးထြား၍ ရင္သားထဲတြင္ အက်ိတ္ဖု ျဖစ္ေစသည္ဟုသာသိရိွထားပါသည္။ အက်ိတ္ ဆဲလ္ မ်ားသည္ ပတ္ဝန္းက်င္ရိွ တစ္ရွဴးမ်ားႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ားသို႔ ျပန္႔ႏွံ႔ သြားပါသည္။ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္စြမ္းကို ျမင့္တက္ေစေသာတြန္းအားေပးေသာအခ်က္ မ်ားရိွပါသည္။

ဆရာဝန္မ်ားကရင္သားကင္ဆာ၏ ၅-၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ မ်ိဳးဗီဇသေႏၶေျပာင္းမႈ ေၾကာင့္ဟုခန္႔မွန္းေျပာဆုိၾကပါသည္။ ထိုမ်ိဳးဗီဇသေႏၶေျပာင္းမႈသည္ မိသားစုအတြင္းမ်ိးရိုးတစ္ ေလွ်ာက္ ဆင္းသက္ သြားလာပါသည္။ ထိုမ်ိဳးဗီဇမ်ားကို gene1 (BRCA1) ႏွင့္ gene2 (BRCA2) ဟုေဖာ္ထုတ္ သတ္မွတ္ထားပါသည္။ သင့္တြင္ မိသားစုမွတ္တမ္းရိွပါကထိုမ်ိဳးဗီဇမ်ားအတြက္ ေသြးစစ္ေဆးခ်က္ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားသည္ ရင္သားကင္ဆာကို ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

  • အသက္ၾကီးသူမ်ားသည္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခ ျမင့္ပါသည္။ သင္အသက္ၾကီးလာေလေရာဂါျဖစ္ ႏိုင္ေျခမ်ားေလ ျဖစ္ပါသည္။
  • မိသားစုမ်ိဳးရိုး – သင္၏အနီးဆံုးေဆြမ်ိဳး (အေမ၊ သမီးသို႔မဟုတ္ ညီမ) တို႔တြင္ ရင္သားကင္ဆာရိွသလားဟုဆိုလုိပါသည္
  • BRCA1, BRCA2 ႏွင့္ ရင္သားကင္ဆာကို ျဖစ္ေစေသာအျခားမ်ိဳးဗီဇမ်ား ပါ၀င္လာမႈ
  • အရက္ပါေသာေဖ်ာ္ရည္မ်ားေသာက္သံုးမႈ
  • ရင္သားဓာတ္မွတ္တြင္ ထူထဲေနေသာရင္သားတစ္ရွဴး
  • ခႏၶာကိုယ္မွထုတ္လႊတ္ေသာအမ်ိဳးသမီးေဟာ္မုန္း estrogen ႏွင့္ရင္သားတစ္ရွဴးမ်ားထိေတြ႕မႈ

-ရာသီလာခ်ိန္ေစာျခင္း

-အသက္ၾကီးမွ ကေလးေမြးျခင္းသို႔မဟုတ္ကေလးတခါမွ မေမြးဖူးျခင္း

-ေသြးဆံုးခ်ိန္ ေနာက္က်ျခင္း

  • ေသြးဆံုးမႈ လကၡဏာမ်ားကုိကုသရန္အတြက္ progestin ႏွင့္ေပါင္းစပ္ထားေသာ estrogen ကဲ့သို႔ ေဟာ္မုန္းမ်ားသြင္းျခင္း
  • အဝလြန္ျခင္း
  • Invasive breast cancer, Ductal carcinoma in situ (DCIS), or Lobular carcinoma in situ (LCIS)တို႔မွတ္တမ္းရိွျခင္း။

 

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားသည့္အခ်က္အလက္မ်ားမွာေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္ မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္ သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္ မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ရင္သားတြင္ေျပာင္းလဲမႈတစ္စံုတစ္ရာကိုသတိျပဳမိပါကဆရာဝန္ကို ျပသပါ။ ေအာက္ပါ စမ္းသပ္မႈ မ်ားႏွင့္ နည္းလမ္းမ်ားကိုအသံုးျပဳၾကပါသည္။

  • ေဆးမွတ္တမ္းယူျခင္းႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္အားစမ္းသပ္ျခင္း; အကိ်တ္ဖုမ်ားႏွင့္ အျခားပံုမွန္မဟုတ္ ေသာအရာမ်ားကိုစမ္းသပ္ရပါမည္။ လူနာ၏ က်န္းမာေရးးအေလ့အထမ်ား၊ အရင္ကဖ်ားနာခဲ့မႈ မ်ားႏွင့္ ေဆးကုသခံယူခဲ့မႈ မ်ားကိုေမးျမန္းယူရမည္ျဖစ္သည္။
  • ရင္သားအားစမ္းသပ္ျခင္း ; ဆရာဝန္ သို႔မဟုတ္ က်န္းမာေရးပညာရွင္မွ ရင္သားအားစမ္းသပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဆရာဝန္သည္ အက်ိတ္ဖုႏွင့္အျခားပံုမွန္မဟုတ္ ေသာအရာမ်ားအတြက္ ရင္သားႏွင့္ လက္ေမာင္းေအာက္ကိုေသခ်ာစြာကိုင္တြယ္ ခံစား ၾကည့္ရမည္။
  • Ultrasound ရိုက္ျခင္း ; ႏႈန္းျမင့္အသံလိႈင္းမ်ားသည္ ကိုယ္တြင္းအဂၤါမ်ားအား ျပန္ကန္၍ ပဲ့တင္သံမ်ား ျပဳလုပ္ေသာလုပ္နည္းျဖစ္သည္။ ပဲ့တင္သံမ်ားသည္ sonogram ဟုေခၚေသာတစ္ရွဴးပံုရိပ္ မ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထိုပံုရိပ္မ်ားကိုစာရႊက္ေပၚတြင္ ပံုႏိွပ္၍ ၾကည့္ႏိုင္ သည္။
    • MRI ရိုက္ျခင္း ; သံလိုက္ ေရဒီယိုလိႈင္းမ်ားႏွင့္ ကြန္ျပဴတာအားအသံုးျပဳ၍ ရင္သားႏွစ္ခုစလံုး၏ အေသးစိတ္ ပံုရိပ္မ်ားကိုဖန္တီးေသာလုပ္နည္းစဥ္တစ္ခု ျဖစ္သည္။ NMRI ဟုလည္းေခၚသည္။
    • ဓာတုေဗဒဆိုင္ရာေသြးစစ္ျခင္း ; ေသြးနမူနာအားယူ၍ ကိုယ္တြင္းအဂၤါ ႏွင့္ တစ္ရွဴးမ်ားမွ ေသြးထဲသို႔ ထုတ္လႊင့္လိုက္ေသာအခ်ိဳ႕ပစၥည္းမ်ား၏ ပမာဏကိုစစ္ေဆးေသာလုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ပံုမမွန္ေသာ (သာမာန္ထက္ ျမင့္ေသာသို႔မဟုတ္ နိမ့္ေသာ) ပမာဏမ်ားေတြ႕ရိွရပါကေရာဂါတစ္ခု၏ လကၡဏာ ျဖစ္ႏိုင္သည္။
    • အသားစယူျခင္း ; ေရာဂါရွာေဖြသူကဆဲလ္ သို႔မဟုတ္ တစ္ရွဴး ကိုထုတ္ယူကာအဏုၾကည့္မွန္ ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္ကာေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကိုရွာေဖြ စစ္ေဆး ျခင္း ျဖစ္သည္။ ရင္သားတြင္ အက်ိတ္ ေတြ႕ရိွရပါကအသားစထုတ္ယူျခင္းကို ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ ရင္သားကင္ဆာကိုစစ္ေဆးရန္ သံုးေသာအသားစထုတ္ယူျခင္း ၄ မ်ိဳးရိွသည္။

    Excisional biopsy ;တစ္ရွဴး၏ အက်ိတ္ဖုတစ္ခုလံုးကိုထုတ္ယူျခင္း

    Incisional biopsy ;အက်တ္ဖု၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုက္ုထုတ္ယူျခင္း

    Core biopsy ;အနံၾကီးေသာအပ္ကိုအသံုးျပဳ၍ တစ္ရွဴးစကိုထုတ္ယူျခင္း

    Fine Needle aspiration (FNA) ;မထူေသာအပ္ကိုအသံုးျပဳ၍ အရည္ သို႔မဟုတ္ တစ္ရွဴးစကိုထုတ္ယူျခင္း

    စမ္းသပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာအေၾကာင္းကိစၥမ်ားကိုသင္၏ ဆရာဝန္ႏွင့္ေဆြးေႏြးရန္ အေရးၾကီးပါသည္။

Breast Cancer (ရင္သားကင္ဆာ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားအေပၚ မူတည္၍ ရင္သားကင္ဆာကုသမႈမ်ားကိုခဲြျခားသတ္ မွတ္ထားပါသည္။

  • ရင္သားကင္ဆာအမ်ိဳးအစား
  • ရင္သားကင္ဆာ၏ အဆင့္သတ္မွတ္မႈ
  • ရင္သားကင္ဆာ၏ အရြယ္အစား
  • ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား၏ ေဟာ္မုန္းမ်ားအေပၚ တံု႔ျပန္မႈ
  • တစ္ကိုယ္လံုး၏ က်န္းမာေရးအေျခအေန

စံသတ္မွတ္ထားေသာကုသမႈ ၅ မ်ိဳးရိွပါသည္။ ၎တို႔မွာ

  • ခဲြစိတ္ကုသျခင္း

Breast-conserving surgery ;သားနံရည္က်ိတ္အားခဲြစိတ္၍ ဖယ္ရွားျခင္း

Total mastectomy ;ကင္ဆာရိွေသာရင္သားတစ္ခုလံုးကိုဖယ္ရွားျခင္း

Modified radical mastectomy ;ကင္ဆာရိွေသာရင္သားတစ္ခုလံုး၊ လက္ေမာင္းေအာက္မွ သားနံရည္က်ိတ္မ်ား ႏွင့္ ရင္အုပ္ ၾကြက္သားမ်ား၏ အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ မ်ားအားဖယ္ရွားျခင္း။ တစ္ခါတစ္ရံရင္ဘတ္နံရံ ၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားပါ ပါဝင္သည္။

  • Radiation therapy ; စြမ္းအင္ျမင့္ x-rays ႏွင့္ အျခားဓာတ္ေရာင္ျခည္ မ်ားအားအသံုးျပဳ၍ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကိုသတ္ျခင္းသို႔မဟုတ္ ၾကီးထြားမႈကိုတားျမစ္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ေသာကူသမႈ ျဖစ္သည္။
  • Chemotherapy ; ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကို ၾကီးထြားမႈရပ္တန္႔ေစရန္ ေဆးမ်ားအသံုးျပဳ၍ ကုသျခင္း ျဖစ္သည္။ ခဲြစိတ္ကုသမႈ မျပဳလုပ္ခင္တြင္ အက်ိတ္ဖုကိုက်ံဳ႕သြားေစရန္ အတြက္ အသံုးျပဳပါသည္။ ခဲြစိတ္ကုသမႈ ျပီးေနာက္ အက်ိတ္ ျပန္လည္မျဖစ္ေစရန္ အတြက္ လည္းအသံုးျပဳပါသည္။
  • Hormone therapy ; ေဟာ္မုန္းမ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုပိတ္ဆို႔ျပီးကင္ဆာ ၾကီးထြားမႈ ရပ္တန္႔ေစေသာကုသမႈတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။
  • Targeted therapy ; ပံုမွန္ဆဲလ္မ်ားကိုထိခိုက္ေစမႈ မရိွဘဲကင္ဆာဆဲလ္ မ်ားကိုေရြးခ်ယ္တိုက္ခိုက္ေသာေဆးမ်ားအသံုးျပဳေသာကုသမႈ ျဖစ္သည္။ Monoclonal antibodies, tyrosine kinase inhibitors, cyclin-dependentkinase inhibitors တို႔ ပါဝင္ပါသည္။

 

ဤကုသမႈမ်ားအားေပါင္းဖက္၍ အသံုးျပဳႏိုင္သည္။ မွန္ကန္ေသာကုသမႈ ကိုေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ေစရန္ ဆရာဝန္ ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးပါ။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းကရင္သားကင္ဆာကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားသည္ ရင္သားကင္ဆာကိုကုသေသာေနရာတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

  • ပို၍က်န္းမာေသာေရြးခ်ယ္မႈမ်ားကိုျပဳလုပ္ပါ။ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညႊတ္ေသာအစားအစာ ႏွင့္ ေလ့က်င့္ခန္းမွန္စြာလုပ္ျခင္းသည္ အေရးၾကီးပါသည္။ အရက္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္းကိုေလ်ာ့ခ်ပါ။
  • မွန္ကန္စြာစားေသာက္ပါ။ ေကာင္းမြန္ေသာအာဟာရသည္ အေရးၾကီးပါသည္။ ကုသမႈလုပ္ထံုးမ်ားသည္ မအီမသာ ျဖစ္ေစျပီးအရသာခံစားမႈ ကိုေျပာင္းလဲေစပါသည္။ အစာကိုနည္းနည္း ႏွင့္ မၾကာခဏစားသံုးေပးပါ။
  • ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ပါ။ ကင္ဆာသည္ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္မႈကို ျဖစ္ေစပါသည္။ အခ်ိန္ၾကာစြာေမာပန္းႏြမ္းနယ္ ျပီးအနားယူျခင္း ျဖင့္ မသက္သာႏိုင္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ ျခင္းျဖင့္ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္မႈ ကိုသက္သာေစႏိုင္ပါသည္။ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းကို ျဖည္းျဖည္းျဖင့္ စတင္ သင့္ပါသည္။

ဤေနထိုင္မႈ ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားသည္ ရင္သားကင္ဆာကိုသက္သာရန္ ကူညီေပး ႏိုင္ပါသည္။

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိပါကသင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 22, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 22, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ