Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

Brain aneurysm တနည္း cerebral aneurysm ဆုိတာ ဦးေနွာက္ကိုေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ေသြးေၾကာနံရံ၏ ေလ်ာ့လ်ဲသြားေသာေနရာတစ္ေနရာမွ ေဖာင္းလာျခင္းျဖစ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္းဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ လကၡဏာမျပတာေၾကာင့္ သတိမထားမိဘဲ ရွိတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ရွားပါးေသာအေျခအေနေတြမွာေတာ့ ထိုေဖာင္းလာေသာေနရာမွ ေပါက္ထြက္သြားကာ ေသြးမ်ားဦးေခါင္းခြံထဲ၀င္သြားျပီး ေလျဖတ္တတ္ပါတယ္။

ထိုေဖာင္းေနေသာေသြးေၾကာေနရာ ေပါက္သြားတဲ့အခါ Arachnoid လို႔ေခၚတဲ့ဦးေနွာက္အေျမွးပါးလႊာတစ္မ်ိဳးေအာက္မွာေသြးယိုျခင္း ျဖစ္လာတယ္(subarachnoid hemorrhage)။ ေသြးယုိျခင္းေပၚမူတည္ကာ ဦးေနွာက္ပ်က္စီးမႈ သုိ႔ ေသဆံုးျခင္းတုိ႔ျဖစ္နုိင္တယ္။

အျဖစ္အမ်ားဆံုးေသြးေၾကာကေတာ့ ဦးေနွာက္ေအာက္ဖက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ circle of Willis လို႔ေခၚတဲ့ေသြးေၾကာကြန္ယက္ျဖစ္တယ္။

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

တကယ္ေတာ့ လူထုတစ္ခုလံုးရဲ႕ ၁.၅ မွ ၅ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္မွာ ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းေနနိုင္တယ္။

ေရာဂါျဖစ္ေစနုိင္တဲ့အခ်က္ေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ အေျခအေနကိုထိန္းသိမ္းနုိင္ပါလိမ့္မယ္။

လကၡဏာမ်ား

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္းရဲ႔လကၡဏာေတြကေတာ့-

မ်ားေသာအားျဖင့္လကၡဏာမျပတတ္ဘဲ တျခားမဆိုင္ေသာ အေျခအေနတစ္ခုခုအတြက္ စစ္ေဆးရင္းနဲ႔သာ ေတြ႔ေကာင္းေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ထိုေသြးေၾကာေဖာင္းၾကီးဟာ မေပါက္ဘဲ တျခားအစိတ္အပို္င္းေတြေပၚ ဖိမိတာမ်ိဳးလည္းရွိနုိ္င္တယ္။ ထိုအခါမွာဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ဆုိးရြားသလဲနဲ႔ ဦးေႏွာက္ရဲ႕မည္သည့္အပို္င္းကိုဖိထားသည္ေပၚမူတည္ျပီး ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အျမင္အာရံု၀ါးျခင္း၊ စကား၀ါးျခင္း၊ ဇက္နာျခင္း တုိ႔ခံစားရနုိင္တယ္။

ေဖာ္ျပထားတာအျပင္ တျခားလကၡဏာေတြလည္းရွိနုိင္ေသးတာေၾကာင့္ သိလိုသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးၾကည့္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေဖာ္ျပပါလကၡဏာေတြေတြ႔မယ္ဆုိရင္ ဒါမွမဟုတ္ သိလိုသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ၾကည့္ပါ။ လူတုိင္းခႏၶာကုိယ္က တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူတာေၾကာင့္ သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ၾကည့္တာ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ေဖာ္ျပပါလကၡဏာေတြေပၚလာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ခ်က္ျခင္းအေရးေပၚကားေခၚပါ သို႔ ေဆးရံုသို႔ေျပးပါ။

  • တျခားေသာေခါင္းကိုက္ျခင္းမ်ားနဲ႔မတူဘဲ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္စြာေခါင္းကိုက္ျခင္း။
  • ဇက္နာျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း
  • အလင္းေရာင္မခံနုိင္ျခင္း
  • မူးျခင္း၊ ေမ့ျခင္း
  • တက္ျခင္း။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံအားနည္းေလ်ာ့ရဲျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသြးေၾကာအခဲြေနရာေတြဟာ အားေလ်ာ့တတ္တာေၾကာင့္ ထိုေနရာေတြမွာအျဖစ္မ်ားတတ္တယ္။

ဦးေနွာက္ရဲ႕မည္သည့္ေနရာမွာမဆုိျဖစ္နုိင္ေပမယ့္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ ဦးေနွာက္အေျခရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ားျဖစ္တယ္။

ေရာဂါအားေပးေသာအခ်က္မ်ား

တခ်ိဳ႕ေသာအခ်က္ေတြက အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ျဖစ္ေပၚလာတာျဖစ္တယ္။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ေမြးရာပါျဖစ္ပါတယ္။

အခ်ိန္နဲ႔အမွ်ျဖစ္ေပၚလာေသာအခ်က္မ်ား

  • အသက္ၾကီးလာျခင္း
  • ေဆးလိမ္ေသာက္ျခင္း
  • ေသြးတိုးျခင္း
  • ေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံမ်ားမာျခင္း၊
  • ေဆးစြဲျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ကုိကိန္း
  • ေခါင္းထိခိုက္ျခင္း
  • အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း
  • တခ်ိဳ႕ေသာေသြးတြင္းေရာဂါပိုး၀င္ျခင္းမ်ား
  • ေသြးဆံုးျပီးေနာက္ estrogen အမေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေရာဂါလို႔ေခၚတဲ့ မ်ိဳးရိုးလိုက္တြယ္ဆက္တစ္သ်ဴးမူမမွန္ျခင္းေရာဂါဟာ ေသြးေၾကာနံရံေတြကိုအားေလ်ာ့ေစပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္တြင္ အရည္အိတ္ငယ္မ်ားတြယ္ေသာ မ်ိဳးရိုးလိုက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးဟာ ေသြးေပါင္တက္ေစတယ္။

ေအာက္စီဂ်င္ၾကြယ္၀ေသာေသြးမ်ားပို႔ေပးသည့္ ေသြးေၾကာမၾကီးပံုမွန္မဟုတ္က်ဥ္းျခင္း။

ဦးေနွာက္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာနဲ႔ေသြးျပန္ေၾကာၾကား ပံုမွန္မဟုတ္လမ္းေၾကာင္းဆက္သြားျခင္းဟာ ပံုမွန္ေသြးစီးေၾကာင္းကိုအေနွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစပါတယ္။

မိသားစုတြင္း အထူးသျဖင့္ မိဘ၊ ေမာင္နွမမ်ားတြင္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္းရွိပါကလည္း ေရာဂါျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြဟာ က်န္းမာေရးအၾကံဥာဏ္ေတြရဲ႕ အစားထိုးမဟုတ္တာေၾကာင့္ အျမဲဆရာ၀န္နဲ႔ေသခ်ာတုိင္ပင္ဖုိ႔ မေမ့ပါနဲ႔။

ေရာဂါရွာေဖြမႈ

ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္းဟာလကဏာျပေလ့မရွိတာေၾကာင့္ မ်ားေသာအားျဖင့္က တျခားအေျခအေနတစ္ခုုခုကုိ စစ္ေဆးရင္း ရွာေဖြသိရွိေလ့ရွိပါတယ္။

တကယ္လို႔ ဆရာ၀န္က သင့္မွာ ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းေနတယ္လို႔ထင္ရင္ေတာ့ ေအာက္ပါစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္-

စီတီရိုက္ျခင္း(CT scan) – စီတီရိုက္ျခင္းဟာ ဦးေနွာက္တြင္း ေသးယိုေနမႈကိုရွာေဖြေတြ႔ရွိေစပါတယ္။ တကယ္လို႔ ေသြးေၾကာေပါက္ျပီး ဦးေနွာက္အေျမွးပါးတြင္းေသြးယုိတယ္လို႔ သံသယရွိရင္ေတာ့ ေက်ာဆစ္ရိုးေဖာက္စစ္နုိင္ပါတယ္။

CTA scan – ေသြးေၾကာေတြအေၾကာင္းကို စီတီစကမ္ထက္ ပိုတိတိက်က်ေဖာ္ျပနုိင္ပါတယ္။ CTA scan ဟာ ဆုိးေဆးတစ္မ်ိဳးကို ေသြးတြင္းထိုးထည့္ကာ အထူးကြန္ပ်ဴတာနည္းပညာ နဲ႔ စီတီရိုက္ျခင္းတို႔ကိုေပါင္းစပ္ကာ ေသြးေၾကာမ်ားရဲ႕ပံုရိပ္က္ိို ရိုက္ကူးျခင္းျဖစ္တယ္။

သံလိုက္ဓာတ္မွန္ (MRI) – CTA scan နဲ႔ဆင္ျပီး MRI ဟာ လွ်ပ္စစ္စက္ကြင္းနဲ႔ ေရဒီယိုလိႈင္းကိုသံုးကာ ေသြးေၾကာမ်ားပံုရိုက္ကိုရိုက္ကူးျခင္းျဖစ္တယ္။ CTA scan နဲ႔ ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာပံုရိပ္ရိုက္ကူးျခင္းကဲ့သုိ႔ သံလုိက္ဓာတ္မွန္ကလည္း ပံုရိပ္ပိုထင္ရွားဖုိ႔အတြက္ ဆိုးေဆးသံုးေလ့ရွိပါတယ္။

ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာပံုရိုက္ရိပ္ကူးမႈ – လက္ေမာင္း သို႔ ေပါင္ျခံမွ ေသြးေၾကာတစ္ခုထဲသုိ႔ ျပြန္ငယ္တစ္ခုသြင္းကာ ဓာတ္မွန္ရိုက္ကူးျခင္းျဖစ္တယ္။ ဆိုးေဆးတစ္မ်ဳိးထိုးသြင္းကာရိုက္ကူးျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုဆိုးေဆးက ေသြးလႊတ္ေၾကာ၊ ေဖာင္းေနေသာေသြးေၾကာ အေျခအေနမ်ားကို ဓာတ္မွန္ေပၚမွာေပၚေအာင္ကူညီေပးပါတယ္။ အထက္ေဖာ္ျပပါစမ္းသပ္မႈေတြထက္ ပိုျပီးအႏၱရာယ္ရွိေပမယ့္ ေသးငယ္တဲ့ေသြးေၾကာေဖာင္းမ်ား ( <5mm) ကိုေတြ႔ရွိနုိင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းျဖစ္တယ္။

Brain Aneurysm (ဦးေနွာက္ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေဆးျဖင့္ကုသမႈ – ေသးငယ္ျပီး မေပါက္ေသးေသာ ေသြးေၾကာေဖာင္းမ်ားဟာ မၾကီးလာပါက၊ လကၡဏာတစ္ခုခုမျပမခ်င္း သုိ႔ မေပါက္မခ်င္း ကုစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္၊ ေသြးတြင္းကိုလက္စေရာနဲ႔ တျခားက်န္းမာေရးအေျခအေနေတြကို စဥ္ဆက္မျပတ္ စစ္ေဆးေနဖို႔ကေတာ့ အမတန္ကိုအေရးၾကီးပါတယ္။ ေသးငယ္ျပီး မေပါက္ေသးေသာ ေသြးေၾကာေဖာင္းမ်ားဟာ သူတုိ႔ၾကီးမလာေၾကာင္းနဲ႔ ေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္း ေသခ်ာဖုိ႔အတြက္ ပံုမွန္ပံုရိပ္ရိုက္ကူးစစ္ေဆးေနဖုိ႔လိုပါတယ္။

ဦးေနွာက္အာရံုေၾကာခြဲစိတ္မႈ – လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အႏၱရာယ္ရွိနုိင္ေခ်ေပၚမူတည္ကာ ခဲြစိတ္မႈကိုထည့္စဥ္းစားသင့္တယ္။ ခြဲစိတ္တဲ့အခါ ေမ့ေဆးေပးျပီး ဦးေခါင္းခြံမွာ လိုအပ္သေလာက္ အေပါက္ေဖာက္ကာ ဦးေနွာက္တစ္သ်ဴးကိုအသာဖယ္ၾကည့္ပါက ေဖာင္းေနေသာေသြးေၾကာေတြ႔ရပါတယ္။ ထိုေသြးေၾကာေဖာင္းအရင္းကိုကလစ္နဲ႔ညွပ္ျပီး ထိုအေဖာင္းထဲေသြး၀င္မႈရပ္လိုက္မွာျဖစ္တယ္။ ရိုးရွင္းေသာခဲြစိတ္မႈဆုိပါက ၄ ရက္မွ ၆ ရက္ခန္႔သာေနရျပီး ေကာင္းေကာင္းေကာင္းဖို႔ကေတာ့ ရက္သတၱပတ္မ်ားစြာကေန လေပါင္းမ်ားစြာထိၾကာနုိင္ပါတယ္။

Neurointerventionalist/neuroradiologist

ေဖာင္းေနေသာေသြးေၾကာအရြယ္အစား၊ ေနရာ၊ ပံုစံတို႔ကို မူတည္ျပီး ေသြးေၾကာအတြင္းမွကုသနုိင္တယ္။ ထိုနည္းဟာ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပံုရိပ္ရုိက္ကူးနည္းနဲ႔တူျပီး ေသြးေၾကာတြင္းသုိ႔ ျပြန္ငယ္ထည့္ကာ ေဖာင္းေနေသာေနရာသုိ႔ တိုက္ရိုက္ဦးတည္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ဓာတ္မွန္အကူအညီျဖင့္ ေသးငယ္ေသာပလတ္တီနမ္အမွ်င္ငယ္ေလးကို ေသြးေၾကာတြင္းထည့္ကာ ေဖာင္းေနသည့္ေနရာမွာ ေသြးစီးေၾကာင္းတားသည့္အရာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ေစတယ္။ ထိုနည္းလမ္းမွာ ျပႆနာမရွိပါက ေဆးရံုတြင္ တစ္ရက္၊ နွစ္ရက္ခန္႔သာေနရန္လိုျပီး တကယ္လို႔ ေသြးေၾကာေပါက္ကာ ဦးေနွာက္တြင္းေသြးယိုသြားျခင္းကဲ့သုိ႔ တစ္စံုတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါက လူနာအေျခအေန၊ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ိဳးဆက္မ်ားေပၚမူတည္ကာ တစ္ပတ္မွေလးပတ္ခန္႔ထိ ေဆးရံုတက္ရနုိင္ပါတယ္။

ေနထုိင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးနည္းမ်ား

ေသြးေၾကာမေပါက္ေသးပါက ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းကို ေအာက္ပါကေနထုိင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ တားဆီးနုိင္တယ္။

ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ျပီး သင့္ေလ်ာ္ေသာနည္းျဖင့္ ျဖတ္ရန္ျကိုးစားပါ။

က်န္းမာေရးညီညြတ္စြာစားပါ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ၊ စားေသာက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းတို႔ဟာ ေသြးေပါင္က်ေစပါတယ္။ သင့္အတြက္ေလ်ာ္ကန္မယ့္ ေျပာင္းလဲနည္းမ်ား ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

ကဖိန္းဓာတ္ေလွ်ာ့ပါ၊ ကဖိန္းဓာတ္ဟာ ရုတ္တရတ္ေသြးေပါင္တက္ေစပါတယ္။

ျပင္းထန္ေသာအားစိုု္က္ထုတ္ျခင္းေရွာင္ပါ – အေလးအပင္ေတြမတာမ်ိဳး ရုတ္တရတ္ အားစိုက္ထုတ္လိုက္ရတဲ့အလုပ္မ်ိဳးေတြဟာ ေသြးေပါင္ရုတ္တရတ္တက္ေစနုိင္ပါတယ္။

တျခားသိလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ၾကည့္သင့္ပါတယ။္

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ