Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Basal ganglia သည္ ဦေႏွာက္အတြင္းမွ ဖဲြ႕စည္းတည္ေဆာက္ထားေသာအစိတ္အပိုင္းမ်ားစုေပါင္းထားေသာအုပ္စုတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ Basal ganglia ေရာဂါသည္ ထိုအုပ္စု က မလိုလားအပ္ေသာလႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုဖိႏိွပ္ရန္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာအေပၚပိုင္းလႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ဆံုးရႈံးေသာအခါ ျဖစ္ပြားေသာရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေဆာင္ရြက္မႈ ပ်က္ျပားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

လႈပ္ရွားမႈပ်က္ျပားျခင္းသည္ basal ganglia ႏွင့္အသက္ဆိုင္ဆံုးျဖစ္ေသာ္လည္းသုေတသနျပဳလုပ္မႈမ်ား က basal ganglia ေရာဂါသည္ စဲြလန္းျခင္းေရာဂါ (obsessive compulsive disorder) ႏွင့္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအသံပိုင္းဆိုင္ရာထစ္ျခင္း (Tourette syndrome) တို႔ကို ျဖစ္ေစႏိုင္သည္ဟု ျပသပါသည္။ ဤေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ပြားေသာ္လည္းအသက္ၾကီးေသာသူမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပြားပါသည္။

သို႔ေသာ္ အႏၱရာယ္ ရိွေသာအခ်က္မ်ားကိုေလ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာအခ်က္ အလက္ မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Basal ganglia ထိခိုက္ျခင္းသည္ စကားေျပာျခင္းလူပ္ရွားျခင္း ႏွင့္ ကိုယ္ေနကိုယ္ထားတို႔ကိုထိန္းခ်ဳပ္ေသာ ျပႆနာမ်ားကိုျဖစ္ေစပါသည္။ဤေရာဂါလကၡဏာမ်ားကိုေပါင္းျပီး Parkinsonism ဟုေခၚပါသည္။

Basal ganglia ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရိွေသာသူမ်ားသည္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားစတင္ရန္ ရပ္တန္႔ရန္ ထိန္းထားရန္ အခက္အခဲရိွပါသည္။ ဦးေႏွာက္၏ ထိခိုက္ခံရေသာေနရာေပၚမူတည္၍ မွတ္ညဏ္ သို႔မဟုတ္ အျခားေတြးေခၚျခင္းႏွင့္ ဆိုင္ေသာလုပ္ငန္းမ်ားကိုထိခိုက္ေစပါသည္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ ကဲြျပား၍ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္ပါသည္။

  • စိတ္ျဖင့္မထိန္းခ်ဳပ္ေသာ ေႏွးေသာလႈပ္ရွားမႈမ်ားေျပာင္းလဲမႈ
  • ႂကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္းျခင္း
  • ႂကြက္သားမ်ားအေၾကာဆဲြျခင္း ႏွင့္ တင္းမာျခင္း
  • စကားလံုးမ်ားရွာရန္ ခက္ခဲျခင္း
  • တုန္ရီတုန္ခါျဖစ္ျခင္း
  • ထိန္းခ်ဳပ္မရေသာထပ္ေသာလႈပ္ရွားမႈမ်ား (စကားမ်ားသို႔မဟုတ္ ငိုျခင္းမ်ား)
  • လမ္းေလွ်ာက္ရန္ ခက္ခဲျခင္း

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေစာစီးစြာေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္းသည္ အေျခအေနပို၍ဆိုးရႊားျခင္းကိုရပ္တန္႔ ေပးျပီးေနာက္ထပ္အေရးေပၚအေျခအေနျဖစ္ျခင္းကိုကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤျပင္းထန္  ေသာအေျခအေနကိုကာကြယ္ရန္ ဆရာဝန္ႏွင့္ အခ်ိန္မီ ျပသပါ။

သင့္ဆီတြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနပါကသို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈသည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္းသည္ သင္၏အေျခအေနေကာင္းမြန္ရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဦးေႏွာက္ကိုဒဏ္ရာရေစေသာအခ်က္မ်ားသည္ basal ganglia ကိုထိခိုက္ေစပါသည္။ ထိုအခ်က္မ်ားမွာ

  • ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုက္ အဆိပ္သင့္ျခင္း
  • ေဆးအလြန္အကၽြံသံုးမႈ
  • ေခါင္းဒဏ္ရာရမႈ
  • ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ
  • အသည္းေရာဂါ
  • ဇီဝကမၼ ျပႆနာမ်ား
  • Multiple sclerosis
  • ေၾကးနီမန္းဂနီး ႏွင့္ အျခားေလးလံေသာသတၱဳမ်ားအဆိပ္သင့္ျခင္း
  • ေလျဖတ္ျခင္း
  • အက်ိတ္

ဤေတြ႕ရိွခ်က္မ်ား၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းသည္ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားျဖစ္ေရာဂါကိုကုသေသာေဆးမ်ား ၾကာရွည္စြာအသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္္ပါအခ်က္မ်ားရိွပါကbasal ganglia ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏိုင္မႈကို ျမွင့္တက္ေစပါသည္။

  • Dystonia ( ခႏၶာကိုယ္ ႂကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္းသည့္ ျပႆနာ)
  • Huntington disease ( ဦးေႏွာက္အခ်ိဳ႕ေနရာရိွ အာရံုေၾကာဆဲလ္မ်ားပ်က္စီးသည့္ ေရာဂါ)
  • Parkinson disease
  • Progressive supranuclear palsy (ဦးေႏွာက္တြင္းမွ အခ်ိဳ႕အာရံုေၾကာဆဲလ္ မ်ားပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာလႈပ္ရွားမႈ ပ်က္ျပားျခင္း)
  • Wilson disease (ခႏၶာကိုယ္ တစ္ရွဴးမ်ားထဲတြင္ ေၾကးနီသတၱဳမ်ားမ်ားျပားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာေရာဂါ)

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာဝန္ကသင့္တြင္ ဤေရာဂါရိွသည္ဟုသံသယရိွပါကရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးမႈမ်ား ႏွင့္ အခ်ိဳ႕ ေဆးစစ္ျခင္းမ်ားကိုဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္းလုပ္ေဆာင္ပါ။ ဆရာဝန္သည္ သင္၏ ေဆးမွတ္တမ္းကိုလည္းေမးျမန္းပါလိမ့္မည္။ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားေသာအသံုးမ်ားေသာစမ္းသပ္မႈ အခ်ိဳ႕မွာ –

  • ဦးေခါင္းအား CT ႏွင့္ MRI ရိုက္ျခင္း
  • မ်ိဳးဗီဇစစ္ျခင္း
  • Magnetic resonance angiography ( လည္ပင္းႏွင့္ ဦးေႏွာက္ ရိွေသြးေၾကာမ်ားအား ၾကည့္ရန္)
  • Position emission tomography (PET) (ဦးေႏွာက္၏ ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္မ်ားကို ၾကည့္ရန္)
  • ေသြးတြင္းသၾကား၊ သိုင္းရိြဳက္ လုပ္ငန္း၊ အသည္းလုပ္ငန္း ႏွင့္ သံဓာတ္၊ ေၾကးနီဓာတ္ ပမာဏမ်ားကိုစစ္ေဆးရန္ ေသြးစစ္ျခင္း

Basal Ganglia Disease (ဦးေႏွာက္ရွိ ေဘဆယ္ဂန္ဂလီယြန္ ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းကိုမူတည္၍ ဆရာဝန္သည္ ကုသမႈမ်ားကိုေပးလိမ့္မည္။ ကုသမႈ သည္ ေဆးေပးျခင္းသို႔မဟုတ္ ခဲြစိတ္ကုသျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းကbasal ganglia ေရာဂါကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ပါ အက်ိဳးရိွေသာနည္းလမ္းမ်ားသည္ ေရာဂါကာကြယ္ရန္ ကူညီေပးႏိုင္ပါသည္။

  • ေမာင္းႏွင္ရာတြင္ ဦးေခါင္းကိုကာကြယ္ေပးႏိုင္ေသာဦးထုပ္ေဆာင္းပါ။
  • သင့္ေတာ္ေသာအစားအစာကိုစားပါ။
  • သံုးလတစ္ၾကိမ္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ပါ။

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိပါကသင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 28, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 28, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ