Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ကဘာလဲ။

Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ခုခံပစၥည္း ေရာဂါလကၡဏာစုဟာ ကုိယ္ခံအားစနစ္ရဲ့ မွားယြင္းမွဳတခုျဖစ္ျပီး  ခႏၶာကုိယ္ထဲက ပုံမွန္ပရုိတိန္းကုိ တိုက္ခိုက္ေနျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာေတြထဲမွာ ေသြးခဲေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေတါကုိလည္း ကေလးပ်က္ျခင္း၊ ကေလးကအေသေမြးျခင္း စတဲ့ျပသနာေတြ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။

ေျခေထာက္ရဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြဟာ ေသြးခဲေတြ ျဖစ္ေပၚအမွဳအမ်ားဆုံး ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးခဲဟာ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲမွာလည္း ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ တျခား ဘယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမွာမဆုိ ျဖစ္ေပၚနိုင္ျပီး အဆုတ္၊ ဦးေႏွာက္၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလုံးနဲ႔ အေရျပားေတြကုိ ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

APS ေရာဂါႏွစ္မ်ဳိးရွိျပီး မူလAPSနဲ႔ ဒုတိယAPS ဆုိျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ မူလAPS ဟာ တျခား ဆက္စပ္တဲ့ အေျခအေနေတြ မရွိပါဘူး။ ဒုတိယပုံစံကေတာ႔ တျခား ကုိယ္ခံအားျပသနာ ဥပမာ lupus၊ ပုိး၀င္ျခင္း၊ ေဆး၀ါးမ်ား သုံးစြဲျခင္း (chlopromazine၊ procainamide ကဲ့သုိ႔)တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေတြ႔ရနည္းပါတယ္။ ဘယ္အသက္အရြယ္မဆုိ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႔ရမ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြက ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

  • ေျခေထာက္ထဲတြင္ ေသြးခဲျခင္း (အတြင္းပိုင္းက်ေသာ ေသြးေၾကာမ်ားတြင္ ေသြးခဲပိတ္ဆုိ႔ျခင္း) ျဖစ္ျပီး အဆုတ္သုိ႔ ေရာက္သြားႏိုင္ျခင္း
  • မၾကာခဏ ကေလးပ်က္က်ျခင္း၊ ကေလးအေသ ေမြးျခင္း၊ ကုိယ္၀န္ႏွင္႔ ဆက္စပ္ေနေသာ အျခား ေနာက္ဆက္တြဲျပသနာမ်ား ဥပမာ လမေစ႔မီ ေမြးဖြားျခင္း၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ေသြးတုိးျခင္း
  • ေလျဖတ္ျခင္း
  • လက္၊ ေျခေထာက္ေသြးေၾကာမ်ားတြင္ ေသြးခဲျခင္း

အျခားေတြ႔ရနည္းတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ႔ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

  • အာရုံေၾကာလကၡဏာမ်ား။ ေသြးခဲဟာ ဥိးေႏွာက္ကုိ ေရာက္သြားရင္ နာတာရွည္ေခါင္းကုိက္ျခင္း၊ ေခါင္းတျခမ္းကုိက္ျခင္း၊ ေမ႔တတ္ျခင္း၊ တက္ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • ႏွလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ား
  • အဖုအပိန္႔ထြက္ျခင္း
  • ေသြးထြက္ျခင္း

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ မပါေသးတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ လကၡဏာ တခုခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္မွဳရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

 

ေအာက္ပါအေျခအေနမွာ ဆရာ၀န္ျပသင္႔ပါတယ္။

  • လက္၊ ေျခေထာက္တြင္ နာက်င္ေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ကုိယ္၀န္ေဆာင္ကာလ မိန္းမကုိယ္တြင္ အစက္အေျပာက္မ်ားေပၚျခင္း၊ ေသြးထြက္ျခင္း
  • ေလျဖတ္ျခင္းႏွင္႔ အဆုတ္လမ္းေၾကာင္းဆုိ႔ျခင္း၏ လကၡဏာမ်ား

အထက္ပါ လကၡဏာေတြရွိေနရင္၊ သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

  • ေရာဂါပုိး၀င္ျခင္း။ ကာလသား၊ HIV ပုိး၀င္ျခင္း၊ အသည္းေရာင္စီပုိးႏွင္႔ မႊားကုိက္၍ ပုိး၀င္ကာ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ရမ္းျခင္း စတာေတြဟာ phospholipid ဆန္႔က်င္ေစတဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြကုိ ပုိမုိျဖစ္ေပၚႏုိင္ေစပါတယ္။
  • ေဆး၀ါးကုသျခင္း။ ေသြးက်ေဆး hydralazine ႏွလုံးခုန္မွန္ေဆး quinidine အတက္က်ေဆး phenytoin စတာေတြဟာ phospholipid ဆန္႔က်င္တဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြကုိ ျမင္႔တက္ေစပါတယ္။
  • မ်ဳိးရုိးဗီဇအရ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပုိမ်ားပါတယ္။

  • မိမိကုိယ္ခံအားက မိမိကုိ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ တတ္ေသာ အေျခအေနရွိျခင္း
  • ကာလသား၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္၊ အသည္းေရာင္စီပုိး၊ မႊားကိုက္၍ျဖစ္ေသာ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ျခင္းစသည္႔ ေရာဂါပုိးမ်ား၀င္ေရာက္ျခင္း
  • ေသြးက်ေဆး hydralazine ႏွလုံးခုန္မွန္ေဆး quinidine အတက္က်ေဆး phenytoin ပဋိဇီ၀ေဆး amoxicillin စသည္တုိ႔ ေသာက္သုံးေနရျခင္း
  • မိသားစု၀င္ထဲတြင္ APS ျဖစ္ဖူးျခင္း
  • ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း
  • အခ်ိန္ၾကာၾကာ မလွဳပ္ရွားဘဲေနျခင္း (အိပ္ရာေပၚ လွဲေနရျခင္း၊ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေလယာဥ္စီး၍ ထိုင္ေနရျခင္း)
  • ခြဲစိတ္မွဳခံယူျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း
  • ကို္ယ္၀န္တားေဆးေသာက္ျခင္း
  • ကုိလက္စထေရာႏွင္႔ triglyceride ပမာဏတက္ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

  • APSဟာ အေၾကာင္းအရင္းတခုမဟုတ္ေပမယ္႔ လကၡဏာေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚႏိုင္ပါတယ္။
  • ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာ APSနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြကုိ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။
  • သိသာေသာ အေၾကာင္းအရင္းမရွိဘဲ ေသြးခဲျခင္း ကေလးပ်က္က်ျခင္း၊
  • ငယ္ရြယ္သူမ်ားတြင္ ႏွလုံးေရာဂါရျခင္း၊ ေလျဖတ္ျခင္း
  • APS အတြက္ ေသြးစစ္ျခင္းဟာ ေသြးထဲမွာ ေအာက္ပါ ခုခံပစၥည္း၃မ်ဳိးထဲက အနည္းဆုံးတမ်ဳိးကုိ ရွာေဖြပါတယ္။
  • Lupus ေသြးက်ဲပစၥည္း
  • Cardiolipin ဆန္႔က်င္ပစၥည္း

Beta-2 glycoprotein I

Antiphospholipid Antibody Syndrome (Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာစု) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေသြးခဲပိတ္ဆုိ႔ျခင္းျဖစ္ရင္ ေသြးက်ဲေဆးေပးျပီး ေပါင္းစပ္ကုသျခင္း ဥပမာ heparin၊ warfarin၊ asprin ဟာ စံျပဳထားတဲ့ ကုသျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ကုသျခင္း

ေသြးက်ဲကုသျခင္းဟာ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ပုိရွဳပ္ေထြးပါတယ္။ အကုန္အက်မ်ားျပီး ပုံမွန္ အခ်ိန္အတိုင္း ေဆးထုိးေပးရပါတယ္။  ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိး တခ်ဳိ႔လည္း ရွိပါတယ္။

  • Heparin။ enoxaparin (Lovenox) and dalteparin (Fragmin) စတာေတြဟာ ေမာ္လီက်ဴးအေလးခ်ိန္ နည္းတဲ့ heparin ျဖစ္ျပီး အေရျပားထဲကုိ မိမိဖာသာ ထုိးႏိုင္ပါတယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ေဘးကင္းတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
  • Asprin။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ heparin အျပင္ asprin ကုိလည္း ေန႔စဥ္တလုံးေသာက္ဖုိ႔ ဆရာ၀န္က ညႊန္ၾကားႏိုင္ပါတယ္။

စမ္းသပ္မွဳျဖင္႔ ကုသျခင္းမ်ား

  • Statin။ ကုိလက္စထေရာက်ေစဖုိ႔ ေပးတတ္ပါတယ္။ APS ေရာဂါမွာ ေသြးခဲျခင္းနဲ႔ ႏွလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကုိ ေလ်ာ႔က်ေစပါတယ္။

ေသြးက်ဲေဆးအသစ္မ်ား

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက   Phospholipid ဆန္႔က်င္ေသာ ခုခံပစၥည္း ေရာဂါလကၡဏာစု အတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြက အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

APS ကုိ ကုကြယ္ႏိုင္မယ္႔ နည္းလမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္ေဆး (တုတ္ေကြးအပါအ၀င္) ထုိးျခင္းဟာ ဗိုင္းရပစ္ပုိး၀င္ျခင္းေၾကာင္႔ APS ျဖစ္ႏိုင္ေျခကုိ ေလ်ာ႔နည္းေစပါတယ္။ ေနထိုင္မွဳပုံစံ ေျပာင္းလဲျခင္းကလည္း ေသြးခဲျခင္းကုိ က်ဆင္းႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။

ေသြးခဲႏိုင္ေျခ ေလ်ာ႔က်ေစဖုိ႔

  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ
  • ကုိယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳ မ်ားမ်ားလုပ္ပါ
  • ေသြးခဲႏိုင္ေျခရွိတဲ့၊ APS ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကုိေရွာင္ပါ။ ေဆးေတြကုိ မရပ္မီ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

 

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ