အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

anthrax (ေဒါင့္သန္းေရာဂါ)ဆိုတာ Bacillus antharcis ဆိုတဲ့ ဘက္တီးရီးယား ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဘက္တီးရီးယားပိုးက အသက္မ၀င္ေသးတဲ့ spore ေလးေတြကို ထုတ္ျပီး ၄င္း spore ေတြက ေျမဆီလႊာထဲမွာ ေနထိုင္ေနၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီ spore ေလးဟာ တိရာစၦာန္ သို႔ လူထဲ၀င္သြားတဲ့ အခါမွာေတာ့ အသက္စ၀င္လာပါေတာ့တယ္။

သက္၀င္လွဳပ္ရွားလာျပီ ျဖစ္တဲ့ အဲ့ဒီ spore ေလးေတြက ပြားမ်ားလာျပီး အဆိပ္အေတာက္ေတြ ထုတ္ျပီး ခႏၶာ အႏွံ႔ ျပန္႔ေစကာ ဆိုး၀ါးတဲ့ ေရာဂါေတြကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ၄င္းဟာ အေရျပား၊ အဆုတ္နွင့္ တခ်ိဳ႕ရွားပါးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းကိုပါ ထိခိုက္ေစပါတယ္။ anthrax ဟာ အသက္ အႏၱရာယ္ရွိေသာ္လည္း ေစာေစာစီးစီး ေတြ႕ရွိထားပါက ပဋိဇီ၀ေဆးမ်ားတိုက္ျပီး ေပ်ာက္ကင္းေစနိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ လူေတြ အတြက္လည္း ကာကြယ္ေဆးရွိပါတယ္။

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Anthrax က ျဖစ္တာ ရွားပါတယ္။ လူေတြက ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ တိရာစၦာန္ေတြ၊ သိုးေမႊးေတြ၊ အသားေတြ နဲ့ ထိမိလွ်င္ ေရာဂါကူးစက္နိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခမ်ားတဲ့ သူေတြကေတာ့ လယ္သမားေတြ၊တိရာစၦာန္ေမြးျမဴေရးအလုပ္သမားမ်ား နွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္း၀န္ထမ္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Anthrax ရဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ကူးစက္တဲ့ ေနရာေပၚမူတည္ျပီး ၁ ရက္မွ ၂ လေက်ာ္ထိ တျခားေနရာေတြကို ပါ ျပန္႔ႏွံ႔သြားနိင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကူးစက္မွဳ ၃ မ်ိဳးရွိပါတယ္။

Skin anthrax

ဒီအမ်ိဳးအစားက အေရျပားကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားပိုးက ခႏၵာကိုယ္ထဲသို႔ ျပတ္ရွဒဏ္ရာ သို႔ အနာတစ္ခုခုမွ ၀င္ေရာက္နိုင္ပါတယ္။

ကူးစက္ျပီး ၁ ရက္ကေန ၁၂ ရက္အတြင္း နာက်င္မွဳ မရွိပဲ ယားေစတဲ့ နီညိဳေရာင္အဖုေတြ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မ်က္နွာ၊ လည္ပင္း၊ လက္ေမာင္း သို႔ လက္ေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အဖုေတြကေန အရည္ၾကည္ဖုျဖစ္လာျပီး ေပါက္ထြက္ကာ ေရာင္ေနတဲ့ black scab ( eschar) ေတြျဖစ္လာပါတယ္

အနီးအနားက lymph node ေတြလဲ ေရာင္လာျပီး လူေတြမွာ ဖ်ားနာျခင္းေတြ တခါတရံမွာ ၾကြက္သား ကိုက္ခဲ ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႔ျခင္း နွင့္ အန္ျခင္းေတြပါ ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။

Inhalation anthrax

ဒီအမ်ိဳးအစားကေတာ့ အဆုတ္ေတြကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။သင္ spore ေတြကို ရွဴ မိျခင္းျဖင့္ ဘက္တီးရီးယားက အဆုတ္ထဲ ေရာက္သြားပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ တုပ္ေကြးမိတာနဲ့ တူေနတတ္ျပီး တျဖည္းျဖည္း ပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္။

  • ခ်မ္းတုန္ျပီး ဖ်ားျခင္း
  • ေခၽြးထြက္ျခင္း
  • ကိုယ္လက္ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
  • အလြန္အမင္း ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ စိတ္ရွဳပ္ေထြးျခင္း သို႔ ေခါင္းမူးျခင္း
  • ရင္တြင္း မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ အသက္ရွဴ ၾကပ္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
  • ပ်ိဳ႔ျခင္း၊အန္ျခင္း သို႔ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း

မကုပဲ ထားလွ်င ဒီ္ anthrax က ေသေစနိုင္ပါတယ္။ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Gastrointestinal anthrax

အစာေခ်လမ္းေၾကာင္း anthrax ေရာဂါကေတာ့ ရွားပါတယ္။ ၄င္းက အစာေခ်စနစ္ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ အသားေတြကို စားမိရာကေန ဒီ anthrax ကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • လည္ပင္းေရာင္ျခင္း သို႔ လည္ပင္းအၾကိတ္ေရာင္ျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
  • မ်ိဳခ်လွ်င္ နာျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ အန္ျခင္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသြးအန္ျခင္း
  • ၀မ္းေလွ်ာျခင္း သို႔ ေသြး၀မ္းသြားျခင္း
  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
  • အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင္ဟာ anthrax ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ အရပ္ေဒသမွာ ေနထိုင္လွ်င္ သို႔ ခရီးသြားထားလွ်င္ သို႔မဟုတ္ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိလာလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ ခ်က္ခ်င္းျပသင့္ပါတယ္။anthrax က ခ်က္ခ်င္းကုသမွဳ နွင့္ ေစာင့္ေရွာက္မွု မခံယူနုိင္လွ်င္ ေသနိုင္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္ေစတဲ့ အဓိကအရာကေတာ့ သက္၀င္လွဳပ္ရွားေနတဲ့ bacillus anthracis ဘက္တီးရီးယားရဲ့ spore ျဖစ္ပါတယ္။spores ေတြက ပတ္၀န္းက်င္မွာ ႏွစ္နဲ့ ခ်ီျပီး ေနနိုင္ၾကျပီး ပြားမ်ားေနပါတယ္။ သူတို့က တိရာစၦာန္သို႔ လူနဲ့ထိေတြ႔မွ သာ အဆိပ္ျပင္းလာျပီး ခႏၵာကိုယ္ အနွံ႔ကို ျပန္႔နွံ႔ေစပါတယ္။ anthrax က ခႏၵာကိုယ္ထဲကို အေရျပားမွ၊ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းမွ၊ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ အသားမွ စသျဖင့္ ၃ မ်ိဳး ၀င္ေရာက္နိုင္ေခ်ရွိပါတယ္။

Risk factors

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

anthrax ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • တိရာစၦာန္ပစၥည္းေတြနွင့္ ထိေတြ႔ရေသာ သူမ်ား
  • ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ တိရာစၦာန္ေတြနဲ့ အလုပ္လုပ္ေနရေသာ တိေမြးကုမ်ား
  • တိရာစၦန္မ်ားနွင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳသူမ်ား
  • ေရာဂါျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ ေဒသသို႔ ခရီးသြားသူမ်ား
  • Anthrax ပိုးနွင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရတဲ့ ဓာတ္ခြဲခန္း၀န္ထမ္းမ်ား
  • စာပို႔သမားမ်ား၊ စစ္သား နွင့္ ျပန္တမ္း၀န္ထမ္းမ်ား
  • Anthrax spores ေတြပါ၀င္တဲ့ ဇီ၀ အၾကမ္းဖက္မွဳမွာ ထိသြားသူမ်ား
  • ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ တိ၇ာစၦာန္ရဲ့ မက်က္တဲ့ သို႔ အသားစိမ္းအား စားမိျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Anthrax ဟုတ္မဟုတ္ကို အေျခခံ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊ လက္ေတြ႔ စမ္းသပ္မွဳမ်ား၊ ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတဲ့ ေရာဂါထိေတြ႔နိုင္တဲ့ ရာဇ၀င္မ်ား နွင့္ အလားတူ ေရာဂါလကၡဏာေတြျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ တျခားေသာ ေရာဂါမ်ားအား စစ္ထုတ္ျပီးမွ အတည္ျပဳပါတယ္။ တိက်တဲ့ အေျဖရရွိဖို႔ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ဆရာ၀န္က သင့္ရဲ့ မစင္ ၊ အေရျပားနွင့္ ေသြးထဲမွာ B.anthracis ဘက္တီရီးယားကို ရွာေဖြျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ သို႔ ကြန္ျပဴတာဓာတ္မွန္၊ endoscopy၊ ႏွင့္ ေက်ာရိုးဆီေဖာက္ၾကည့္ျခင္းေတြလဲ လုပ္နိုင္ပါတယ္။ Endoscopy ဆိုတာကေတာ့ သင့္ရဲ့ လည္ေခ်ာင္း သို႔ အူလမ္းေၾကာင္းကို ၾကည့္ရန္ ေသးသြယ္ျပီး ေကြးဆန္႔နိုင္တဲ့ ထိပ္မွာ ကင္မရာနဲ့ ပစၥည္းကိရိယာေလးထည့္ၾကည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Anthrax (ေထာင့္သန္းေရာဂါ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

Anthrax အမ်ိဳးအစားအားလံုးကို ပဋိဇီ၀ေဆးမ်ားနွင့္ ၾကိုတင္ကာကြယ္  ကုသနိုင္ပါတယ္။ anthrax ထိမိတဲ့ သူေတြကို ပဋိဇီ၀ေသာက္ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ amoxicillin, ciprofloxacin, သို႔ doxycycline တို႔ ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒီကူးစက္ေရာဂါကို ထပ္မျဖစ္လာနိုင္ရန္ ပဋိဇ၀ေဆးေတြကို ရက္ ၆၀ ထိဆက္ေသာက္ေစရပါတယ္။

ကုသမွဳ ေနွာင့္ေႏွးေလ ဒုကၡေရာက္နိုင္ေခ် ပိုမ်ားေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္ anthrax လို႔စျပီး သံသယရွိတာနဲ့ ကုသမွဳ စတင္ေလ့ရွိပါတယ္။

Anthrax ကာကြယ္ေဆးေတာ့ရွိေပမယ့္ ရာႏွဳန္းျပည့္ေတာ့ အရာမေ၇ာက္နိုင္ပါဘူး။ ဒီကာကြယ္ေဆးကို စစ္သားမ်ား၊ anthrax နဲ့ အလုပ္လုပ္က်တဲ့ သိပၸံပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ တျခားျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ သူေတြကို ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆးက ကေလးေတြ၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္သည္ေတြ သို႔ အသက္ ၆၅ ေက်ာ္တဲ့ လူေတြအတြက္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။anthrax ကာကြယ္ေဆးေတာေတာ္မ်ားမ်ား ထိုးထားတဲ့ လူေတြကိုေတာ့ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြ ေပးဖို႔မလိုပါဘူး

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက anthrax ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ anthrax ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • သင္ဟာ အႏၱရယ္မ်ားတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္မွာ လုပ္ေနတဲ့ သူဆိုလွ်င္ anthrax ကာကြယ္ေဆးထိုးသင့္ပါတယ္။ တိေမြးကုမ်ား၊ ဓာတ္ခြဲခန္း၀န္ထမ္းမ်ား၊ ႏွင့္ အေရးေပၚျပန္တမ္းအရာရွိေတြက ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ အတြက္ ကာကြယ္ေဆးထိုးသင့္ပါတယ္။
  • ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရျခင္းရဲ့ ပထမေရာဂါလကၡဏာေတြ ေတြ႔ရွိလာျပီဆိုလွ်င္ သင့္ရဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူနဲ့ ေတြ႔ဆံုသင့္ပါတယ္။
  • သင့္ကို ညႊန္းေပးထားတဲ့ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြကို ျပီးေအာင္ေသာက္ပါ။ ဆရာ၀န္မေျပာမခ်င္း ကိုယ့္သေဘာနဲ့ ကိုယ္ ရပ္လိုက္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ့။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 24, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇန်နဝါရီ 24, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ