Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္းဆုိသည္မွာ ေျခေခါက္ျခင္းေၾကာင့္ ေျခခ်င္း၀တ္ကို ထိန္းထားေသာ အရြတ္မ်ား တစ္ခု သို႕မဟုတ္ တစ္ခုထက္ပို၍ အရြတ္တစ္ပိုင္းတစ္စ သို ့မဟုတ္ တစ္ခုလံုး စုတ္ျပဲ သြားျခင္းကေန ျဖစ္ပါတယ္။ အရြတ္ (Ligament) ဆိုသည္မွာ အရုိးမ်ားကို တြယ္ဆက္ထားေသာ သန္မာ၍ ေကြးဆန္႕နုိင္ေသာ အမွ်င္မ်ား စုေပါင္းထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရြတ္ေၾကာလံုး (Tendon) မ်ားသည္ အရုိး နဲ ့ ၾကြက္သားကုိ ခ်ိတ္ဆက္ေပးပါတယ္။

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဘတ္စကက္ေဘာကစားသမားမ်ား၊ ေဘာလံုးသမားမ်ားနဲ ့ ေဒါက္ဖိနပ္ စီးသူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအတုိင္း ျဖစ္ပါတယ္။
● ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခ်ိန္တြင္ စုတ္ျပဲ ဒဏ္ရာရျခင္း သို ့မဟုတ္ အဆစ္တြင္းမွ အသံထြက္လာျခင္း
● ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျပီးခ်ိန္ နဲ ့ေနာက္ပိုင္းတြင္ လမ္းေလ်ွာက္ေသာအခါ ေျခခ်င္း၀တ္လႈပ္ရွား ေသာအခါ နာက်င္မႈ ခံစားရျခင္း
● ေျခခ်င္း၀တ္တစ္၀ိုက္ ေသြးျခည္ဥျခင္း
● ျပင္းထန္ဒဏ္ရာရျပီးေနာက္ မတ္တပ္ရပ္ျခင္း ေျခခ်င္း၀တ္လွုပ္ရွားျခင္းတုိ ့တြင္ အလြန္အမင္း နာက်င္ျခင္း
● ေျခေထာက္ ထံုက်ဥ္ေသာ ေ၀ဒနာသည္ ေသြးေၾကာ နဲ ့ အာရုံေၾကာထိခိုက္ေနျခင္းကို ျပပါ တယ္
အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာ မပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာ လကၡဏာေတြလည္း ရွိနုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို ့ ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ား ရွိေနမလားဆုိျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ နဲ ့ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ား ရိွေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခု ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္္္နဲ ့ တို္င္ပင္ေဆြးေႏြးပါ ။ လူတိုင္းရဲ ့ခႏၶာကိုယ္ တံု ့ျပန္မွုဟာ မတူညီနုိင္ပါဘူး ။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ ့ တိုင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အရုိးဆစ္မ်ားကို ခံနုိ္င္မွုအတိုင္းတာကို ေက်ာ္လြန္၍ ေကြးဆန္ ့လွ်င္ အဆစ္လည္ျခင္းကို ျဖစ္ေစျပီး အရြတ္မ်ားကို ထိခိုက္ေစပါတယ္ ။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာကေတာ့ ေျခေထာက္္ အတြင္းသို ့ လိမ္ေခါက္ ( cleed inversion) ျပီး ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုး၏ အေလးခိ်န္သည္ ေခါက္သြားေသာ ေျခေထာက္အေပၚ သက္ေရာက္ေသာအခါ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေျခေထာက္အျပင္သို ့ လန္ေခါက္( eversion) ေသာအခါတြင္ လည္း အဆစ္လြဲနိုင္ပါေသးတယ္။

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေျချမင့္မာေစေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား

 Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း ျဖစ္ပြားနုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
● မညီညာေသာမ်က္နွာျပင္ေပၚတြင္ ေျပးလႊားျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း
● ကိုယ္နဲ ့မေတာ္ေသာ ဖိနပ္ နဲ ့အားကစားပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း
● ေဘာလံုး နဲ ့ဘတ္စကက္ေဘာ ကဲ့သို ့ေသာ ေျခေထာက္လႈပ္ရွားမႈမ်ားေသာ အားကစား နည္းမ်ား ကစားျခင္း

ယခု ေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ား ေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ ့ ဆရာ၀န္နဲ ့အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က မေတာ္တဆ ထိခိုက္မွုမ်ားအေၾကာင္း ေမးျမန္းျပီး သင့္ေျခေထာက္ကို လွုပ္ရွားၾကည့္၍ အရြတ္နဲ ့အရြတ္ေၾကာလံုးမ်ားေကာင္းမေကာင္းကို စမ္းသပ္ပါလိမ့္မယ္။
သာမန္အဆစ္လည္ျခင္းအတြက္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ စစ္ေဆးမွုမ်ား မလိုအပ္ပါ။ ျပင္းထန္ေသာအဆစ္ လည္ျခင္းအတြက္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ဓါတ္မွန္ နဲ႕သံလိုက္ေရာင္ျခည္စစ္ေဆးမွုမ်ား(MRI) ကို လိုအပ္ သလို ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

Ankle Sprain (ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္း/ ေခါက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္းသည္ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း ကုသဖို ့လိုအပ္ပါတယ္။ ေဆးရုံေဆးခန္းတြင္ ကုသမႈမခံယူခင္ ေအာက္ပါေရွးဦးသူနာျပဳနည္းမ်ားကို အလ်င္ေဆာင္ရြက္ပါ။
● ေျခေထာက္ မေရာင္လာခင္ ေရခဲအျမန္ကပ္ပါ။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာျဖစ္ျပီး ၇၂ နာရီ အတြင္း သို့ မဟုတ္ ေရာင္တာပိုဆုိးလာရင္ အပူမကပ္ပါနဲ ့။
● ခ်ိဳင္းေထာက္ကို အသံုးျပဳ၍ ေျခေထာက္ကို အနားေပးပါ။
● လမ္းသိပ္မေလွ်ာက္ပါနဲ ့။
● လႈပ္ရွားမႈနည္းေစရန္ ပု၀ါအုပ္စည္းျခင္း သို႕မဟုတ္ မာေသာအျပားတစ္ခုခုခံ၍ splint စည္း ျခင္းျပဳလုပ္ပါ။ ေျခခ်င္း၀တ္ကို ေပါင္ထက္ ျမွင့္ေအာင္ အနည္းငယ္ ေျမွာက္ထားပါ။
ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကုသမႈမ်ားျဖင့္ ၾကြက္သားမ်ား ျပန္လည္သန္စြမ္းက်န္းမာလာေအာင္ ျပဳလုပ္ ေပးနိုင္ ပါတယ္။
ဆရာ၀န္ေဆးစာ မလိုအပ္ဘဲ ၀ယ္နုိင္ေသာ အေရာင္က်ေဆး (ibuprofen) မ်ားသည္ ေျခခ်င္း၀တ္ အေရာင္က်၍ နာက်င္မႈကို သက္သာေစပါတယ္။
ျပင္းထန္အဆင့္ အဆစ္လည္ျခင္းမ်ားမွာမူ ေဆးကုသမွုသာမက ခြဲစိတ္မႈပင္ လိုအပ္နိုင္ပါတယ္။

လူေနမွုပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ ့အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမွုပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ ့အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား အသံုးျပဳျခင္းက ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္းကို ကုသရာမွာ ဘယ္လို အေထာက္အကူျပဳနိုင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႕ကုထံုးမ်ားက သင့္အေနနဲ႕ေျခခ်င္း၀တ္္လည္ျခင္းကို ကုသ တဲ့ေနရာမွာနဲ ့ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာမွာ အကူအညီေပးနိုင္ပါတယ္။
● အားကစားလုပ္ေသာအခါ မၾကာခဏ ေျခခ်င္း၀တ္္လိမ္တတ္ရင္ ေျခခ်င္း၀တ္အစြပ္ကို စြပ္ျပီးမွ ကစားပါ။
● အ၀လြန္ေနရင္ ၀ိတ္ေလွ်ာ့ပါ။
● ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း ေဆးေသာက္ပါ။ ခ်ိဳင္းေထာက္သံုးပါ။
● အနားယူ၊ ေရခဲကပ္၊ ေျခေထာက္စည္း၊ ေျမွာက္ထားပါ။
● တကယ္လုိ ့ဒဏ္ရာရေနေသာေျခေထာက္သည္ လမ္းမေလွ်ာက္နုိင္ရင္၊ နွစ္ရက္ၾကာျပီးေနာက္ အေရာင္မက်ဘဲ ပိုဆုိးလာရင္၊ လွုပ္ရွားတိုင္း အသံျမည္ရင္၊ မလွုပ္ရွားနိုင္ရင္ ဆရာ၀န္ နဲ ့ျပပါ။
● ေျခေထာက္ ထံု၊ က်ဥ္၊ မဲညစ္၊ အျပာေရာင္ေျပာင္း၊ ေျခေခ်ာင္းေလးမ်ားေအးစက္လာရင္ (ေသြးလည္ပတ္မွုထိခိုက္ေသာ လကၡဏာမ်ား) ဆရာ၀န္ နဲ ့ ျပပါ။
● ေျခဆစ္လည္ျပီး ၇ ရက္မွ ၁၀ရက္ အတြင္း တိုးတက္မႈမရွိရင္ ဆရာ၀န္ နဲ ့ျပပါ။

အကယ္၍ သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆုိရင္ သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြနုိင္ဖို ့ ဆရာ၀န္နဲ ့ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 27, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 27, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ