Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) ကဘာလဲ။

မ်ဳိးရုိးဗီဇေရာဂါတမ်ဳိးျဖစ္ျပီး လိင္အဂၤါလကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ ကုိယ္ခႏၶာကေန က်ားအဂၤါဖြံ႔ျဖဳိးမွဳအတြက္လုိအပ္တဲ့ အင္ဒရုိဂ်င္ေဟာ္မုန္းကုိ တုံ႔ျပန္မွဳမလုပ္တဲ့အခါ ေရာဂါျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီျပသနာနဲ႔ ေမြးလာတဲ့ကေလးေတြမွာ လိင္အဂၤါေတြ မဖြံ႔ျဖဳိးဘဲ၊ မရွိဘဲ ေမြးလာတတ္ပါတယ္။ ကုိယ္တြင္းက မ်ဳိးပြားအဂၤါေတြလည္း ပုံမွန္မရွိတတ္ပါဘူး။ AIS ေရာဂါ အျပည္႔ျဖစ္သူမ်ားဟာ မိန္းကေလးပုံစံျဖစ္ေနျပီး တစိတ္တပိုင္းရွိေနသူေတြကေတာ႔ က်ား/မ ပုံပန္း ၂မ်ဳိးစလုံး ရွိေနတတ္ပါတယ္။ AIS တစိတ္တပိုင္းျဖစ္ျခင္းကုိ ေမြးကတည္းက သိႏိုင္ျပီး လိင္အဂၤါပုံစံမမွန္ဘဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ တျခားေရာဂါ ပုံစံေတြကုိေတာ႔ လူပ်ဳိ အပ်ဳိေဘာ္၀င္ခ်ိန္အထိ မသိႏိုင္ပါဘူး။

AIS ျဖစ္သူေတြကုိ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ္႔မွဳေပးရင္ အက်ဳိးရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႔ေတြကုိေတာ႔ လိင္အဂၤါပုံစံ ေျပာင္းလဲျပီး ကုသပါတယ္။

ဒီျပသနာနဲ႔ ေမြးဖြားလာသူ အမ်ားစုဟာ ကေလးမရႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ က်န္တဲ့ေနရာေတြမွာ က်န္းမာျပီး ပုံမွန္အတိုင္း ေနထိုင္ႏိုင္ပါတယ္။

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေတြ႔ရမ်ားပါတယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ ပထမ ၁၀ပတ္မွာ ေယာက်္ားေလး မိန္းကေလးရဲ့ အျပင္ပန္း ခႏၶာေဗဒ ပုံပန္းေတြ တူညီပါတယ္။ က်ားေဟာ္မုန္း တက္စတုိစတီရုန္းရွိျခင္း မရွိျခင္းဟာ က်ား (သုိ႔) မအဂၤါ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းကုိ အဆုံးအျဖတ္ေပးပါတယ္။

ဒါေပမယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

တုံ႔ျပန္မဳွမရွိတဲ့ အတိုင္းအတာေပၚ မူတည္ျပီး လကၡဏာေတြ ေျပာင္းလဲပါတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင္႔ ေအာက္ပါအတိုင္း ၃မ်ဳိးရွိပါတယ္။

  • အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳ မျပင္းထန္ျခင္း (MAIS)
  • အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳ တစိတ္တပိုင္းရွိျခင္း (MAIS)
  • ျပည္႔စုံေသာ အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း (MAIS)

အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳ မျပင္းထန္ျခင္း (MAIS)

ေမြးကင္းစမွာ ေယာက်္ားေလးပုံစံပဲျဖစ္ျပီး လိင္အဂၤါ ဖြံ႔ျဖဳိးျခင္းအတြက္ မထိခိုက္ပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ သုတ္ပုိးထုတ္တဲ့ေနရာ၊ ေယာက်္ားေလးေတြရဲ့ ထပ္ဆင္႔ ပင္ကုိယ္လကၡဏာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေနရာ (ဥပမာ အသံၾသျခင္း၊ အေမြးအမွ်င္မ်ား ေပါက္လာျခင္း) ေတြမွာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မွဳ ရွိပါတယ္။ 

အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳ တစိတ္တပိုင္းရွိျခင္း (MAIS)

ပုံမမွန္တဲ့ လိင္အဂၤါေတြ၊ မ်ဳိးပြားအဂၤါေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေတာ႔ ျဖစ္ပုံခ်င္း မတူပါဘူး။ ထပ္ဆင္႔ ပင္ကုိယ္လကၡဏာေတြျဖစ္ေပၚရာမွာ သက္ေရာက္မွဳ ၇ွိပါတယ္။

ကုိယ္တြင္းမ်ဳိးပြားအဂၤါေတြမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရပါတယ္။

  • သုတ္ျပြန္၊ သုတ္ပုိ႔ျပြန္၊ သုတ္ရည္အိတ္ စတာေတြဟာ တစိတ္တပိုင္းကေန အျပည္႔အ၀ထိ ဖြံ႔ျဖဳိးပါတယ္။
  • ဆီးက်ိတ္။ ေသးငယ္ျပီး မစမ္းမိပါဘူး။
  • ေ၀ွးေစ႔ေတြဟာ ကပၸယ္အိတ္ထဲ မဆင္းပါဘူး။
  • ကပၸယ္အိတ္ဟာ ႏွစ္ျခမ္းကြဲေနျပီး မအဂၤါ အျပင္ပိုင္းနဲ႔ ဆင္တူေနပါတယ္။

ထပ္ဆင္႔ ပင္ကုိယ္လကၡဏာေတြအေနနဲ႔

  • ရင္သားၾကီးျခင္း
  • ဆီးခုံေမြးနည္းျခင္း
  • အသံစူးျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ျပည္႔စုံေသာ အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း (MAIS)

ဒီျပသနာရွိသူမ်ားဟာ ေမြးစမွာ မိန္းကေလးအေနနဲ႔ပဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ လကၡဏာေတြဟာ အပ်ဳိေဘာ္ လူပ်ဳိေဘာ္ မ၀င္ခင္ထိ ေပၚမလာပါဘူး။

လိင္အဂၤါမ်ား

  • မိန္းမအဂၤါအျပင္ပိုင္းနဲ႔ အဂၤါအေစ႔ဟာ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ပုံမွန္ျဖစ္ျပီး တခါတရံမွာ သိပ္မဖြံ႔ျဖဳိးပါဘူး။
  • မအဂၤါ။ လမ္းေၾကာင္းတုိျပီး အိတ္ပုံစံဆုံးပါတယ္။

ကုိယ္တြင္းမ်ဳိးပြားအဂၤါမ်ား

  • မ်ဳိးဥအိမ္မရွိဘဲ ေ၀ွးေစ႔ေတြ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။
  • သုတ္ျပြန္၊ သုတ္ပုိ႔ျပြန္၊ သုတ္ရည္အိတ္တုိ႔ မရွိပါဘူး။
  • သားအိမ္ျပြန္၊ သားအိမ္ေခါင္း၊ သားအိမ္ စတာေတြ မရွိျခင္း၊ အၾကြင္းအက်န္သာေတြ႔ရျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ထပ္ဆင္႔ပင္ကုိယ္လကၡဏာမ်ား

  • ဆီးခုံေမြးနည္းျခင္း၊ မရွိျခင္း၊ တခါတရံ ခ်ဳိင္းေမြးမရွိျခင္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  • တက္စတုိစတီရုန္းဟာ အီစထရုိဂ်င္အေနနဲ႔ ေျပာင္းသြားတာမုိ႔ ရင္သားမ်ား ဖြံ႔ျဖဳိးပါတယ္

အျခားရုပ္ပိုင္းလကၡဏာမ်ား

  • ၀က္ျခံမထြက္ျခင္း
  • သြားမ်ားၾကီးျခင္း
  • ေျခဆန္လက္ဆန္ရွည္လ်ားျခင္း
  • ဓမၼတာမလာျခင္း

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ မပါေသးတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ လကၡဏာ တခုခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္မွဳရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္ပါ လကၡဏာေတြရွိေနရင္၊ သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

 

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းတခ်ဳိ႔ကေတာ႔ အေမကေန ကေလးဆီ ဆင္းသက္တဲ့ ဗီဇခ်ဳိ႔ယြင္းမွဳေၾကာင္႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

  • ဗီဇအရ ေယာက်္ားေလးျဖစ္ေနေပမယ္႔ ကုိယ္ခႏၶာဟာ က်ားေဟာ္မုန္းကုိ တုံ႔ျပန္မွဳမရွိတာေၾကာင္႔ က်ားအဂၤါမ်ား ပုံမွန္အတိုင္း ဖြံ႔ျဖဳိးျခင္းမရွိပါဘူး။
  • ဆုိလုိတာကေတာ႔ က်ားလိင္တံ မျဖစ္ေပၚျခင္း၊ ဖြံ႔ျဖဳိးမွဳမရွိျခင္း မဟုတ္ပါဘူး။ လိင္အဂၤါဟာ အမ်ဳိးသမီး၊ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးၾကား ျဖစ္ေနတတ္ျပီး သားအိမ္ မ်ဳိးဥအိမ္မပါျခင္း၊ ေ၀ွးေစ႔ မဆင္းျခင္း စတာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

 

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ ေအာက္ပါစစ္ေဆးျခင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

  • ေသြးစစ္ေဆးျခင္း
  • ပုံရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးျခင္း (တင္ဆုံရုိးကြင္းအတြင္း အာထရာေဆာင္းရုိက္ျပီး အမ်ဳိးသမီး မ်ဳိးပြားအဂၤါေတြ ရွိမရွိ အတည္ျပဳႏိုင္ပါတယ္)
  • မ်ဳိးရုိးဗီဇစစ္ေဆးျခင္း။ ခရုိမုိဆုမ္းစစ္ေဆးနည္းနဲ႔ သိႏိုင္ပါတယ္။
  • မ်ဳိးရုိးဗီဇဆက္ေၾကာင္းေဖာ္စစ္ေဆးျခင္း။ အင္ဒရုိဂ်င္လက္ခံဗီဇ ရွိမရွိ စစ္ေဆးျပီး ဗီဇခ်ဳိ႔ယြင္းမွဳ ရွိမရွိ သိႏိုင္ပါတယ္။
  • ေမြးဖြားျခင္းမတိုင္မီ စစ္ေဆးျခင္း။ AIS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားဖူးတဲ့ မိသားစုရာဇ၀င္ရွိရင္ စစ္ေဆးသင္႔ပါတယ္။ ဆဲလ္နမူနာယူျပီး ဗီဇစစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။

Androgen Insensitivity Syndrome (အင္ဒရုိဂ်င္အာရုံတုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသႏိုင္ျခင္း မရွိေပမယ္႔ AIS ေရာဂါရွိသူေတြကုိ က်န္းမာျပီး သက္တမ္းေစ႔ေနႏိုင္ေစတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ရွိပါတယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္

  • က်ား/မ သတ္မွတ္ျခင္း
  • ေဟာ္မုန္းအစားထုိးျခင္း
  • မ်ဳိးဥအိမ္ခြဲစိတ္ထုတ္ျခင္း
  • မအဂၤါလမ္းေၾကာင္းခ်ဲ႔ျခင္း
  • ျပန္လည္ျပဳျပင္ခြဲစိတ္ျခင္း (အမ်ဳိးသမီးအျဖစ္ ခံယူလုိသူမ်ားအတြက္ တျခားနည္းလမ္းကေတာ႔ မိန္းမကုိယ္ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အျပင္ပိုင္းလိင္အဂၤါရဲ့ အေရျပားတစ္သွ်ဴးကုိ သုံးျပပီး မိန္းမကုိယ္ကုိ ျပဳျပင္ခြဲစိတ္ႏိုင္ပါတယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ