Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း)

ရေးသားသူ ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) ကဘာလဲ။

• Amebiasis ဆိုသည်မှာ အူးအတွင်း၌ protozoan Entamoeba histolytica, or E. histolytica ဆိုသော ကပ်ပါးပိုးများ ကူးဆက်ခံရမှုကြောင့် ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ Amebiasis ရှိသောလူအများစုသည် ထင်းရှားသည်လက္ခဏာများကိုမခံစားရပဲ တစ်ချို့တွင်မူ ဝမ်းသွားခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်းများ ခံစားရတတ်၏။
• အူမကြီးသည် ကပ်ပါးပိုးများအတွက် အကြိုက်နေရာဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းမရှိသည့်နေရာမျိုး ကူးစက်ခံထားရသည့်လူများ၏မစင်များနှင့်ထိတွေ့နေရသည့်နေရာမျိုးတွင် ရေမှတဆင့် ကူးဆက်လာနိုင်ပါသည်။ မစင်ကို မြေသြဇာအဖြစ်သုံးစိုက်ထားသော အသီးအရွက်များမှလဲ ကူးစက်နိုင်သည်။ လက်ညစ်ပတ်များမှလဲ တခြားသူများကိုကူးစက်နိုင်သည်။
• ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၀% ခန့်သည် အမီးဘားပိုးကူးစက်ခံရပြီ အထူးသဖြင့် မက္ကစီကို၊ အိန္ဒိယ၊ အမေရိကအလည်ပိုင်း၊ မြောက်အမေရိက၊ အာဖရိကနှင့် အာရှမှအပူပိုင်းဒေသများတွင် ပိုတွေ့ရပါသည်။ စက်မှုနိုင်ငံများတွင် Amebiasis ကို ထိုရောဂါရှိသောဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများ ခရီးသွားများထံတွင် တွေ့ရများ၏။

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ

ရောဂါအခြေအနေသည် လုံးယဝသာမာန်သာဖြစ်သည်။ အသက်အရွယ်မရွေးကူးစက်နိုင်သည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်သောအချက်အလက်များကို လျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါသည်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါသည်။

လက္ခဏာများ

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ

• ၉၀%သောဖြစ်ရပ်များတွင် အမီးဘားပိုးကူစက်ခံရရုံနှင့် လက္ခဏာမပြတတ်ပါ။ အမီးဘားပိုးဝင်ပြီး လအတော်ကြာမှ ရောဂါလက္ခဏာများပြတတ်ပါသည်။ လက္ခါများသည် မပြင်းထန်သော ဗိုက်နည်းနည်းနာခြင်း ဗိုက်တဂွီဂွီမြည်ခြင်းမှ ပြင်းထန်သောလက္ခများဖြစ်သည့် အပြင်းဖျားခြင်း၊ ဗိုက်လှိမ့်နေအောင်နာခြင်း ဝမ်းတစ်နေ့လျှင် ၁၀ ကြိမ်ခန့်သွားခြင်းတို့ထိ ပြတတ်ပါသည်။ စံပြအနေနှင့် ဝမ်းသည် ရေဆန်ပြီး သွေးနှင့်အကျိအချွဲများ ပါတတ်ပါသည်။
• အသည်းကိုပိုးရောက်သွားပါက အသည်းတွင်းပြည်တည်ခြင်းကိုဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဖျားခြင်း၊ ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ဗိုက်အထက်ပိုင်းနာခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းနှင့် အသည်းကြီးခြင်းစသည့် လက္ခဏာများ ပြတတ်ပါသည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အထဲမှာမပါဝင်သေးသော အခြားလက္ခဏာများလည်း ရှိနိုင်ပါသေးသည်။ အကယ်၍ကိုယ့်ဆီတွင် ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခုခုများရှိနေမလားဆိုပြီး စိုးရိမ်နေမယ်ဆိုပါက ဆရာဝန်နှင့်ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သင့်ပါသည်။

ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက်ပြသသင့်ပါသလဲ။

သင့်ဆီမှာ အထက်ဖော်ပြပါ ရောဂါလက္ခဏာတွေထဲမှ တစ်ခုခုများရှိနေမယ်ဆိုလျှင် သို့မဟုတ် မေးခွန်းတစ်ခုခုရှိနေမယ်ဆိုလျှင် ဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ လူတိုင်း၏ခန္ဓါကိုယ်တုံ့ပြန်မှုသည် မတူညီနိုင်ပါ။ သင့်အခြေအနေအတွက် ဘာအကောင်းဆုံးလဲဆိုတာကို သင့်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်တာက အကောင်းဆုံးပါပဲ။

အကြောင်းရင်းများ

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) ကိုဘာတွေကဖြစ်စေသလဲ

• E. histolytica ပိုးသည် ဆဲလ်တစ်လုံးပါ protozoan ဖြစ်ပြီး အကောင် cysts များသည့် အစားအစာနှင့်ရေများကို စားသောက်မိခြင်းမှကူးစက်တတ်ပါသည်။ ကူးစက်ရန်နောက်တစ်နည်းမှာ မစင်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မိခြင်းဖြစ်သည်။ Cysts ဆိုသည်မှာ ကပ်ပါးကောင်၏ထိုးဖောက်ဝင်နိုင်သည့်အဆင့်ဖြစ်ပြီး မြေဆီလွှာအတွင်း၊ မစင်စွန့်ထားသည့်ပါတ်ဝန်းကျင်အတွင်းတွင် လပေါင်းများစွာကြာအောင် ရှင်သန်နိုင်ပါသည်။ အဏှကြည့်မှန်ပြောင်းနှင့်မှမြင်ရသည့် cysts ကို မြေဆီလွှာ၊ ဓါတ်မြေသြဇာ၊ မစင်နှင့်ထိတွေ့ထားသည့်ရေ စသည်တို့တွင်တွေ့ရပါသည်။
• စအိုနှင့်လိင်ဆက်ဆံစဉ် သို့ အူမကြီးအတွင်းလွှာတိုက်စားခံရစဉ်တွင် ကူးစက်မှုဖြစ်ပွားသည်။
• Cysts များကိုယ်တွင်းသို့ရောက်သည့်အခါ အစာခြေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းတွင် နေထိုင်ကြ၏။ ထို့နောက် ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်သည့် Trophozite အဆင့်ကိုပြောင်း၏။ ထိုမှ ကပ်ပါးကောင်းသည် အစာခြေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းမျိုးပွားပြီး အူမကြီးသို့ရွေ့သွားသည်။ ထိုနေရာတွင် အူနံရံအား အခေါင်းဖောက်ပြီးဝင်သွား၏။ ထို့ကြောင့် သွေဝမ်းသွားခြင်း၊ အူရောင်ခြင်းနှင့် တစ်ရှူးပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေခြင်းဖြစ်သည်။
• ကူးစက်ခံရသူသည် မစင်မှတစ်ဆင့် ပါတ်ဝန်းကျင်သို့ cysts များကိုထုတ်လွှတ်ခြင်းမှတစ်ဆင့် ရောဂါပျံ့နှံ့စေနိုင်သည်။
• Trophozites များ အူနံရံများသို့ရောက်သည့်အခါ သွေးကြောထဲသို့ဖောက်ဝင်သွားပြီး တစ်ခြားသောကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအမျိုးမျိုးဆီသို့ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ အတွင်းအင်္ဂါတစ်ခုအား ဖောက်မိသွားပါက အောက်ပါအခြေအနေများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။
• ပြည်တည်ခြင်း
• ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရခြင်း
• အပြင်းအထန်ဖျားနာခြင်း
• သေဆုံးခြင်း

ဖြစ်နိုင်ခြေများ

ငါ့ဆီမှာ Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) ဖြစ်နိုင်ခြေကိုဘာ်တွေက မြင့်တက်စေသလဲ

အမီးဘစ်ဝမ်းကိုက်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကိုတိုးစေသည့် အချက်များစွာရှိပါသည်။
• သန့်ရှင်းမှုမဖွံ့ဖြိုးသော အပူပိုင်းနိုင်ငံများ
• သန့်ရှင်းမှုမရှိသည့် အပူပိုင်ဒေသများသို့ ခရီးထွက်သူများ
• သန့်ရှင်းမှုမဖွံ့ဖြိုးသော အပူပိုင်းနိုင်ငံများမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချသူများ
• သန့်ရှင်းမှုမရှိသည့်ဌာနများတွင်နေသူများ ဥပမာ ထောင်
• လိင်တူဆက်ဆံသောအမျိုးသားများ
• ခုခံအားကျဆင်းနေသူများနှင့် တခြားရောဂါရှိနေသူများ

ရောဂါအဖြေရှာခြင်းနှင့် ကုသမှု

ယခုဖော်ပြထားသော အချက်အလက်များကို ဆေးပညာအကြံပေးမှုနေရာတွင် အစားထိုးရန်မသင့်တော်ပါ။ ပိုမိုသောအချက်အလက်များရရှိရန်အတွက် ဆရာဝန်နှင့် အမြဲတမ်းတိုင်ပင်ပါ.

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း
) ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ

• E. histolytica ပါရှိမှုကိုစမ်းသပ်ရန်အတွက် ဝမ်းစစ်ဆေးမှုသုံးခါ ဓါတ်ခွဲခန်းတွင်ပြုလုပ်ရမည်။ ဖြစ်ရပ်အများအပြား၌ ဝမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ပါသည်။ တစ်ချို့အထူးဖြစ်ရပ်များတွင် ရောဂါအမည်မတပ်ဖို့မသေချာသည့်အခါ စအိုနှင့်အူမကြည့်မှန်ပြောင်းနည်းကို အူလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တိုက်ရိုက်စစ်ဆေးရန်နှင့် အသားစယူစစ်ဆေးနိုင်ရန် ဆရာဝန်အားခွင့်ပြုပေးဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဒီစစ်ဆေးမှုများတွင် ဆရာဝန်က အလင်းပါသည့်ကိရိယာတစ်ခုအား စအိုမှထည့်ကာ အစာဟောင်းအိမ်နှင့်အူမကြီးကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှူနိုင်ပါသည်။
• သွေးစစ်ဆေးခြင်း။ ဒီစစ်ဆေးမှုအား ရောဂါပိုးသည် အသည်းကဲသို့ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများဆီသို့ အူနံရံကိုဖောက်ဝင်မှသာ စစ်ဆေးရမည်။ သို့သော် သွေးစစ်ဆေးမှုသည် ဟိုးယခင်က အမီးဘားပိုးကူးစက်ခံရဖူးပါက ယခုမရှိတော့သော်လည်း Positive ထွက်နေတတ်ပါသည်။

Amebiasis (အမီးဘားပိုးကြောင့် ဝမ်းကိုက်ခြင်း) ကို ဘယ်လိုကုသပါသလဲ

• Amebiasis ကိုပိုးသတ်ဆေးတစ်ချို့နှင့်ကုသနိုင်ပြီး သမားတော်ညွှန်သည့်ကုထုံးကိုလိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။ ပိုးသတ်ဆေးဘယ်နှမျိုးသုံးရမလဲဆိုတာ သင့်အခြေအနေပေါ်သာမူတည်ပါသည်။
• အကယ်၍ ကပ်ပါးကောင်းများသည် အူတစ်ရှူးများကိုပါကူးစက်နေပါက အစာခြေစနစ်ကိုသာမက ခန္ဓါကိုယ်တစ်ခုလုံးပါစစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပြီး လိုအပ်လျှင်ကုသမှုခံယူရပါမည်။
• အူမကြီးနှင့်ဝမ်းတွင်းတစ်ရှူးများပေါက်ထွက်သွားပါက ခွဲစိတ်ကုသရန်လိုအပ်ကောင်းလိုအပ်နိုင်သည်။

လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အိမ်သုံးကုထုံးများ။

လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ အိမ်သုံးကုထုံးတွေအသုံးပြုခြင်းက health condition ကို ကုသရာမှာ ဘယ်လိုအထောက်အကူပြုနိုင်မလဲ။

အောက်ဖော်ပြပါ လူနေမှုပုံစံများနှင့်အိမ်သုံးကုထုံးများက သင့်အနေဖြင့် အဘီးဘစ်ဝမ်းကိုက်ခြင်း ကိုကုသတဲ့နေရာနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်နေသောနေရာများတွင် အကူအညီပေးနိုင်ပါသည်။

• သန့်ရှင်းမှုကိုမြှင့်တင်ခြင်းသည် Amebiasis မဖြစ်စေရန် သော့ချက်ပင်ဖြစ်သည်။ အစားအသောက်ပြင်ဆင်စားသောက်မည်ဆိုပါက အောက်ပါနည်းများကိုလိုက်နာပါ။
• သစ်သီးနှင့်ဟင်းရွက်များကို မစားခင် သေချာဆေးကြောပါ။
• ကိုယ်တိုင်မဆေးပဲအခွံမခွာပဲနှင့် သစ်သီးနှင့်ဟင်းရွက်များစားသုံးခြင်းကိုရှောင်ကြဉ်ပါ။
• ရေ့သန့်နှင့် အပျော့စားသောက်စရာများကိုသာသောက်ပါ။
• ရေသောက်မည်ဆိုပါက အိုင်အိုးဒင်းခတ်ခြင်း ကြိုချက်ခြင်းများပြုလုပ်ပါ။
• ရေပိုက်မှသောက်ခြင်း ရေခဲတုံးစားခြင်းကိုရှောင်ပါ။
• နွားနို့ ချိစ်နှင့် pasteurized လုပ်မထားသည့်နို့ထွက်ပစ္စည်းများကိုရှောင်ပါ။
• လမ်းဘေးသရေစာများကိုရှောင်ကြဉ်ပါ။
• ယေဘုယျစည်းမျဉ်းအနေနှင့် အိမ်သာတက်ပြီးနှင့်အစာမစားမှီအချိန်တွင် လက်ကိုဆပ်ပြာနှင့်သေချာ ဆေးကြောပါ။

အကယ်၍သင့်မှာ မေးခွန်းတွေရှိမယ်ဆိုလျှင် သင့်အတွက်သင့်တော်သော အဖြေရှာဖွေနိုင်ဖို့ ဆရာဝန်နှင့်ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သင့်ပါသည်။

Hello Health Group သည် ဆေးပညာအကြံပြုချက်များ၊ ရောဂါရှာဖွေမှုများနှင့် ကုသမှုများကို မပြုလုပ်ပေးပါ

တည်းဖြတ်သည့်နေ့ ဇူလိုင် 20, 2017 | နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်ခြင်း စက်တင်ဘာ 18, 2019