Alpha-Antitrypsin Test (အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ စစ္ေဆးျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Alpha-Antitrypsin Test (အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ စစ္ေဆးျခင္း) ကဘာလဲ။

အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ (ATT) စစ္ေဆးျခင္းဆိုတာ ေသြးထဲက အယ္လ္ဖာ၀မ္း အင္တီထရစ္ပ္ဆင္လုိ႔ ေခၚတဲ့ပရုိတိန္းတမ်ဳိးကုိ စစ္ေဆးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီပရုိတိန္းဟာ အဆုတ္ေတြကုိ ထိခိုက္မွဳမျဖစ္ေစေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ATT ပုံမွန္မဟုတ္တဲ့ အေျခအေနကုိ သိရေအာင္ စစ္ေဆးျခင္းလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ရဲ့ မူလတာ၀န္ဟာ အင္ဇိုင္းမ်ားစြာကုိ ရပ္တန္႔ေစဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးအၾကီးဆုံးကေတာ႔ Elastase ျဖစ္ျပီး ေသြးျဖဴဥကေန ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ ဒဏ္ရာရျခင္းနဲ႔ ေရာင္ရမ္းျခင္းေတြကုိ ပုံမွန္တုံ႔ျပန္ရာမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ Elatase ဟာ ပရုိတိန္းေတြကုိ ျဖဳိခြဲျပီး ကုိယ္ခႏၶာအတြက္ ျပန္လည္အသုံးႏိုင္ေစပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ elastase ကုိ မထိန္းညွိႏိုင္ရင္ အဆုတ္တစ္သွ်ဴးေတြကုိ ထိခိုက္ေစပါတယ္။

Alpha-Antitrypsin Test (အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ စစ္ေဆးျခင္း) ဘာေၾကာင္႔ လုပ္ေဆာင္သလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြေၾကာင္႔ လုပ္ေဆာင္ပါတယ္။

  • အဆုတ္ေလအိတ္မ်ား ပ်က္စီးတဲ့အခါ အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ ခ်ဳိ႔တဲ့မွဳ ရွိမရွိ စစ္ေဆးပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ လူနာမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အဆုတ္ကုိ အေႏွာင္႔အယွက္ေပးတဲ့ ဖုန္မွဳန္႔၊ မီးခုိးေငြ႔ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္း စတာေတြ ရွိမေနခဲ့ရင္ ျဖစ္ပါတယ္။
  • အသား၀ါျခင္း မေပ်ာက္ကင္းတဲ့အခါ၊ တျခားအသည္းေရာဂါေတြကုိ စစ္ေဆးလုိတဲ့အခါ သုံးပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြမွာ အဓိကျပဳလုပ္ေပမယ္႔ တျခားအရြယ္ေတြမွာလည္း စစ္ေဆးပါတယ္။

ATT စစ္ေဆးျခင္း ၃မ်ဳိး ရွိပါတယ္။ လူတေယာက္ကုိ စစ္ေဆးဖုိ႔ တမ်ဳိး (သုိ႔) ပုိျပီး အသုံးျပဳပါတယ္။

  • ေသြးထဲက ATT ပမာဏ စစ္ေဆးျခင္း
  • ATT ပုံပန္းစစ္ေဆးျခင္း။ ATT ပုံမွန္ပမာဏ ဟုတ္မဟုတ္၊ ပုံစံမွန္မမွန္ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • ATT ဗီဇစစ္ေဆးျခင္း။ SERPINA1 ဗီဇအမ်ဳိးအစား ရွိမရွိ စစ္ေဆးပါတယ္။ ဗီဇအမ်ဳိးအစားကြဲေတြကုိ စစ္ေဆးပါတယ္။ မိသားစုတြင္းမွာ ဗီဇလက္ဆင္႔ကမ္းမွဳေၾကာင္႔ အဆုတ္ေလအိတ္ပ်က္စီးျခင္း ျဖစ္သလား၊ သူ႔ဖာသာ ျဖစ္သလား စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။

သတိျပဳရန္အခ်က္မ်ား

အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ စစ္ေဆးျခင္း မျပဳမီ ဘာေတြသိသင္႔လဲ

ေအာက္ပါအခ်ိန္ေတြမွာ စစ္ေဆးပါတယ္။

  • ကေလးေတြမွာ အသား၀ါျခင္း တပတ္ႏွစ္ပတ္ထက္ပုိျပီး ျဖစ္ပြားတဲ့အခါ၊ ေဘလုံးၾကီးျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္တြင္း အရည္စုျခင္း၊ အဆက္မျပတ္ယားယံျခင္း၊ တျခား အသည္းထိခိုက္ျခင္း လကၡဏာေတြရွိရင္ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • အသက္ ၄၀ထက္ငယ္ျပီး အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊ အဆုတ္ေလျပြန္ေ၇ာင္ျခင္း စတဲ့ျပသနာေတြ ျဖစ္ရင္ စစ္ေဆးပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ အထူးသျဖင္႔ လူနာမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အဆုတ္ကုိ အေႏွာင္႔အယွက္ေပးတဲ့ အရာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္း စတာေတြ ရွိမေနခဲ့ရင္ အဆုတ္ေအာက္ပိုင္းမွာ ထိခိုက္မွဳျဖစ္ရင္ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ ခ်ဳိ႔တဲ့သူ မိသားစုတြင္းရွိရင္ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • မိသားစု၀င္ထဲျဖစ္ထားဖူးရင္ ကေလးမွာ ထိခိုက္မွဳရွိမရွိ သိလုိ၇င္ စစ္ေဆးပါတယ္။

အယ္လ္ဖာ၀မ္းအင္တီထရစ္ပ္ဆင္ဟာ ေရာင္ရမ္းချင္း၊ ေရာဂါပုိး၀င္ျခင္းနဲ႔ ကင္ဆာအခ်ဳိ႔မွာ ျမင္႔တက္ေနတတ္ပါတယ္။ သားဆက္ျခားေဆး ေသာက္ျခင္း၊ ကုိယ္၀န္ရွိျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးျခင္း စတဲ့အေျခအေနေတြမွာလည္း ျမင္႔ေနတတ္ပါတယ္။ ယာယီျဖစ္ေစ၊ ၾကာရွည္ျဖစ္ေစ ျမင္႔တက္ျခင္းဟာ ATT အေတာ္အသင္႔ခ်ဳိ႔တဲ့သူေတြအတြက္ေတာ႔ ပုံမွန္ပါပဲ။

ေမြးကင္းစအဆုတ္ခ်ဳိ႔ယြင္းတဲ့ေရာဂါနဲ႔၊ တျခားျပသနာေတြျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အာဟာရမျပည္႔၀ျခင္း၊ ကင္ဆာ စတာေတြမွာ ATT ပမာဏ က်ဆင္းတတ္ပါတယ္။

 

စစ္ေဆးမွဳအဆင္႔မ်ား

စစ္ေဆးမွဳအတြက္ ဘယ္လုိျပင္ဆင္မလဲ

ေအာက္ပါအတိုင္း ျပင္ဆင္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ပါတယ္။

  • လက္ေမာင္းမွာ ေသြးစီးဆင္းမွဳကုိ ရပ္သြားေအာင္ သားေရကြင္းစည္းပါလိမ္႔မယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖာင္းလာရင္ အပ္ထုိးရလြယ္ပါလိမ္႔မယ္။
  • အပ္ထုိးမယ္႔ေနရာကုိ အရက္ပ်ံသုတ္ပါလိမ္႔မယ္။
  • ေသြးျပန္ေၾကာထဲကုိ အပ္ထုိးထည္႔ပါလိမ္႔မယ္။ အိပ္တေခ်ာင္းထက္ပုိျပီး လုိအပ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • ေသြးကုိ ျပြန္ထဲစုပ္ထည္႔ပါလိမ္႔မယ္။
  • ေသြးယူျပီးရင္ သားေရကြင္းကုိ ျဖဳတ္ပါလိမ္႔မယ္။
  • အပ္ႏုတ္ခ်ိန္မွာ ဂြမ္းလိပ္ကုိ ဖိကပ္ထားပါလိမ္႔မယ္။

စစ္ေဆးခ်ိန္မွာ ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္သလဲ

စစ္ေဆးခ်ိန္မွာ ေသြးနမူနာကုိ ရယူပါလိမ္႔မယ္။ လက္ေမာင္းမွာ သားေရကြင္းစည္းထားတာေၾကာင္႔ တင္းက်ပ္ျပီး သက္ေတာင္႔သက္သာ မရွိဘဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အပ္စူးတဲ့ခံစားခ်က္ကုိ ၾကဳံရပါလိမ္႔မယ္။

စစ္ေဆးျပီးခ်ိန္မွာ ဘာေတြျဖစ္မလဲ

ေသြးနမူနာရယူရမွာ ျပသနာမရွိသေလာက္ပါပဲ။

အပ္ထုိးတဲ့ေနရာမွာ ေသြးေျခဥျခင္း အနည္းငယ္ ျဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။ အိပ္ထုိးထားတဲ့ ေနရာကုိ မိနစ္အနည္းငယ္ ဖိထားေပးရင္ ေသြးေျခဥႏိုင္ေျခ နည္းပါတယ္။

တခါတရံ ေသြးယူျပီးခ်ိန္မွာ ေသြးျပန္ေၾကာေဖာင္းလာတာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကုိ ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္ျခင္းလုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ေရေႏြးအိတ္ကပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ ေသြးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေရာဂါေတြရွိရင္ ေသြးဆက္ျပီးထြက္ေနတာ ေတြ႔ရႏိုင္ပါတယ္။ အက္စ္ပရင္၊ ၀ါဖရန္နဲ႔ တျခားေသြးက်ဲေဆးေတြဟာ ေသြးထြက္ႏိုင္ေျခကုိ ပုိမ်ားေစပါတယ္။ ေသြးမတိတ္တတ္တဲ့ ေရာဂါရွိရင္၊ ေသြးက်ဲေဆးေတြ ေသာက္ေနရရင္ ဆရာ၀န္ကုိ ၾကဳိေျပာပါ။

အယ္လ္ဒုိစတီရုန္းစစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သိခ်င္တာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ရလာဒ္မ်ား

ဘယ္လုိရလာဒ္ေတြ ေတြ႔ရမလဲ

  • ATT ပမာဏ။ ATT ပကမာဏ ေလ်ာ႔နည္းျခင္းဟာ ATT ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းကုိ ျပေနပါတယ္။ အဆုတ္ပ်က္စီးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားပါတယ္။
  • ATT ပုံပန္းစစ္ေဆးျခင္း။ ATT ပုံစံမမွန္သူမ်ားမွာ ဘယ္ေလာက္ပမာဏရွိလဲ၊ ဘယ္လုိပုံစံကြဲသလဲေပၚ မူတည္ျပီး ေရာဂါျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လွဳပ္ရွားမွဳသိပ္မရွိတဲ့ ပုံစံမ်ားဟာ အဆုတ္ေရာ အသည္းမွာပါ ေရာဂါျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
  • ATT ဗီဇစစ္ေဆးျခင္း။ လူအမ်ားစုမွာ ပုံမွန္အတိုင္း ဗီဇဆက္ခံျပိး ATT ပမာဏ လုံေလာက္မွဳ ရွိပါတယ္။ SERPINA1 ဗီဇအမ်ဳိးအစား ပုံမွန္မဟုတ္ရင္ေတာ႔ ATT ေလ်ာ႔နည္းျပီး အဆုတ္၊ အသည္းေ၇ာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။

 

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ