Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ဆိုတာဟာ ေပါက္လာတဲ့ ဆံပင္ပမာဏ ထက္ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ပိုမ်ားတဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔လူေတြမွာ ဆိုလွ်င္ ဆံပင္ျပန္မေပါက္ေတာ့ဘဲ ထိပ္ေျပာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။

ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ သင္ဟာ တစ္ေန႔လွ်င္ ဆံပင္ ၂၅ ပင္ မွ အပင္ ၁၀၀ ထိ ကၽြတ္ေနပါတယ္။ alopecia ကေတာ့ တစ္ေန႔ကို အပင္ ၁၀၀ မကပဲ ကၽြတ္ေနပါတယ္။ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း (၃) မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ၄င္းတို႔မွာ

  • Alopecia areata – ဆံပင္ အကြက္လိုက္ က်ြတ္ျခင္း
  • Alopecia totalis – ဦးေရျပား ဆံပင္အကုန္လံုး ကၽြတ္ျခင္း
  • Alopecia universalis – တစ္ကိုယ္လံုးရွိ အေမြးမ်ား အလံုးစံု ကၽြတ္ျခင္း    တို့ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ျဖစ္ပြားမွဳ အေၾကာင္းအရာေပၚမူတည္ျပီး ဒီေရာဂါ အေျခအေနဟာ ယာယီ သို႔ အခ်ိန္အၾကာၾကီးလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း က စိတ္ဖိစီးေစနိုင္ပါတယ္။သို့ေသာ္ တျခား ပုန္းေအာင္းေနတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုခုရဲ့ လကၡဏာအေနနဲ့ လည္းျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ သင့္အေျခအေန မသက္သာလွ်င္ သို႔ ပိုဆိုးလာလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း က ေယာက္်ား၊ မိန္းမ၊ ကေလး၊ လူၾကီးမေရြး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ၾကီးမားတဲ့ ဘ၀ျဖစ္စဥ္တစ္ခု ဥပမာ ေရာဂါရျခင္း၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း နွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြ ေၾကာင့္လဲ ဆံပင္ကၽြတ္တတ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားေတြမွာ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္လွ်င္ ျဖစ္တတ္ျပီ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း အသက္ ၅၀ ေနာက္ ေသြးဆံုးျပီၚအခ်ိန္မွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ျဖစ္ပြားမွဳ အေၾကာင္းအရာမ်ားအေပၚမူတည္ျပီး ဒီေရာဂါ က လကၡဏာေတြ ကြဲျပားနိုင္ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ သို႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖစ္လာနိုင္သလို ယာယီ သို႔ ရာသက္ပန္လည္း ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။၄င္းက ဦးေရျပားသာမက တစ္ကိုယ္လံုးကို ပါ ထိခိုက္ေစနိုင္ပါတယ္။

ေအာက္ပါတို့မွာ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ရဲ့ ေရာဂါလကၡဏာအခ်ိဳ႔ပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

  • တစ္ေန႔ကို ဆံပင္ အပင္ ၁၀၀ အထက္ ကၽြတ္ျခင္း
  • တစ္ခါတရံ ပူျခင္း သို႔ ယားျခင္းကို ခံစားရျခင္း
  • ဆံပင္ကၽြတ္သြားတဲ့ အကြက္ေတြက ပံုမွန္အားျဖင့္ ေခ်ာေမြ႔တယ္၊ အ၀ိုင္းပံုရွိတယ္၊ ျပီးေတာ့ မက္မြန္သီးေရာင္ ရွိတတ္ပါတယ္။
  • – ဆံပင္ အကြက္လိုက္ က်ြတ္ျခင္း။ ။ သူ႔မွာေတာ့ အကြက္ေတြက အ၀ိုင္းပံု ရွိၾကပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဦးေရျပား ဆံပင္ေမြးေတြသာ ကၽြတ္တတ္ေသာ္လည္း တစ္ခါတရံ မုတ္ဆိတ္ေမြး သို႔ မ်က္ခံုးေမြးေတြပါ ပါ၀င္တတ္ပါတယ္။
  • ဦးေရျပား ဆံပင္အကုန္လံုး ကၽြတ္ျခင္း။ ။ ဆံပင္ေတြက ဆံပင္ျဖီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ့ ကၽြတ္က်လာပါတယ္။ဒီလို ဆံပင္ကၽြတ္ပံုမ်ိဳးမွာ ဆံပင္ပါးျခင္းလဲ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
  • တစ္ကိုယ္လံုးရွိ အေမြးမ်ား အလံုးစံု ကၽြတ္ျခင္း    ။ ။ ကင္ဆာေဆးေပးျခင္းေၾကာင့္ ဆံပင္ကၽြတ္နိုင္ပါတယ္ သို႔ေသာ္ ေဆးရပ္ျပီးေနာက္ ျပန္ေပါက္လာနိုင္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ ဆက္သြယ္ပါ။

သင့္ေရာဂါ အေျခအေန တိုးတက္မွဳ မရွိဘဲ ပိုဆိုးလာလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ ျပသင့္ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ ျဖစ္တဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ကေတာ့ ကုသမွဳလိုအပ္တဲ့ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ ေရာဂါအေျခအေနတစ္ခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကုသမွဳ နည္းလမ္းကို ရွာေနတာထက္ ျဖစ္ပြားမွု အေၾကာင္းအရင္းကို အရင္ ရွာေဖြသင့္ပါတယ္။ သင္ေခါင္းေလွ်ာ္စဥ္ သို႔ ေခါင္းျဖီးစဥ္ ဆံပင္ပို ကၽြတ္လာလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ ျပသင့္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဒီေရာဂါကို ျဖစ္ေစတဲ့ တိက်တဲ့ အေၾကာင္းရယ္လို႔ေတာ့ မသိရေသးပါ။ သိူ႔ေသာ္ ေဆးပညာရွင္ အမ်ားစုကေတာ့ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း က ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

  • မိသားစု ရာဇ၀င္။ ။ သင့္ မိသားစုေဆြမ်ိဳးထဲမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးလွ်င္ သင္လည္း ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားပါတယ္။ မိသားစု ရာဇ၀င္ ရွိတာဟာ သင့္မွာ ဘယ္အရြယ္ ဒီျပႆနာ ျဖစ္နိုင္တယ္ဆိုတာ သိနိုင္သလို ဘယ္လို အေျခအေနထိ ေျပာင္းလဲမွဳ ရွိနိုင္လဲ ဆိုတာပါ သိနိုင္ပါတယ္။
  • ေဟာ္မုန္း။ ။ ေဟာ္မုန္း ေျပာင္းလဲ ျခင္းနွင့္ မမွ်တျခင္းတို့ေၾကာင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ကို ယာယီ ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမွဳေတြမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္၊ ကေလးေမြးခ်ိန္နွင့္ ေသြးဆံုးခ်ိန္တို့ ပါ၀င္ပါတယ္။ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ကလဲ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ကိုျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမွဳေတြကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
  • အေရျပား အေျခအေန။ ။ ဦးေရျပားေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ အေရျပားေလးဖက္နာ၊ lichen planus တို႔ေၾကာင့္လဲ ဆံပင္ကၽြတ္တတ္ပါတယ္။
  • ဆံပင္နွဳတ္ျခင္း ေရာဂါ။ ။ trichotillomania လို႔လဲ သိရတဲ့ ဒီေရာဂါအေျခအေနက လူကို ဦးေရျပားဆံပင္ေမႊး၊ မ်က္ခံုး ႏွင့္ တျခားအစိတ္အပိုင္းေတြက အေမႊးေတြကို နွဳတ္ခ်င္စိတ္ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

Risk factors

 Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

ဥပမာအားျဖင့္-

  • မိသားစု ရာဇ၀င္။ ။ ဒီ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ျဖစ္ဖူးတဲ့ မိသားစု၀င္ရွိလွ်င္ သင္လဲ ဒီျပႆနာ ျဖစ္နိုင္ေခ် အလြန္မ်ားပါတယ္။
  • အသက္အရြယ္။ ။ အသက္ၾကီးလာေလ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ျဖစ္နိုင္ေခ် မ်ားေလ ျဖစ္ပါတယ္။
  • အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း။ ။ လံုေလာက္တဲ့ အာဟာရအရရွိလွ်င္ သင့္ ဆံပင္ေတြက ၾကြပ္ဆတ္ျပီး ကၽြတ္ထြက္လာတတ္ပါတယ္။
  • တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြေၾကာင့္လဲ ဆံပင္ကၽြတ္တတ္ပါတယ္ ဥပမာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ၊ အေရျပားေလးဖက္နာ
  • စိတ္ဖိစီးျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က သင့္မိသားစု က်န္းမာေရး ရာဇ၀င္နွင့္ တျခားဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္မွဳေတြလုပ္ျပီး ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ အတည္ျပဳ အေျဖရွာနိုင္ပါတယ္။

  • ေသြးစစ္ျခင္း။ ။ေသြးစစ္ျခင္းျဖင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း အေၾကာင္းအရင္းကို သိနိုင္ပါတယ္ ဥပမာ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းျပႆနာမ်ား
  • ဦးေရျပား အသားစ စစ္ေဆးျခင္း။ ။ ဆရာ၀န္က ဦးေရျပားအသားစ နဲ့ ဆံပင္ေမႊးတို့ကို စစ္ေဆးဖို႔ ယူေဆာင္နိုင္ပါတယ္။

Alopecia (ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဒီျပႆနာ ကို ကုသရာမွာ ေဆးေပးျခင္း၊ ခြဲစိတ္ျခင္း၊ ေလဆာကုထံုး၊ သို႔ ဆံပင္အတုအုပ္ျခင္းတို့ ပါ၀င္နိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က ေကာင္းမြန္တဲ့ ရလဒ္ရရွိေစရန္ ကုထံုး တစ္ခုခ်င္း သို႔ စုေပါင္းကုသျခင္းေတြ အတြက္ ရက္ခ်ိန္းေတြေခၚျပီး ညႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

  • ေဆး၀ါးျဖင့္ ကုသနည္း။ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းအား ကုသသည့္ ေဆး၂ မ်ိဳးမွာ minoxidil ( Rogaine) ႏွင့္ finasteride ( Propecia) တို့ျဖစ္ၾကပါတယ္။Minoxidil ကေတာ့ အရည္ သို႔ အျမဳပ္ ပံုစံနဲ့ လာပါတယ္။ Minoxidil က ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးျပီး ဆံပင္လဲ ျပန္ေပါက္ေစနိုင္ပါတယ္။ finasteride ကေတာ့ ေသာက္ေဆးျဖစ္ျပီး အမ်ိဳးသားေတြမွာ သာ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။
  • ခြဲစိတ္ကုသနည္း။ ။သင့္မွာ ရာသက္ပန္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္းျဖစ္ေနလွ်င္ ဆရာ၀န္ေတြက ခြဲစိတ္ဖို႔ေျပာပါလိမ့္မယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဦးေရျပားမွာ ဆံပင္ျပန္စိုက္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို့ေသာ္လည္း ဒီနည္းက ေစ်းၾကီးျပီး နာက်င္ေစနိုင္ပါတယ္။
  • ေလဆာျဖင့္ ကုသျခင္း။ ။ ေလဆာကုထံုးကလဲ လူနာေတြကို ဆံပင္ကၽြတ္တာကို ေလ်ာ့နည္းေစျပီး ဆံပင္ျပန္ေပါက္ေအာင္လည္း ကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။
  • ဆံပင္တု စြပ္ျခင္း။ ။တျခား ကုသနည္းေတြ အလုပ္မျဖစ္ဘူးဆိုလွ်င္ ဆံပင္တုစြပ္ထားျခင္းက စိတ္ခ် လံုျခံဳေစနိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ထိပ္ေျပာင္ျခင္း ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • သင့္ဆံပင္ကို ေလွ်ာ္လွ်င္ သို႔ ျဖီးသင္လွ်င္ ညင္သာပါေစ။
  • က်ပ္စည္းေနတဲ့ ဆံပင္ပံုစံမ်ား ျဖစ္တဲ့ က်စ္ဆံျမီး၊ငါးရုိးဆံပင္ပံုစံက်စ္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ပါ။
  • အာဟာရညီမွ်တဲ့ အစားအစာကို စားပါ။
  • ဆံပင္လိမ္ျခင္း၊ ဆြဲျခင္း တို့ကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  • ဆံပင္ျဖီးလွ်င္ အသြားက်ဲတဲ့ ဘီးကို သံုးပါ။ ဆံပင္ေရစိုေနေသးလွ်င္ ေခါင္းမျဖီးေသးပါနဲ့။
  • ဆံပင္ေပါင္းေဆးသံုးေပးျခင္းျဖင့္ ေခါင္းျဖီးျခင္းကို လြယ္ကူေစပါတယ္။
  • စတီးရြိဳက္ေဆး ေတြ သံုးျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျပလာလွ်င္ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပပါ။ ၄င္းတို့မွာ နီျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း နွင့္ ေဆးထိုးသည့္ေနရာမွ နာျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာ အၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါ စစ္ေဆးအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ အောက်တိုဘာ 11, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း အောက်တိုဘာ 11, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ