agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ကဘာလဲ။

လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္းဆုိတာ မိမိကုိ ေခ်ာင္ပိတ္ျပီး သက္ေတာင္႔သက္သာ မျဖစ္ေစမယ္႔၊ အကူအညီ ကင္းမဲ့ေစမယ္႔ ေနရာေတြကုိ ေရွာင္ၾကဥ္လုိတဲ့ စိတ္ပူပန္မွဳေရာဂါတမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ လူစုလူေ၀းရွိတဲ့ ေနရာေတြ၊ လူအမ်ား သြားလာတဲ့ ဘတ္စ္ကား ရထားဂိတ္ေတြ စတာေတြကုိ ေၾကာက္ရြံ႔တတ္ပါတယ္။ ဒီျပသနာရွိသူမ်ားဟာ လူအုပ္ၾကားထဲေရာက္ေနရင္ လုံျခဳံမွဳ မရွိသလုိ ခံစားေနရပါတယ္။ လူမ်ားတဲ့ေနရာကုိသြားရင္ ရင္းႏွီးတဲ့ အမ်ဳိး၊ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္ေယာက္ကုိ အေဖာ္ျပဳသြားလာတတ္ပါတယ္။ တခါတရံ ေၾကာက္ရြံ႔တဲ့စိတ္ၾကီးလြန္းလာရင္ အိမ္ကေန မခြာဘဲေတာင္ ေနလာတတ္ပါတယ္။

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အမ်ဳိးသားေတြထက္ ၂ဆ ပုိျပီးအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္ ၁၈နဲ႔ ၃၅ၾကားထဲမွာ ပုိအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခအႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေအာက္ပါ အေျခအေနေတြကုိ ေၾကာက္ရြံ႔တတ္ပါတယ္။

  • အိမ္ကေန တေယာက္တည္း အျပင္ထြက္ရျခင္း
  • လူစုလူေ၀းထဲ ေနရျခင္း
  • ပိတ္ထားေသာေနရာမ်ားထဲ (ဥပမာ- ရုပ္ရွင္ရုံ၊ ဓာတ္ေလွကား၊ စတုိးဆိုင္) ေရာက္ေနျခင္း
  • ဖြင္႔ထားေသာေနရာမ်ား (ကားပါကင္၊ တံတား၊ ေရွာ႔ပင္းေမာ) ေရာက္ေနျခင္း
  • လူအမ်ားႏွင္႔သြားလာေနရျခင္း (ရထား၊ ဘတ္စ္ကား၊ ေလယာဥ္)

အဲဒီအေျခအေနေတြမွာ ေၾကာက္ရြံ႔စိတ္၊ မသက္မသာျဖစ္တဲ့စိတ္ေတြ ေပၚေပါက္ျပီး ကူရာမဲ့သလုိ ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ ေၾကာက္ရြံ႔စုိးရိမ္မွဳဟာ အျေခအေနတခ်ဳိ႔ကုိ ထိေတြ႔ရာကေန အျမဲေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ေၾကာက္ရြံ႔စုိးရိမ္မွဳဟာ လက္ေတြ႔မွာ ရွိသင္႔တာထက္ ပုိဆုိးေနတတ္ပါတယ္။

ဒီလုိအေျခအေနေတြကုိ ေက်ာ္ျဖတ္ဖုိ႔ အေဖာ္တေယာက္ေယာက္ အတူပါမွသာ သြားလာရဲတဲ့ အေျခအေနကုိ ေရာက္သြားပါတယ္။

ဒါေၾကာင္႔ လူအမ်ားနဲ႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံရတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရွာင္ရွၾးလုိစိတ္ေတြ၊ ဖိစီးမွဳေတြ၊ ျပသနာေတြ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ မပါေသးတဲ့ ဒီေၾကာက္ရြံ႔မွဳ၊ ေရွာင္ရွားလုိမွဳေတြဟာ ၆လနဲ႔ အထက္ ၾကာလာတတ္ပါတယ္။

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ မပါေသးတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ လကၡဏာ တခုခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္မွဳရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ဒီျပသနာဟာ လူမွဳဆက္ဆံေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္နဲ႔ အေရးၾကီးကိစၥရပ္ေတြကုိ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားစြာ ျဖစ္ေစပါတယ္။

အထက္ပါ လကၡဏာေတြရွိေနရင္၊ သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဘာေၾကာင္႔ျဖစ္ပြားရတယ္ဆုိတာ အတိအက် မသိရေသးေပမယ္႔  ေၾကာက္ရြံ႔မွဳကုိ တုံ႔ျပန္တဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္းဟာ အေရးပါတဲ့ေနရာက ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ယူဆရပါတယ္။

ယခင္က အဆင္မေျပျဖစ္ခဲ့ဘူးတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ အေၾကာင္းျခင္းရာေတြေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မိသားစုရာဇ၀င္ရွိတာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာေၾကာင္႔ မ်ဳိးရုိးဗီဇလည္း ပါ၀င္ပတ္သက္ေနမယ္လုိ႔ ယူဆရပါတယ္။

တခ်ဳိ႔လူေတြမွာ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႔မွဳ ျဖစ္ပြားဖူးတယ္ဆုိရင္ ေနာက္ထပ္ၾကဳံရမွာ ေၾကာက္ရြံ႔တတ္ပါတယ္။

တျခားေၾကာက္ရြံ႔မွဳေတြဟာလည္း ပါ၀င္ပတ္သက္ ေနတတ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပုိမ်ားပါတယ္။

  • အျခားထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႔မွဳ ပုံစံမ်ားရွိျခင္း
  • ေၾကက္ရြံ႔ဖြယ္အေျခအေနမ်ားကုိ လြန္ကဲဆုိးရြားေသာ ေၾကာက္ရြံ႔မွဳ၊ ေရွာင္ရွားမွဳမ်ားျဖင္႔ တုံ႔ျပန္ျခင္း
  • အႏိုင္က်င္႔ခံရျခင္း၊ မိဘမ်ားဆုံးပါးျခင္း၊ တိုက္ခိုက္ခံရျခင္း စတဲ့ စိတ္ဖိစီးမွဳျပသနာမ်ား ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႔ရျခင္း
  • စုိးရိမ္ပူပန္တတ္ေသာ သေဘာသဘာ၀ရွိျခင္း
  • မ်ဳိးရုိးရွိျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေအာက္ပါလကၡဏာေတြေပၚ မူတည္စစ္ေဆးပါတယ္။

  • ဆရာ၀န္ သုိ႔ စိတ္က်န္းမာေရးပညာရွင္မ်ားႏွင္႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးျခင္း
  • လကၡဏာမ်ားျဖစ္လာေစေသာ အေျခအေနမ်ားရွိမရွိ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္ေဆးျခင္း
  • စိတ္က်န္းမာေရးျပသနာမ်ားအတြက္ ျပဳစုထားေသာ လက္စြဲစာေစာင္မ်ားမွ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင္႔ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးျခင္း

agoraphobia (လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကုသမွဳ

  • စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုသမွဳမွာ ကုထုံးပညာရွင္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးျပီး စိတ္ပူပန္မဳေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ဖုိ႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြသတ္မွတ္ျပီး လက္ေတြ႔ ေဆာင္ရြက္ျခင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
  • ေယဘုယ်အားျဖင္႔ ေရတုိကုထုံးျဖစ္ျပီး သိမွတ္စိတ္ဆိုင္ရာ အမူအက်င္႔စစ္ေဆးကုသျခင္းနဲ႔ စိတ္ပူပန္မွဳကုိ ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ မိမိစုိးရိမ္တဲ့အရာေတြကုိ တိုက္ရုိက္စိန္ေခၚ ထိေတြ႔ျပီး မူလအေျခအေနကုိ ျပန္လည္ေရာက္ရွိေစႏိုင္ပါတယ္။ အစပိုင္းမွာ ေအာင္ျမင္မွဳရွိလာ၇င္ ကုသမွဳတခုလုံး တိုးတက္ေကာင္းမြန္ႏိုင္ပါတယ္။

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြကုိ ေလ႔လာႏိုင္ပါတယ္

  • ဘယ္အရာေတြက ေၾကာက္ရြံ႔မွဳကုိ ျဖစ္ေပၚေစသလဲ၊ ဘယ္အရာေတြက ပုိဆုိးေစသလဲ
  • စိတ္ပူပန္မွဳကုိ ရင္ဆိုင္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လုိကိုင္တြယ္မလဲ
  • မိမိကုိ စိတ္ပူေစတဲ့အရာေတြ (ဥပမာ လူမွဳပတ္၀န္းက်င္မွာ မေကာင္းတဲ့အရာေတြ ရင္ဆိုင္ရျခင္းေတြ) ကုိ တိုက္ရုိက္ဘယ္လုိရင္ဆိုင္မလဲ
  • အဲဒီအေျခအေနေတြမွာ စိတ္ပူပန္မွဳက်ဆင္းျပီး ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လုိေနထိုင္မလဲ
  • မိမိေၾကာက္ရြံ႔တဲ့အရာကုိ မ်ားမ်ားထိေတြ႔ျပီး မစုိးရိမ္တတ္ေတာ႔တဲ့ ကုထုံးနဲ႔ ကုသျပီး မေကာင္းတဲ့ အမူအက်င္႔ေတြကုိ ဘယ္လုိေျပာင္းလဲမလဲ
  • ေနအိမ္ကေနထြက္ဖုိ႔ေတာင္ ျပသနာရွိေနရင္ ကုသေပးသူဆီ ဘယ္လုိသြားရမလဲ၊ ဒါလည္း ကုထုံးပညာရွင္ဖက္က စဥ္းစားရမယ္႔အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
  • စုိးရိမ္မဳေၾကာင္႔ အိမ္ကေနမခြာခ်င္တဲ့အခါ ဒီျပသနာကုိ ဘယ္လုိေျဖရွင္းမလဲဆုိတာလဲ ကုသမွဳရဲ့ အစိတ္အပိုင္းတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္မွာပဲကုသမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ လူနာဘက္က အဆင္ေျပ စိတ္ခ်မယ္႔ေနရာကုိ ေရြးခ်ယ္မလား၊ တခါတရံ ဖုန္း၊ အီးေမးလ္၊ တျခားနည္းလမ္းတခုခုနဲ႔ ကုသႏိုင္မလား စဥ္းစားရမယ္႔ အခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။
  • ေၾကာက္ရြံ႔မွဳ ဆုိးရြားလြန္းလုိ႔ ဒီနည္းလမ္းေတြနဲ႔ အဆင္မေျပဘူးဆုိရင္ ေဆးရုံမွာကုသျခင္းဟာ ပုိျပီး အက်ဳိးရွိပါတယ္။

လုိအပ္ရင္ ခ်ိန္းဆုိျပသတိုင္းမွွာ စိတ္ခ်ရတဲ့ အမ်ဳိး၊ မိတ္ေဆြ တေယာက္ေယာက္ကုိ အေဖာ္ျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ေဆး၀ါးကုသျခင္း

  • စိတ္က်ဆန္႔က်င္ေဆး အခ်ဳိ႔နဲ႔ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ပူပန္မွဳေပ်ာက္ေဆးေတြဟာ တခါတရံမွာေတာ႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီပသနာကုိ ကုသရာမွာ စိတ္က်ဆန္႔က်င္ေဆးေတြဟာ စိတ္ပူပန္မွဳ ေပ်ာက္ေဆးေတြထက္စာရင္ ပုိထိေရာက္ပါတယ္။
  • စိတ္က်ဆန္႔က်င္ေဆးမ်ား။ selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) ေတြျဖစ္တဲ့ fluoxetine (Prozac) and sertraline (Zoloft) စတာေတြနဲ႔ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ တျခားအမ်ဳိးအစားေတြကလည္း ထိေရာက္မွဳ ရွိပါတယ္။
  • စိတ္ပူပန္ေပ်ာက္ေဆးမ်ား။ ဘန္ဇုိဒုိင္ယာဇီပင္ေဆးေတြျဖစ္ျပီး စိတ္ပူပန္မွဳကုိ သက္သာေအာင္ ဆရာ၀န္ဟာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ေပးပါလိမ္႔မယ္။ ဒီေဆးေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ရုတ္တရက္ျဖစ္ေပၚတဲ့ စိတ္ပူပန္မွဳေတြကုိ ယာယီသက္သာေအာင္ အသုံးျပဳျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အမူအက်င္႔ေတြကုိ ျဖစ္ေပၚေစတာေၾကာင္႔ ေရရွည္သုံးဖုိ႔ အဆင္မေျပပါဘူး။ တျခားနည္းလမ္းမေတြ႔ခင္ ယာယီကုသတဲ့ သေဘာပါပဲ။
  • စိတ္က်ဆန္႔က်င္ေဆး စမေပးမီနဲ႔ ျပီးဆုံးခ်ိန္မွာ သက္ေတာင္႔သက္သာမရွိတဲ့ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ဆရာ၀န္ဟာ ကုသစဥ္မွာ ေဆးပမာဏကုိ တျဖည္းျဖည္းျမွင္႔သြားျပီး ေလွ်ာ႔ခ်ရာမွာလည္း တျဖည္းျဖည္းပဲ ေလွ်ာ႔ခ်ပါတယ္။

အျခားနည္းလမ္းမ်ား

  • တခ်ဳိ႔ဓာတ္စာနဲ႔ အသီးအရြက္က ထုတ္တဲ့ ျဖည္႔စြက္စာေဆး၀ါးေတြဟာ စိတ္ပူပန္မွဳကုိ ေလ်ာ႔က်ေစပါတယ္။ မသုံးစြဲခင္မွာေတာ႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္၇ပါမယ္။ ဒီေဆး၀ါးေတြဟာ အညႊန္းစာ မလုိဘဲ ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္ေပမယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးေတြေတာ႔ ရွိပါတယ္။
  • ဥပမာ kava လုိ႔ေခၚတဲ့ ျဖည္႔စြက္စာဟာ စိတ္ပူပန္မွဳအတ။ါက္ သုံးစြဲႏိုင္ေပမယ္႔ အသည္းကုိ ထိခိုက္ႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲမွဳ အဖြဲ႔ၾကီးက သတိေပးထားေပမယ္႔ ေရာင္းခ်ျခင္းကုိေတာ႔ မတားျမစ္ပါဘူး။ စိတ္ခ်ရတဲ့ ေလ႔လာခ်က္ေတြ မရွိေသးတာေၾကာင္႔ အသည္းေရာဂါ ျပသနာရွိရင္ေတာ႔ kava ကုိ ေရွာင္ၾကဥ္သင္႔ပါတယ္။

 

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက   လူစုလူေ၀းေၾကာက္ရြံ႔ျခင္းအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္ေတြက အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။

ကုသမွဳလမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကုိ အတိအက်လိုက္နာျပီး ထိန္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႔တဲ့ ခံစားမဳကုိ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္မွာ သက္သာေအာင္ ဘယ္လုိေနထိုင္မလဲ၊ ေၾကာက္ရြံ႔မွဳ ေလ်ာပနည္းေအာင္ ဘယ္လုိေနထိုင္မလဲဆုိတာ အေရးၾကီးပါတယ္။

အရက္နဲ႔ မူးယစ္ေဆးေတြကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ျပီး ကုိယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳ ပုံမွန္ ျပဳလုပ္ရပါမယ္။ အာဟာရမွ်တေအာင္စားျပီး အိပ္ေရး၀ေအာင္ အိပ္ရပါမယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ