Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ကဘာလဲ။

ထိုသက္​​ေရာက္​မႈမ်ားဟာ စိတ္​ဖိစီးမႈမ်ားခံစား​ေနရတဲ့အခါ ျဖစ္​​ေပၚလာပါတယ္​။ လတ္​တ​ေလာဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္​ဟာ​ေတာ့ လ်င္​လ်င္​ျမန္​ျမန္​ျဖစ္​​ေပၚလာၿပီး အၾကာႀကီး႐ွိမ​ေနပါဘူး။ ထိုသို႔သက္​​ေရာက္​မႈမ်ားဟာျပင္​းထန္​​ေလ့႐ွိၿပီး မ​ေမ်ွာ္​လင္​့ထားတဲ့ဘဝအ​ေျပာင္​းအလဲမ်ား​ေၾကာင္​့ ျဖစ္​​ေပၚလာတတ္​ပါတယ္​။

ဥပမာ ယာဥ္​မ​ေတာ္​တဆျဖစ္​ျခင္​း ၊ မိသားစုဝင္​တစ္​​ေယာက္​​ေယာက္​​ေသဆံုးသြားျခင္​း သို႔ ဒဏ္​ရာရ႐ွိတဲ့ ျဖစ္​စဥ္​မ်ား​ေၾကာင္​့ျဖစ္​တတ္​ပါတယ္​။ယာဥ္​တိုက္​မႈမ်ားဟာ ႏွစ္​စဥ္​ျဖစ္​​ေပၚ​ေန​ေလ့႐ွိၿပီး သင္​ဟာ​လည္​း ဒီလိုျဖစ္​ရပ္​မ်ား​ေၾကာင္​့ တိုက္​႐ိုက္​ျဖစ္​​ေစ ၊ သြယ္​ဝိုက္​၍ျဖစ္​​ေစခံစားရတတ္​ပါတယ္​။ စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေၾကာင္​့ျဖသ္​​ေပၚလာတတ္​လတ္​တ​ေလာသက္​​ေရာက္​မႈမ်ားဟာ မဒိန္​းက်င္​့ခံရျခင္​း ၊ အိမ္​တြင္​းျပသနာမ်ား စသည္​တို႔​ေၾကာင္​့လည္​းျဖစ္​​ေပၚလာတတ္​ပါတယ္​။

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

​ေၾကာက္​စရာ​ေကာင္​း​ေလာက္​​ေသာ ​မ​ေတာ္​တဆမႈမ်ား သို႔မဟုတ္ သဘာဝ​ေဘးအႏၲရာယ္​ခံစား​ေနၾကရသူမ်ားတြင္​​ေတြ႕ရပါတယ္​။ျပည္​တြင္​းစစ္​ပြဲမ်ားျဖစ္​​ေပၚ​ေန​ေသာ ​ႏိုင္​ငံ႐ွိလူမ်ားတြင္​လည္​း​ေတြ႔ရတတ္​ပါတယ္​။စစ္​သား​ေတြဟာလည္​းစစ္​ပြဲအတြင္​းမ်ား​ေျခာက္​ျခားစရာမ်ားၾကံဳ​ေတြ႔ရ​ေသာ​ေၾကာင္​့သူတို႔ဟာလည္​း​ေရာဂါျဖစ္​ႏိုင္​​ေခ်ပိုမ်ားပါတယ္​။အ​ေသးစိတ္​သိ႐ွိရဖို႔ဆရာဝန္​ႏွင္​့တိုင္​ပင္​​ေဆြး​ေႏြးသင္​့ပါတယ္​။

လကၡဏာမ်ား

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားဟာ စိတ္​ဖိစီးမႈကိုတံု႔ျပန္​သည္​့အ​ေနနဲ႔ နာရီပိုင္​း မိနစ္​ပိုင္​းအတြင္​းမွာပင္​ျဖစ္​​ေပၚလာတတ္​ပါတယ္​။ထိုလကၡဏာမ်ားဟာ သူ႔ဘာသာသင္​သာသြား​ေလ့႐ွိၿပီး အခ်ိဳ႕လကၡဏာ​ေတြက​ေတာ့ ရက္​မ်ားစြာ သို႔ အပါတ္​မ်ားစြာအထိ႐ွိ​ေနႏိုင္​ပါတယ္​။

​ေရာဂါလကၡဏာ​ေတြက​ေတာ့ ​ေအာက္​ပါအတိုင္​းျဖစ္​ပါတယ္​။

စိတ္​ပိုင္​းဆိုင္​ရာ​ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္​တဲ့ စိတ္​လႈပ္​႐ွားျခင္​း ၊ စိတ္​ဓာတ္​က်ျခင္​း၊ ဂနာမၿငိမ္​ျဖစ္​ျခင္​း၊ စိတ္​အတက္​အက်ျဖစ္​​ေနျခင္​း၊ အိပ္​မ​ေပ်ာ္​ျခင္​း၊ အာရံုစိုက္​မရျခင္​း၊ တစ္​​ေယာက္​တညး္​​ေနခ်င္​ျခင္​း၊ မသာယာဖြယ္​အိ္​ပ္​မက္​မ်ား သို႔ အတိတ္​အ​ေၾကာင္​းအရာမ်ား ျပန္​ျပန္​အမွတ္​ရ​ေနျခင္​း၊ အတိတ္​ကိုတူးဆြမယ္​့အရာမွန္​သမ်ွကို​ေ႐ွာင္​႐ွား​ေနျခင္​း(ဆိုလိုတာက​ေတာ့ လူမ်ား ၊ အခမ္​းအနားမ်ား သို႔ အျခားအ​​ေျခအ​ေနမ်ားဟာ စိတ္​ဖိစီးမႈမ်ားႏွင္​့ စိတ္​ဓာတ္​က်ျခင္​းမ်ားျဖစ္​​ေပၚ​ေစ​ေသာ​ေၾကာင္​့ျဖစ္​ပါတယ္ ) ၊ မိမိကိုယ္​ကိုျပန္​ထိခိုက္​ႏိုင္​သည္​့အလြန္​အကဲတံု႔ျပန္​​ေနျခင္​းမ်ား ၊မိမိကိုယ္​ကိုအသံုးမက်​ေသာလူတစ္​​ေယာက္​ႏွင္​့အျခားလူမ်ားႏွင္​့ကင္​းကြာ​ေနသည္​ဟုခံစား​ေနရျခင္​း ။

ကိုယ္​ပိုင္​းဆိုင္​ရာ​ေရာဂါလကၡဏာ​ေတြက​ေတာ့..

ႏွလံုးတုန္​ျခင္​း၊ မူး​ေဝျခင္​း၊ ရင္​ဘတ္​​ေအာင္​့ျခင္​း၊ ​ေခါင္​းကိုက္​ျခင္​း၊ ဗိုက္​နာျခင္​း ၊ အသက္​႐ွဴရခက္​ခဲျခင္​းတို႔ျဖစ္​ပါတယ္​။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္​မွာ​ေဖာ္​ျပမထားတဲ့​ေရာဂါလကၡဏာမ်ား႐ွိႏိုင္​ပါ​ေသးတယ္​။​ေရာဂါလကၡဏာ​ေတြနဲ႔ပတ္​သတ္​ၿပီးအ​ေသးစိတ္​သိခ်င္​လ်ွင္​​ေတာ့ ဆရာဝန္​ႏွင္​့တိုင္​ပင္​​ေဆြး​ေႏြးသင္​့ပါတယ္​။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

မ​ေမ်ွာ္​လင္​့ထားတဲ့ဘဝအ​ေျပာင္​းအလဲမ်ား​ေၾကာင္​့ ျဖစ္​​ေပၚလာတတ္​ပါတယ္​။ဥပမာ ယာဥ္​မ​ေတာ္​တဆျဖစ္​ျခင္​း ၊ မိသားစုဝင္​တစ္​​ေယာက္​​ေယာက္​​ေသဆံုးသြားျခင္​း သို႔ ဒဏ္​ရာရ႐ွိတဲ့ ျဖစ္​စဥ္​မ်ား​ေၾကာင္​့ျဖစ္​တတ္​ပါတယ္​။ယာဥ္​တိုက္​မႈမ်ားဟာ ႏွစ္​စဥ္​ျဖစ္​​ေပၚ​ေန​ေလ့႐ွိၿပီး သင္​ဟာ​လည္​း ဒီလိုျဖစ္​ရပ္​မ်ား​ေၾကာင္​့ တိုက္​႐ိုက္​ျဖစ္​​ေစ ၊ သြယ္​ဝိုက္​၍ျဖစ္​​ေစခံစားရတတ္​ပါတယ္​။ စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေၾကာင္​့ျဖသ္​​ေပၚလာတတ္​လတ္​တ​ေလာသက္​​ေရာက္​မႈမ်ားဟာ မဒိန္​းက်င္​့ခံရျခင္​း ၊ အိမ္​တြင္​းျပသနာမ်ား စသည္​တို႔​ေၾကာင္​့လည္​းျဖစ္​​ေပၚလာတတ္​ပါတယ္​။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ပိုဆိုး​ေစတဲ့အရာ​ေတြမ်ားစြာ႐ွိပါတယ္။

​ေၾကာက္​စရာ​ေကာင္​း​ေလာက္​​ေသာ ​မ​ေတာ္​တဆမႈမ်ား သို႔မဟုတ္ သဘာဝ​ေဘးအႏၲရာယ္​ခံစား​ေနၾကရသူမ်ားတြင္​​ေတြ႕ရပါတယ္​။ျပည္​တြင္​းစစ္​ပြဲမ်ားျဖစ္​​ေပၚ​ေန​ေသာ ​ႏိုင္​ငံ႐ွိလူမ်ားတြင္​လည္​း​ေတြ႔ရတတ္​ပါတယ္​။စစ္​သား​ေတြဟာလည္​းစစ္​ပြဲအတြင္​းမ်ား​ေျခာက္​ျခားစရာမ်ားၾကံဳ​ေတြ႔ရ​ေသာ​ေၾကာင္​့သူတို႔ဟာလည္​း​ေရာဂါျဖစ္​ႏိုင္​​ေခ်ပိုမ်ားပါတယ္​။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားဟာ စိတ္​ဖိစီးမႈျဖစ္​ရပ္​မ်ားၿပီးတာနဲ႔​ေပ်ာက္​ကင္​းသြား​ေလ့႐ွိတာ​ေၾကာင္​့ကုသဖို႔မလိုအပ္​ပါဘူး။လကၡဏာမ်ားရဲ႕အ​ေၾကာင္​းရင္​းကိုနားလည္​သိ႐ွိၿပီး ထိုအရာမ်ားကို သူငယ္​ခ်င္​း သို႔ မိသားစုဝင္​မ်ားႏွင္​့​ေဆြး​ေႏြးျခင္​းဟာသက္​့ကိုကူညီႏိုင္​ပါလိမ္​့မယ္​။သို႔​ေသာ္​လည္​းအခ်ိဳ႕လူမ်ားတြင္​​ေတာ့ ​ေရာဂါလကၡဏာမ်ားဟာ အ​ေတာ္​ၾကာ​ေနတတ္​ပါတယ္​။

​ေအာက္​ပါကုသမႈ​ေတြဟာ ကူညီ​ေပးႏို္င္​ပါလိမ့္​မယ္​။

 

Acute stress reaction (စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ လတ္တစ္ေလာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအျပဳအမူေျပာင္းလဲျခင္းကုသမႈ။

ထိုကုသမႈဟာ​ေတာ့ စကား​ေျပာ၍ကုသျခင္​းျဖစ္​ၿပီးစဥ္​းစားသည္​့ပံုစံမ်ားကို စိတ္​က်န္​းမာ​ေရးျပသနာမ်ားကုိ ပိုဆိုး​ေစ သို႔ ပို​ေကာင္​း​ေစသည္​့ အခ်က္​အ​ေပၚမွာအ​ေျခခံထားျခင္​းျဖစ္​ပါတယ္​။ထိုကုသမႈဟာ သင္​့ရဲ႕လက္​႐ွိစဥ္​းစား​ေနတဲ့ပံုစံကိုနားလည္​​ေစပါလိ္​မ္​့မယ္​။အႏၲရာယ္​႐ွိတဲ့ ၊ အက်ိဳးမ​ေပးတဲ့ ၊ မွားယြင္​း​ေနတဲ့အ​ေတြးမ်ား အၾကံမ်ားကို သင္​့ကို​ေထာက္​ျပပါလိမ္​့မယ္​။

ရည္​ရြယ္​ခ်က္​က​ေတာ့ သင္​့ရဲ႕​ေတြး​ေခၚပံုကို​ေျပာင္​းလဲပစ္​ၿပီးဒီလိုအ​ေတြးမ်ားမွ​ေ႐ွာင္​႐ွား​ေစႏိုင္​ဖို႔ႏွင္​့သင္​့ရဲ႕​ေတြး​ေခၚမႈပံုစံကိုပိုၿပီးသဘာဝက်ၿပီး အက်ိဳး႐ွိ​ေစႏိုင္​ဖို႔ျဖစ္​ပါတယ္​။ ထိုကုသမႈကို စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေၾကာင္​့ျဖစ္​​ေပၚလာတဲ့လတ္​တ​ေလာသက္​​ေရာက္​မႈမ်ားကိုကုသရာတြင္​အသံုးျပဳတဲ့အခါ ဒဏ္​ရာကိုဦးတည္​ၿပီး ကုသတဲ့စိတ္​ပိုင္​းဆိုင္​ရာအျပဳအမူ​ေျပာင္​းလဲသည္​့ကုသမႈလို႔​ေခၚပါတယ္​။

 

ေဆြးေႏြးအၾကံေပးျခင္း။

​ေရာဂါလကၡဏာ​ေတြဟာ ျပင္​းထန္​ၿပိိးအခ်ိန္​ၾကာျမင္​့​ေနလ်ွင္​​ေတာ့ ​ေဆြး​ေႏြးအၾကံ​ေပးျခင္​းဟာနည္​းလမ္​းတစ္​ခုျဖစ္​ႏိုင္​ပါတယ္​။​ေဆြး​ေႏြးအၾကံ​ေပးျခင္​းဟာ သင္​့ရဲ႕စိတ္​ဖိစီးမႈမ်ား နဲ႔​ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအ​ေပၚရင္​ဆိုင္ရန္​နည္​းလမ္​းမ်ားကိုျပသ​ေပးပါလိမ္​့မယ္​။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္​ျခင္​းကိုအျပင္​တြင္​သာျပဳလုပ္​​ေလ့႐ွိၿပီးအခ်ိဳ႕အဖြဲ႔အစည္​းမ်ားက​ေတာ့အြန္​လိုင္​း​ေပၚတြင္​အခ်က္​အလက္​မ်ားတင္​​ေပးထားၿပီး အသံုးဝင္​ႏိုင္​ပါတယ္​။

ေဆးကုသမႈခံယူျခင္း။

Beta blocker ဟု​ေခၚ​ေသာ​ေဆးဟာ စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေၾကာင္​့ထြက္​​ေပၚလာတဲ့​ေဟာ္​မုန္​းမ်ား​ေၾကာင္​့ျဖစ္​​ေပၚလာတဲ့​ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကိုသက္​သာ​ေစပါလိမ္​့မယ္​။ထို​ေဆးဟာ ​ေဆးစြဲမွာစိတ္​မပူရတဲ့အျပင္​ စိတ္​ၿငိမ္​​ေဆးလည္​းမဟုတ္​သလို ငိုက္​မ်ဥ္​းျခင္​းႏွင္​့လုပ္​​ေဆာင္​မႈမ်ားကိုမထိခိုက္​​ေစပါဘူး။ ထို​ေဆးကိုလိုအပ္​သလို​ေသာက္​သံုးႏိုင္​ပါတယ္​။ Diazepam က​ေတာ့ စိတ္​ၿငိမ္​​ေဆးျဖစ္​ၿပီးသံုးခဲ၍ အခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားအတြက္​ အခ်ိန္​ခဏတာသာ အသံုးျပဳပါတယ္​။ထို​ေဆးဟာ စြဲသည္​့အျပင္​ ရက္​မ်ားစြာစြဲ​ေသာက္​မိလ်ွင္​သူ႔ရဲ႕အာနိသင္​မ်ားလ်င္​ျမန္​စြာက်သြားပါတယ္​။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 6, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 6, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ