Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Lipodystrophy ဆုိတာ သင္႔ခႏၶာကုိယ္ကေန အဆီကုိ သုိေလွာင္ျခင္း အသုံးခ်ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျဖစ္ပြားတဲ့ ျပသနာျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးရာပါ မဟုတ္ဘဲ ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားေအာက္က အဆီမ်ားေပၚ သက္ေရာက္မွဳရွိတာေၾကာင္႔ သင္ျမင္ေတြ႔ရပုံ ေျပာင္းလဲေနႏိုင္ပါတယ္။ ကုိယ္ခႏၶာကုိလည္း ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ HIV ပုိးရွိသူအခ်ဳိ႔မွာ Lipodystrophy ေတြ႔ရပါတယ္။ ေသာက္ေနတဲ့ ေဆးေတြေၾကာင္႔ ျဖစ္ႏိုင္သလုိ ေရာဂါသီးသန္႔ေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

တျခား ျဖစ္တတ္တဲ့ Lipodystrophy ေတြကေတာ႔

  • အေထြေထြ Lipodystrophy (AGL) (သုိ႔) ေလာရင္႔ေရာဂါလကၡဏာစု
  • တစိတ္တပိုင္း Lipodystrophy (APL)။ ပြားမ်ားလာေသာ Lipodystrophy (သုိ႔) Barraquer-Simon ေရာဂါလကၡဏာစုလုိ႔လည္း ေခၚပါတယ္။
  • ေနရာသီးသန္႔ျဖစ္တဲ့ Lipodystrophy စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

AGL ဟာ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္တတ္ျပီး အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာလည္း ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ APL ဟာ အသက္ ၈-၁၀ႏွစ္ ၀န္းက်င္မွာ စျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါ၂မ်ဳိးလုံးဟာ ေယာက်္ားေလးမ်ားထက္ မိန္းကေလးေတြမွာ ၃ဆပုိျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံးဟာ မ်က္ႏွာက အဆီေတြကုိ ေလ်ာ႔နည္းသြားေစျပီး လူမမာပုံေပါက္သြားတတ္ပါတယ္။ ပုံမွန္အသက္ထက္ ၾကီးရင္႔တယ္လုိ႔ ထင္ရပါတယ္။

ေနရာသီးသန္႔ Lipodystrophy ကေတာ႔ အသက္အရြယ္မေရြး ဘယ္သူမဆုိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါအမ်ဳိးအစားအားလုံးမွာ အဓိကေတြ႔ရတာကေတာ႔

အဆီေတြေလ်ာ႔နည္းသြားတာပါပဲ။ ဒါေပမယ္႔ တေယာက္ခ်င္းစီမွာ ကြာျခားမွဳေတာ႔ ရွိပါတယ္။ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္တဲ့အခါ

  • ဘယ္ေနရာမွာျဖစ္တာ
  • အဆီဓာတ္ဘယ္ေလာက္ေလ်ာ႔နည္းတာ
  • ကုိယ္ခႏၶာအေပၚ တျခား သက္ေရာက္မွဳမ်ား စတာေတြအေပၚ မူတည္ပါတယ္။

AGL

  • မ်က္ႏွာ၊ လက္၊ ေျခေထာက္၊ လက္ဖ၀ါး၊ တခါတရံ ေျခဖ၀ါး အပါအ၀င္ တကုိယ္လုံး အေရျပားေအာက္မွာရွိတဲ့ အဆီေတြ ေလ်ာ႔သြားတတ္ပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြခ်ည္း ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ရတတ္ပါတယ္။ အေရျပားေအာက္မွာ ေသြးျပန္ေၾကာေတြကုိ ျမင္ေနရတတ္ပါတယ္။
  • AGL ရွိတဲ့ ကေလးေတြဟာ တခ်ိန္လုံး ဆာေလာင္ေနတတ္ျပီး ၾကီးထြားတာလည္း ျမန္ပါတယ္။
  • အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ဓမၼတာမမွန္တာ တခါတရံ ထိန္တာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

APL

  • ကုိယ္ခႏၶာအေပၚပိုင္းပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာမွာ စျဖစ္ရာကေန လည္ပင္း၊ လက္နဲ႔ ရင္ဘတ္ဆီကုိ ေရြ႔သြားတတ္ပါတယ္။

ေနရာသီးသန္႔ Lipodystrophy

  • အေရျပားေအာက္မွာ အေခါင္းေပါက္လုိျဖစ္ေနျပီး ေရျပားကေတာ႔ ပုံမွန္လုိပဲ ျမင္ရပါတယ္။ အရြယ္အစား အမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တခုတည္း ဒါမွမဟုတ္ အမ်ားၾကီး ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ တခါတရံ အဖုျဖစ္ျပီး နာေနတတ္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေစာစီးစြာ ေရာဂါရွာေဖြကုသျခင္းဟာ အေျခအေနပုိဆုိး မသြားေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် ျမန္ေအာင္ ျပသပါ။

သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဘယ္အရာကျဖစ္ေစသလဲဆုိတာ အတိအက် မသိၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ ေအာက္ပါ အခ်က္ေတြက ျဖစ္ပြားျခင္းအတြက္ အဓိကက်ပါတယ္

  • ေရာဂါပုိး၀င္ျခင္း။ ၀က္သက္၊ အဆုတ္ေရာင္၊ အသည္းေရာင္ျခင္း၊ ေသြးတြင္းမုိႏိုဆိုက္မ်ားျခင္း စသည္႔အေျခအေနမ်ား။
  • မိမိကုိယ္ခံအားက မိမိကုိ ျပန္တိုက္ခိုက္ေသာ ေရာဂါ
  • တေနရာထဲတြင္ ထပ္ခါတလဲလဲ ေဆးထုိးျခင္း၊ ဖိအားသက္ေရာက္ျခင္း
  • ဒဏ္ရာရျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပုိမ်ားပါတယ္။

  • ေဆး၀ါးအခ်ဳိ႔သုံးစြဲျခင္း၊ မိမိကုိယ္ခံအားက ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ အေၾကာင္းအရင္းမသိရေသာ ျဖစ္ပြားမွဳမ်ား

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီေရာဂါရွိတယ္လုိ႔ သံသယရွိရင္ စမ္းသပ္မွဳေတြ အေသးစိတ္ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။

ေအာက္ပါစမ္းသပ္မွဳဗတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

  • အေရျပားကုိ အႏုၾကည္႔မွန္ေျပာင္းနဲ႔ စစ္ေဆးဖုိ႔ အေရျပားစ အနည္းငယ္ကုိ ျဖတ္ယူစစ္ေဆး ပါလိမ္႔မယ္။
  • အေရျပားေခါက္အထူကုိ လက္နဲ႔ဆြဲယူမၾကည္႔ျပီး စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။
  • အရုိးထဲက ဓာတ္ဆားေတြ သိပ္သည္းမွဳကုိ သိရေအာင္ အထူးဓာတ္မွန္ ရုိက္ပါလိမ္႔မယ္။
  • တကုိယ္လုံးက တစ္သွ်ဴးနဲ႔ အဆီေတြရဲ့ အေျခအေနေတြကုိ သိရေအာင္ သံလိုက္ဓာတ္နဲ႔ ပုံရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးျခင္း (MRI) ရုိက္ပါလိမ္႔မယ္။
  • ေသြးစစ္ေဆးမွဳ
  • ေက်ာက္ကပ္ျပသနာအတြက္ ဆီးစစ္ေဆးမွဳ

Acquired Lipodystrophy (ေမြးရာပါမဟုတ္တဲ့့ အဆီေလ်ာ့နည္းေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေလ်ာ႔နည္းသြားတဲ့ အဆီဓာတ္ေတြဟာ အစားမထုိးႏိုင္တာေၾကာင္႔ ကုသျခင္းရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ေရာဂါရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျပသနာေတြကုိ ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖုိ႔ပါပဲ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ စားေသာက္မွဳပုံစံဟာ အဓိကက်ပါတယ္။ lipodystrophy ရွိသူမ်ားဟာ အဆီနည္းတဲ႔ အစားအေသာက္ကုိ စားေသာက္ရပါမယ္။ ဒါေပမယ္႔ ကေလးေတြမွာေတာ႔ ဖြံ႔ျဖဳိးၾကီးထြားဖုိ႔အတြက္ ကယ္လုိရီနဲ႔ အာဟာရဓာတ္ ေကာင္းေကာင္းလုိအပ္ပါတယ္။ ေလ႔က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းဟာ ကေလးေတြကုိ က်န္းမာေစပါတယ္။ ကာယလွဳပ္ရွားမွဳမ်ားဟာ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကုိ ေလ်ာ႔နည္းေစျပီး အဆီဓာတ္ေတြ အႏၱရာယ္ရွိစြာ စုေ၀းႏိုင္ျခင္းကုိ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

AGL ျဖစ္သူမ်ားဟာ metreleptin ထုိးျပီး ေလ်ာ႔သြားတဲ့ leptin ေတြကုိ အစားထုိးရယူႏိုင္ပါတယ္။ ငါးတခ်ဳိ႔မွာ ေတြ႔ရတဲ့ Statin နဲ႔ omega 3 fatty acidဟာ ကုိလက္စထေရာနဲ႔ triglyceride ျမင္႔မားျခင္းကုိ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးမွာ ဆီးခ်ဳိရွိရင္ အင္ဆူလင္နဲ႔ တျခားေဆးေတြ သုံးစြဲဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။

 

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက  Lipodystrophy အတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် AGL ရွိသူမ်ားဟာ ကုိယ္ခႏၶာရဲ့ အဆီဓာတ္အမ်ားစုဟာ ဆုံးရွဳံးသြားတတ္ပါတယ္။ APL ရွိသူေတြကေတာ႔ ႏွစ္အနည္းငယ္ၾကာရင္ ရပ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင္႔ အဆီဓာတ္မ်ားမ်ားဆုံးရွဳံးေလေလ အေျခအေနဆုိးေလပါပဲ။ ဒါေပမယ္႔ lipodystrophy ရွိသူမ်ားဟာ တက္ၾကြျပီး လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားနဲ႔ ေနထိုင္ႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲျပသနာေတြကုိ ကာကြယ္ႏိုင္ဖုိ႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေသခ်ာစြာ တိုင္ပင္သင္႔ပါတယ္။

သင္႔တင္႔မွ်တစြာ စားေသာက္ျခင္းဟာ ဒီျပသနာကုိ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ ေလ့က်င္႔ခန္းပုံမွန္လုပ္ျခင္းနဲ႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းျခင္းဟာ ဆီးခ်ဳိျဖစ္ႏိုင္ေျခကုိ ေလ်ာ႔က်ေစပါတယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ