Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

Achondroplasia ဆိုတာ ရွားရွားပါးပါး မ်ိဳးရိုးဗီဇ ခ်ိဳ႔ယြင္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အရိုးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ မူမမွန္ေသာေရာဂါတစ္ခု ပါပဲ။ ယင္းခ်ိဳ႔ယြင္းမႈက အခ်ိဳးမညီတဲ့ အရပ္ပုျခင္း ေတြကို ျဖစ္ေစလာပါတယ္။ ထိုအေျခအေနေၾကာင့္ပဲ အရိုးႏုေတြက နဂိုပံုစံ အတိုင္း မၾကီးထြားႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ (Achondroplasia) ရွိလား၊မရွိဘူးလားဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ ေယာာက္်ားေတြမွာ အရပ္ ၁၃၁ စင္တီမီတာ နဲ႕ မိန္းမေတြမွာ ၁၂၄ စင္တီမီတာ ေအာက္ ေရာက္လား၊မေရာက္လားဆိုတာနဲ႕ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။
အရုိးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ (Achondroplasia) ကို သားသမီးေတြက မိဘေတြဆီကေန လက္ခံရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အမ်ားစု (၈၀ရာခုိင္ႏႈန္း)က မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကတာပါ။

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ က အလြန္႔အလြန္ကို အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေယာက္်ားေတြထက္ မိန္းမေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ယင္းေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစသည့္အရာမ်ားကိုု ေရွာင္ျခင္းအားျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ထပ္မံ သိရွိလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့
• အရပ္ပုေနျခင္း
• ေယာက်္ားေလးမ်ားအတြက္။ ၁၃၁ စင္တီမီတာ ေလာက္ အရပ္ရွိျခင္း
• မိန္းကေလးမ်ားအတြက္။ ၁၂၄ စင္တီမီတာ ေလာက္ အရပ္ရွိျခင္း
• ေျခလက္မ်ားတိုေနျခင္း။ အထူးသျဖင့္ လက္နဲ႕ေပါင္မ်ား တိုေနျပီး တံေတာင္ဆစ္ သိပ္မလႈပ္ႏိုင္ျခင္း
• ဦးေခါင္းၾကီးျခင္း ၊ ႏွာဖူးက်ယ္ျခင္း
• လက္ေခ်ာင္းေလးမ်ားတုိျခင္း ။ လက္ေခ်ာင္း သံုးခြျဖစ္ေနျခင္း အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ လက္ညိွဳးႏွင့္ လက္ခလယ္ၾကား ျဖာထြက္ကြာဟ ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
• အရုိးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ နဲ႕ ဆိုင္တဲ့ အျခားေသာ က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
• အသက္ရႈျခင္းဆိုင္ရာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ား။ အသက္ရႈေႏွးျခင္း သို႔မဟုတ္ အသက္ရႈခဏ ရပ္ျခင္း
• အ၀လြန္ျခင္း
• နားပုိး၀င္ျခင္း ခဏခဏ ျဖစ္ျခင္း
• ခါးကိုင္းျခင္းႏွင့္ ခါးနာျခင္း
• ေက်ာရိုး အေခါင္းေပါက္ က်ဥ္းျခင္း
• ဦးေခါင္းအတြင္းအရည္မ်ားစုေ၀းျပီး ေခါင္းၾကီးေနေသာေရာဂါ (hydorcephalus)

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားေတြ႔ရပါက ဆရာ၀န္ ျပေပးပါ။
• အသက္အရြယ္၊ ေယာက္်ားမိန္းမေပၚ မူတည္ျပီး ရွိသင့္ရွိထိုက္ေသာ အရပ္မရွိျခင္း
• အရပ္ႏွင့္ ယွဥ္ေသာ္ ေျခလက္မ်ားတိုေနျခင္း
• လက္ေခ်ာင္းမ်ားတုိေနျခင္း ၊သံုးခြပဲ ရွိျခင္း
• အခ်ိဳးအစားမညီပဲ ဦးေခါင္းၾကီးေနျခင္းႏွင့္ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ နဖူးၾကီးေနျခင္း
• အသက္ရႈခဏရပ္သြားျခင္း
• ေခါင္းထဲတြင္ အရည္မ်ားစုေ၀းျပီး ေခါင္းၾကီးျခင္း
• တံေတာင္ဆစ္ လႈပ္ရွားရခက္ျခင္း
• အ၀လြန္ျခင္း
• နားတြင္ ခဏခဏ ပိုး၀င္ေနျခင္း
• ခါးကိုင္းျခင္း။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Achondroplasia ဆိုတာ မိခင္၀မ္းအတြင္း ဖြံ႔ျဖိဳးစဥ္မွာ FGFR3 မ်ိဳးရုိးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ အရိုးႏုကေန အရိုးအျဖစ္ကို မေျပာင္းလဲႏုိင္ေအာင္ တားျမစ္ျခင္းခံရေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အရုိးမဖြ႔ံျဖိဳးေသာေရာဂါ ကို အျဖစ္မ်ားေစေသာ အရာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
• ထိုေရာဂါ ခံစားေနရတဲ့ အေဖ သို႔မဟုတ္ အေမ ရွိေနျခင္း
• FGFR3 မ်ိဳးရိုးဗီဇ ခ်ိဳ႔ယြင္းမႈရွိေသာ အေဖ သုိ႔မဟုတ္ အေမ ရွိေနျခင္း
• ဖခင္ အသက္ၾကီးေနျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Achondroplasia ကို မေမြးခင္ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ကာလ ကတည္းက စျပီး စစ္ေဆး အေျဖရွာ အတည္ျပဳနိုင္ပါသည္။
• ကိုယ္၀န္ရွိေနစဥ္အတြင္း
• အာထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္းက ဦးေႏွာက္တြင္ အရည္မ်ားစု၍ ေခါင္းၾကီးေနျခင္း (Hydrocepalus) ၊ ဦးေခါင္း ပံုမမွန္ၾကီးေနျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ အရိုးမဖြံျဖိဳးေသာေရာဂါ (Achondroplasia) ရဲ႕ ၀ိေသသ လကၡဏာေတြကို စစ္ေဆးေတြ႔ရွိႏိုင္ပါတယ္။
• အရုိးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ကို အခ်င္း (သို႔) ေရျမႊာရည္ နမူနာမွတစ္ဆင့္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။
• ကေလးေမြးျပီးေနာက္တြင္ အရိုးမဖြံံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ကို ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားျဖင့္ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။
• အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ၏ ရုပ္သြင္လကၡဏာမ်ားရွိျခင္း
• X-rays ၊ အာထရာေဆာင္း ႏွင့္ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ကေလးရဲ႕ အရိုးအရွည္ကို တိုင္းတာျခင္း။ FGFR3 မ်ိဳးရိုးဗီဇကို ေသြးမွ စစ္ေဆးျခင္း။

Achondroplasia (အရိုး မဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အရိုးမဖြ႔ံျဖိဳးေသာေရာဂါ အတြက္ တိက်ေသာ ကုသမႈ မရွိပါဘူး။ ဒီေရာဂါ ေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ထူထူးျခားျခားျပႆနာေတြ ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္မွီ ကုသႏိုင္ရန္ ဆရာ၀န္အား အသိေပးပါ။ ဥပမာအားျဖင့္
• ေက်ာရိုး အတြင္းေခါင္းေပါက္ က်ဥ္းျပီး ေက်ာရိုးမၾကီးကို ဖိေန ေသာအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ခြဲစိတ္ကုသျခင္း
• ျမီးေကာင္ေပါက္အရြယ္တြင္ ေက်ာရိုးမၾကီးအား ခြဲစိတ္ကုသျခင္း
• ေျခရိုးလက္ရိုးမ်ား ရွည္ေစရန္ႏွင့္ ေကြးေနေသာ ေျခေထာက္မ်ား ျပန္ေကာင္းေစရန္ အရိုးမ်ားကို ခြဲစိတ္ကုသျခင္း
• ေက်ာရိုးေခါင္းေပါက္ က်ဥ္းေနျခင္းကို ခြဲစိတ္ ကုသျခင္း ( lumbar Laminectomy)
• ဦးေခါင္းတြင္း အရည္မ်ားစုေနျပီး ဦးေခါင္းၾကီးေနျခင္း (hydrocephalus) ကို ကုသဖုိ႔အတြက္ shunt ဟုေခၚေသာ ပိုက္ထည့္ျပီး အရည္မ်ားကို ထုတ္ျခင္း
• နားပိုး၀င္ျခင္း ( otitis media ) အတြက္ ပိုးသတ္ေဆး ေပးျခင္း
• သြားထပ္ေနျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ သြားညွိေပးျခင္း
• အ၀မလြန္ေစရန္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိန္းသိမ္းျခင္း
• ကေလး၏အရိုးမ်ား ၾကီးထြားမႈ ျမန္ေစရန္ ၾကီးထြား ေဟာ္မုန္းမ်ားျဖင့္ ကုသျခင္း

လူေနမႈဘ၀ပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းမ်ား

အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ (Achondroplasia) ကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္မယ့္ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးေတြက ဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါ လူေနမႈဘ၀ပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးေတြက အရိုးမဖြ႔႔ံျဖိဳးေသာေရာဂါ (Achondroplasia) ကို ရင္ဆိုင္ ရာတြင္ ကူညီႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

  • အ၀လြန္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါ
  • ကူညီေထာက္ပံေပးေသာ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖင့္ ဆက္သြယ္ထားပါ
  • ကိုယ္လက္အားကစား လုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ဘ၀ကို အေကာင္းျမင္ပါ
  • အရိုးမဖြံ႔ျဖိဳးေသာေရာဂါ က ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိုသာလွ်င္ ထိခိုက္ေစတယ္ဆိုတာကို မေမ့ပါႏွင့္။ ဥာဏ္ရည္ကေတာ့ ပံုမွန္ပဲ ျဖစ္ေနမွာပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 27, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 27, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ