Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ကဘာလဲ။

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းသည္ ႏွလံုးမွေသြးမ်ားကို ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းရိွ တစ္ရွဴးမ်ားအဂၤါမ်ားသို႔ သယ္ေဆာင္ေပးေသာအဓိကေသြးလႊတ္ေၾကာေဖါင္းလာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာမသည္ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအၾကီးမားဆံုးေသြးလႊတ္ေၾကာ ျဖစ္ပါသည္။ ပင္မေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းဆန္႔ကားျခင္းသည္ အႏၱရာယ္မ်ားပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ လ်င္ျမန္စြာမကုသပါကေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံသည္ အားေပ်ာ့လာျပီးေပါက္ကာေသြးထြက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းသည္ အျဖစ္မ်ားေသာေရာဂါ ျဖစ္ပါသည္။ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖဲြ႕အစည္း၏ အဆိုအရဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။ အထူးသျဖင့္ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္သူမ်ားတြင္ ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းသည္ ျဖည္းညင္းစြာ ျဖစ္ပြားျပီးမ်ားေသာအားျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာမျပတက္ပါ။ သို႔ေသာ္လည္းေရာဂါကူးစက္ခံရေသာအခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားတြင္ ဝမ္းဗိုက္နာျခင္းေက်ာနာျခင္းတို႔ျဖစ္တက္ပါသည္။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပမထားေသာအျခားလကၡဏာမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနသည္ဟုစိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအက္ပါတို႔ျဖစ္ပြားပါကဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

  • အထူးသျဖင့္ အသက္ ၅၅ႏွစ္ေက်ာ္ေသာအမ်ိဳးသားမ်ားသို႔မဟုတ္ အသက္ ၆၀ေက်ာ္ေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုရိွပါက။
  • ျပင္းထန္စြာဝမ္းဗိုက္နာျခင္း၊ ေသြးေပါင္က်ျခင္း၊ မူးေဝျခင္း ႏွင့္ ႏြမ္းလ်ျခင္းစေသာေရာဂါလကၡဏာမ်ားရိွပါက။

မိသားစုဝင္မ်ားတြင္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းရိွဖူးပါကသင့္တြင္ ထိုေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သိသာေသာလကၡဏာမ်ားေပၚရန္ ခဲယဥ္းေသာေၾကာင့္ ဆရာဝန္ ႏွင့္ ျပသျပီး ၾကိဳတင္ကာကြယ္ရန္ အေရးၾကီးပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာအေၾကာင္းရင္းကိုမသိရေသးပါ။ သို႔ေသာ္ ျဖစ္ေစျခင္းကိုအကူအညီေပးေသာအခ်က္မ်ားရိွပါသည္။ အခ်က္အခ်ိဳ႕မွာ –

  • ေသြးေပါင္တက္ျခင္း (ေသြးတိုးျခင္း)
  • ေသြးေၾကာမ်ားမာလာျခင္း (ေသြးတြင္းအဆီမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ျပီးအဓိကအႏၱရာယ္မ်ားေစေသာအခ်က္ျဖစ္သည္)
  • ေဆးရြက္ၾကီးလိပ္ အသံုးျပဳမႈ – ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ ေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကို ျမန္စြာ ျဖစ္ပြားေစျပီးေသြးတိုးျခင္းႏွင့္ ေသြးေၾကာမ်ားမာလာျခင္းတို႔ကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။

အျခားျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ

  • ေသြးေၾကာမတြင္ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္း – ရွားပါးေသာ္လည္းေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။
  • ဆက္သြယ္ေသာတစ္ရွဴးမ်ားကစဥ့္ကလ်ားျဖစ္ျခင္း (Ehlers-Danlos syndrome)

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ် ကိုျမင့္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္္။ ဥပမာအားျဖင့္-

  • အသက္ ၅၀-၆၅ ႏွစ္ရိွေသာလူမ်ား
  • ေဆးျပင္းလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း
  • ေသြးေပါင္ခ်ိန္ တက္ျခင္း
  • အဆီႏွင့္ အျခားေသြးေၾကာမ်ားကိုထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာပစၥည္းမ်ားစုျပံဳျခင္းသည္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကိုပိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။
  • ေဆြမ်ိဳးထဲတြင္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္း ျဖစ္သူမ်ားရိွျခင္း။ ေလ့လာမႈမ်ားအရလူနာမ်ား၏ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းျဖစ္ေသာေဆြမ်ိဳးမ်ားရိွပါသည္။
  • ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္မ်ားအရအမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထက္ ၆ဆ ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကုိပံုမွန္က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ အတြင္းရွာေဖြ ေတြ႕ရိွႏိုင္ပါသည္။ ဆရာဝန္သည္ ဝမ္းဗိုက္အလယ္တြင္ ေဖာင္းေနေသာအတံုးအခဲတစ္ခုကိုစမ္းသပ္ထိေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းဟုသံသယရိွပါက ultrasound ႏွင့္ CT scan ရိုက္ျခင္းကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ Ultrasound သည္ ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း၏ တည္ေနရာႏွင့္ အတိုင္းအတာကို ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဆရာဝန္မ်ားသည္ ေဖာင္းျခင္း၏ တိက်ေသာပမာဏကိုသိရန္ CT scan ကိုသာသံုးၾကပါသည္။

Abdominal Aortic Aneurysm (ဝမ္းဗိုက္ပိုင္း ပင္မ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေဖာင္းလာျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အခ်ိန္မီေရာဂါအေျဖရွာေတြ႕ပါကဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကိုကုသႏိုင္ပါသည္။ ေဖါင္းေနေသာေသြးလႊတ္ေၾကာမေပါက္သြားပါကေနာက္ထပ္ဆိုးက်ိဳးမ်ားမျဖစ္ေအာင္ ကုသမႈ တိုက္ရိုက္ ခံယူရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ကုသမႈနည္းလမ္းမ်ားသည္ ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း၏ အရြယ္အစား ႏွင့္ ေပါက္ႏိုင္သည့္ အႏၱရာယ္ေပၚမူတည္ျပီးကဲြျပားပါသည္။

  • ကုသမႈသည္ ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း၏ အရြယ္အစား ႏွင့္ ေပါက္ႏိုင္သည့္ အႏၱရာယ္ေပၚမူတည္ ပါသည္။ ေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းသည္ ေသးငယ္ပါက ( ၄စင္တီမီတာ ေအာက္) ကုသမႈခံယူရန္ မလိုပါ။ သို႔ေသာ္ ၆လမွ ၁ႏွစ္အထိပံုမွန္ ေဆစစ္ရန္ လုိအပ္ပါသည္။ ေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းသည္ ၾကီးလာသလားေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးရန္ sonograms မ်ားအသံုးျပဳသင့္ပါသည္။
  • ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္းသည္ ၄-၅စင္တီမီတာ ရိွပါကကုသမႈမ်ားခံယူရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ခဲြစိတ္ျခင္းႏွင့္ ေနာက္ဆက္တဲြ စစ္ေဆးမႈမ်ားလိုအပ္ပါသည္။ ေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တစ္စင္တီမီတာေက်ာ္ ၾကီးထြားလာပါကခဲြစိတ္ကုသျခင္းသည္သာအေကာင္းဆံုးေရြးခ်ယ္မႈျဖစ္သည္။
  • ၅စင္တီမီတာ ထက္ၾကီးေသာေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းကိုခဲြစိတ္ကုသသင့္ပါသည္။ ခဲြစိတ္ကုသျခင္းတြင္ ေသြးေၾကာမထဲသို႔ ျပဳလုပ္ထားေသာကြန္ရက္ျပြန္ထည့္ျခင္းပါဝင္ပါသည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမသံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းကဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားသည္ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာေဖာင္းလာျခင္းကိုသက္သာေစျပီးသင့္ေသြးေၾကာမ်ားကိုက်န္းမာေစပါသည္။

  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကိုရပ္ပါ။
  • ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိုထိန္းပါ။
  • ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ပါ။
  • အစားအစာထဲတြင္ ကိုလက္စေထာဓာတ္ႏွင့္ အဆီကိုေလ်ာ့ပါ။

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိပါကသင့္အတြက္သင့္ေတာ္ေသာအေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 27, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 27, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ