AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ကဘာလဲ။

Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း (A1AD) ဆုိတာ အဆုတ္ေရာဂါျဖစ္ျပီး အသက္ရွဴျခင္းကုိ ခက္ေစတဲ့ မ်ဳိးရုိးဗီဇေရာဂါတခု ျဖစ္ပါတယ္။ အသည္းေရာဂါကုိလည္း ျဖစ္ပြားေစျပီး အသား၀ါျခင္းပါ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ မိဘေတြဆီကေန ဆက္ခံႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါကုိ လုံး၀ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ မကုသႏိုင္ပါဘူး။ အသည္းနဲ႔ အဆုတ္မွာျဖစ္တဲ့ ျပသနာေတြကုိေတာ႔ သက္သာေအာင္ ကုသႏိုင္ပါတယ္။

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းဟာ ေတြ႔ရမ်ားေပမယ္႔ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ အေျပာင္းအလဲ ရွိပါတယ္။ ဥေရာပမွာ လူ ၁၅၀၀ကေန ၃၅၀၀မွာ တေယာက္ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ အာရွမ်ဳိးရုိးမွာေတာ႔ မေတြ႔ရတတ္ပါဘူး။ ဒီေရာဂါျဖစ္သူမ်ားဟာ ေရာဂါရွိျခင္းကုိ မသိဂပါဘူး။ အထူးသျဖင္႔ နာတာရွည္ အဆုတ္ေရာဂါ ေ၀ဒနာသည္မ်ားဆီမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နာတာရွည္ အဆုတ္ေရာဂါဟာ Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းေၾကာင္႔ ျဖစ္ပြားတတ္ေပမယ္႔ ဒီအေၾကာင္းအရင္းကုိ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း မလုပ္ျဖစ္ၾကပါဘူး။ Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းရွိသူ အခ်ဳိ႔ကုိ ပန္းနာေရာဂါလုိ႔ ေရာဂါအမည္တပ္လြဲၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ျပီး ကာကြယ္ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ပုိျပီးသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ႔

  • အသက္ရွဴခက္ျခင္း
  • အသက္ရွဴသံျပင္းထန္ျခင္း
  • အသက္ရွဴစဥ္ ေလခၽြန္သံကဲ့သုိ႔ ၾကားရျခင္း
  • အသက္ရွဴစဥ္ ပုံမွန္မဟုတ္ေသာ အသံမ်ား ဆက္တိုက္ၾကားရျခင္း

လူနာရဲ့ လကၡဏာေတြဟာ မၾကာခဏျပန္ျဖစ္တတ္တဲ့ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ပုိး၀င္တဲ့ လကၡဏာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကုသမွဳကုိ မတုံ႔ျပန္တတ္တဲ့ ရင္က်ပ္ပန္းနာနဲ႔ ဆင္တူတတ္ပါတယ္။ ဒီျပသနာရွိသူမ်ားဟာ ေဆးလိပ္မေသာက္တတ္ရင္ေတာင္ အသက္ ၃၀-၄၀ ခန္႔မွာ အဆုတ္ထဲက ေလအိတ္ေလးေတြ ပ်က္စီးျပီး ေလ၀င္တဲ့ျပသနာ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းဟာ အဆုတ္တြင္းေလ၀င္တဲ့ ျပသနာကုိ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ျမင္႔ေစပါတယ္။

Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းဟာ တခ်ဳိ႔လူနာေတြကုိ အသည္းေရာဂါျဖစ္ေစျပီး အသည္းေျခာက္ျခင္း၊ အသည္း အလုပ္မလုပ္ေတာ႔ျခင္းတုိ႔ကုိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ ဒီျပသနာရွိရင္ ေစာစီးစြာ အသား၀ါျခင္းၾကဳံရျပီး တာရွည္စြာ အသား၀ါတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ အသည္းအစားထုိး ကုသဖုိ႔ အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေစာစီးစြာ ေရာဂါရွာေဖြကုသျခင္းဟာ အေျခအေနပုိဆုိး မသြားေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် ျမန္ေအာင္ ျပသပါ။

သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းဟာ မိဘႏွစ္ေယာက္လုံးဆီကေန ခ်ဳိ႔ယြင္းတဲ့ဗီဇ ဆင္းသက္လာရင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ္႔ လူတခ်ဳိ႔ဟာ ဒီဗီဇကုိ ဆက္ခံရရင္ေတာင္ လကၡဏာေတြ ျဖစ္မလာတတ္ပါဘူး။ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါ အသင္႔အတင္႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။

အသည္းမွာ အေျခတည္ခဲ့ရင္ အသည္းေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးလည္ပတ္မွဳထဲမွာဆုိရင္ေတာ႔ အဆုတ္ေရာဂါ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

 

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သင္႔မိဘႏွစ္ပါးလုံးဆီကေန ခ်ဳိ႔ယြင္းတဲ့ ဗီဇကုိ လက္ခံရရင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မိဘတစ္ဦးဆီကေနပဲ ဆက္ခံတယ္ဆုိရင္ ေရာဂါမျဖစ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ သင္ဟာ သင္႔သားသမီးအတြက္ ဒီဗီဇကုိ သယ္ေဆာင္သူ ျဖစ္သြားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီလကၡဏာရွိေနျပီလုိ႔ ဆရာ၀န္က သံသယရွိလာရင္ အေသးစိတ္စစ္ေဆးမွဳေတြ လုပ္ပါလိမ္႔မယ္။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္ေဆးမွဳေတြ ျပည္႔ျပည္႔စုံစုံ လုပ္ပါလိမ္႔မယ္။ ဘယ္လုိ ေရာဂါလကၡဏာ ၾကဳံေနရတဲ့အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပါလိမ္႔မယ္။ ေမးခြန္းေတြ အမ်ားၾကီး ေမးပါလိမ္႔မယ္။

ျပီးတဲ့အခါ ေအာက္ပါစစ္ေဆးမွဳေတြ ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။

  • ေရာဂါအတည္ျပဳဖုိ႔ ေသြးစစ္ေဆးမွဳေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ သင္႔ဆီကေန ေသြးနမူနာယူျပီး ဓာတ္ခြဲခန္းပုိ႔ပါလိမ္႔မယ္။
  • ေသြးစစ္ေဆးမွဳကေန သင္႔ဆီမွာ ေရာဂါျဖစ္ေစမယ္႔ ခ်ဳိ႔ယြင္းတဲ့ ဗီဇရွိမရွိ သိႏိုင္ပါတယ္။ ပုံမွန္မဟုတ္တဲ့ ပရုိတိန္း ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲပါ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။
  • ဓာတ္မွန္ရုိက္ပါလိမ္႔မယ္။

Alpha 1 ပရုိတိန္းကေန အဆုတ္နဲ႔ အသည္းကုိ ဘယ္ေလာက္ထိ ထိခိုက္ထားသလဲ သိရေအာင္ စစ္ေဆးမွဳေတြကုိလည္း ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။ ဥပမာ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရုိက္တဲ့အါ အဆုတ္ေလအိတ္ေတြ ပ်က္စီးေနျခင္း ရွိမရွိ သိႏိုင္ပါတယ္။

အထူးေသြးစစ္ေဆးမွဳကေန ေသြးလႊတ္ေၾကာေတြမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပမာဏ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆုိတာ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။ အဲဒီကေန အဆုတ္ဟာ အလုပ္ လုပ္မလုပ္ သိႏိုင္ပါတယ္။ ျပြန္ေခ်ာင္းေလးထဲ ရွဴသြင္း ရွဴထုတ္လုပ္ျခင္းအားျဖင္႔လည္း သင္႔အဆုတ္ထဲ ေလဘယ္ေလာက္ ေရာက္ႏိုင္သလဲဆုိတာ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။

ေသြးစစ္ေဆးမွဳျပီးရင္ အသည္းကုိ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။ အသည္းကေန အသားစယူ စစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။ အသည္းထဲကုိ အလြန္ေသးငယ္တဲ့ အပ္ကေလးထိုးစုိက္ျပီး ဆဲလ္တခ်ဳိ႔ကုိ ယူျပီး ပ်က္စီးျခင္း ရွိမရွိ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။

AAT Deficiency (Alpha-1 Antitrypsin Deficiency) (Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းကုိ လုံး၀ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ မကုသႏိုင္ပါဘူး။ အဆုတ္ကုိ ပုိျပီး ပ်က္စီးမသြားေအာင္ေတာ႔ ေသြးထဲက Alpha-1 ပမာဏကုိ တုိးျမွင္႔ေပးလုိ႔ ရပါတယ္။ အဆုတ္တြင္းက ေလအိတ္ေလးေတြ ပ်က္စီးျပီး ေလခုိတဲ့ျပသနာရွိလာရင္ ဒီနည္းကုိ သုံးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါကုိ အစားထုိးကုသမွဳလုိ႔ ေခၚပါတယ္။ Alpha-1 ပရုိတိန္းကုိ က်န္းမာတဲ့အလွဴရွင္ရဲ့ ေသြးကေနယူျပီး အစားထည္႔သြင္းေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

သင္႔အျေခအေနေပၚ မူတည္ျပီး ေဆးကုသမွဳကြာပါတယ္။ အဆုတ္အတြင္းကုိ ေဆးရွဴသြင္းရပါတယ္။ ဒါကုိ အဆုတ္ေလျပြန္က်ယ္ေစတဲ့ေဆးလုိ႔ ေခၚပါတယ္။ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကုိ ပြင္႔ေစပါတယ္။

 

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက Alpha-1 antitrypsin ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကုိ လိုက္နာသင္႔ပါတယ္။

  • ေဆးလိပ္မေသာက္သင္႔ပါဘူး။ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါနဲ႔ တုတ္ေကြးကာကြယ္ေဆးကုိ ႏွစ္စဥ္ ထုိးသင္႔ပါတယ္။
  • ဗီတာမင္ အီး၊ ဒီ၊ ေက စတာေတြနဲ႔ ျပည္႔စုံတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေကာင္းေကာင္းရေအာင္ စားသုံးျပီး အသည္းရဲ့ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရပါမယ္။
  • အမွဳန္အမႊားေတြ မီးခုိးေငြ႔ေတြကုိ ေရွာင္ရွားျပီး ေရာဂါပုိးကူးစက္ျခင္းကေန ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္ လက္ကုိ မၾကာခဏေဆးရပါမယ္။ အသည္းကုိ ထိခိုက္မွဳ မျဖစ္ေအာင္ အရက္ကုိ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ ေသာက္သင္႔ပါတယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ