Type A အမ်ဳိးအစား ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္မ်ားမွာျဖစ္တတ္ေသာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ား

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

Type A အမ်ဳိးအစား ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္မ်ားဟာ ယွဥ္ျပဳိင္လုိစိတ္ျပင္းထန္သူေတြ၊ ရည္မွန္းခ်က္ၾကီးသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ၀မွာ ထိပ္တန္းကုိေရာက္ႏိုင္တဲ့ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ သူတုိ႔ရဲ့ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးဟာ တစ္ဖက္မွာလည္း စိတ္ပိုင္းရုပ္ပိုင္း က်န္းမာေရးအေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။

သုေတသီမ်ားဟာ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးနဲ႔ က်န္းမာေရးအေျခအေနၾကားက ဆက္စပ္မႈကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေလ႔လာခဲ့ပါတယ္။ Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္မ်ားဟာ မိမိကုိယ္ကုိ ဆႏၵျပင္းျပစြာ ေမာင္းႏွင္တတ္ျခင္း၊ စိတ္မရွည္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင္႔ ထိရွလြယ္တယ္လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ အ၀လြန္ျခင္း၊ ေသြးတုိးျခင္း၊ ႏွလုံးေရာဂါနဲ႔ ေလျဖတ္ျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးျခင္း စတဲ့ျပႆနာေတြ ၾကဳံႏိုင္တယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။

ပထမဦးစြာ မိမိကုိယ္ကုိ Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္ ဟုတ္မဟုတ္ ေအာက္ပါေမးခြန္းေတြနဲ႔ အကဲျဖတ္ၾကည္႔ပါ။

  • မၾကာခဏဆုိသလုိ အလ်င္စလုိ လုပ္တတ္ပါသလား။
  • ယွဥ္ျပဳိင္လုိစိတ္ၾကီးမားပါသလား။
  • လူအမ်ားစုထက္ အေျပာအဆုိျမန္ေနပါသလား။
  • လူအမ်ားကသင္႔ကုိ ေျပာေနတဲ့စကားေတြကုိ ဘာေျပာမွန္းမသိဘဲ မၾကာခဏ လြတ္သြားဖူးပါသလား။
  • အလုပ္မ်ဳိးစုံကုိ မၾကာခဏဆုိသလုိ တျပဳိင္တည္းလုပ္မိပါသလား (ဥပမာ ဖုန္းေျပာေနစဥ္ email မ်ားဖတ္ေနျခင္း)
  • လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားထံက အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကုိ မရမေနလုိခ်င္ပါသလား။
  • ကားပိတ္ျခင္း၊ စားေသာက္ဆုိင္မွာ အစားအေသာက္မ်ားမွာထားခ်ိန္ ေစာင္႔ဆိုင္းရျခင္း စတာေတြကုိ စိတ္မရွည္ဘဲ ျဖစ္တတ္ပါသလား။
  • အက်ဳိးရလဒ္ပုိေကာင္းဖုိ႔ စြန္႔လႊတ္စြန္႔စားျခင္း ျပဳတတ္ပါသလား။
  • အနာဂတ္ကုိ ၾကဳိေတြးျပီး စိတ္ပူပန္တတ္ပါသလား။
  • သင္႔ကုိ စိတ္အေႏွာင္႔အယွက္ေပးတဲ့အရာေတြအတြက္ စိတ္ဆုိးေဒါသထြက္လြယ္ပါသလား။

Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္ေတြဟာ ဘ၀ကုိ စနစ္တက်တည္ေဆာက္ျပီး ေအာင္ျမင္မဳွကုိ ရယူတတ္သူေတြျဖစ္ေပမယ္႔ သုေတသီေတြရဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ သူတုိ႔မွာ stress hormone ျမင္႔မားျပီး စိတ္ပိုင္းရုပ္ပိုင္း က်န္းမာေရးကုိ ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။ စိတ္ဆႏၵျပင္းျပစြာနဲ႔ မိမိကုိယ္ကုိေမာင္းႏွင္ျခင္းဟာ ကုိယ္ခႏၶာတြင္း အလုပ္လုပ္တဲ့ စနစ္ေတြကုိ မ်ားစြာသက္ေရာက္ေစျပီး ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြ၊ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးေတြ ျဖစ္ေပၚေစတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အခ်ိန္မတိုင္မီ ေသဆုံးျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။

အဓိကေတြ႔ၾကဳံရတဲ့ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြကေတာ႔ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးတုိးျခင္း

Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္ေတြမွာ norepinephrine လုိ႔ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္း ပုိမုိျမင္႔မားတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေဟာ္မုန္းဟာ ရင္ဆိုင္မလား ထြက္ေျပးမလား (fight or flight) ဆုိတဲ့ တုံ႔ျပန္မႈအတြက္ အဓိကက်ပါတယ္။ အျမဲတမ္းယွဥ္ျပဳိင္လုိစိတ္ျမင္႔မားေနသူေတြမွာ ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ norepinephrine ဟာ ပုိမုိျပီး ၾကာရွည္စြာ ထြက္ေပၚေနျပီဆုိရင္ ေသြးတုိးျခင္းနဲ႔ တျခားဆက္စပ္ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ဆုိးေဒါသထြက္ျခင္းကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖုိ႔၊ သတိကပ္ေနႏိုင္ဖုိ႔ ေလ႔က်င္႔ျခင္းဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာဖိစီးမႈေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္း

စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ ေသြးတုိးျခင္းဟာ Type A အမ်ဳိးအစား ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးရွိသူေတြမွာ ေတြ႔ေနၾကအရာျဖစ္ျပီး ဆုိးရြားလာရင္ ေလျဖတ္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးက်ေဆးမ်ား သုံးစြဲျခင္း၊ စိတ္ခံစားမႈမ်ား စိတ္ဖိအားမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္စီမံျခင္း စတာေတြနဲ႔ ဆုိးရြားတဲ့ေသြးတုိးေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ႏွလုံးေရာဂါ

စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း၊ စားေသာက္ပုံမမွန္ျခင္း၊ အ၀လြန္ျခင္း၊ ေလ႔က်င္႔ခန္းမလုပ္ျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးတုိးျခင္း စတဲ့ျပႆနာေတြဟာ Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္ေတြကုိ ႏွလုံးေရာဂါျဖစ္ေအာင္ တြန္းပုိ႔ေပးပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ကုိလက္စထေရာလည္း တက္လြယ္ေစပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြဟာ ေသြးေၾကာေတြကုိေရာင္ရမ္းေစျပီး ေသြးေၾကာပိတ္ဆုိ႔ျခင္း၊ ေသြးလည္ပတ္မႈ မေကာင္းျခင္း စတာေတြကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အႏၱရာယ္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနကုိေရာက္လာရင္ ႏွလုံးခုန္မမွန္ျခင္း၊ ႏွလုံးထိခိုက္ျခင္း (heart attack) စတာေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။

ဘယ္လုိထိန္းသိမ္းမလဲ

သင္ဟာ မိမိကုိယ္ကုိ Type A ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးပိုင္ရွင္လုိ႔ ယူဆမိျပီဆုိရင္ မိမိအမူအက်င္႔ေတြဟာ က်န္းမာေရးကုိ ထိခိုက္လာျခင္းမျဖစ္ေအာင္ သတိျပဳသင္႔ပါတယ္။ အစားအေသာက္ကုိ စနစ္တက် စားေသာက္ျခင္း၊ ကုိယ္လက္ေလ႔က်င္႔ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္း၊ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ ပုံမွန္ျပဳလုပ္ျခင္း (အထူးသျဖင္႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္၊ ေသြးတြင္း ကုိလက္စထေရာ) စတာေတြ ျပဳလုပ္သင္႔ပါတယ္။

အရာရာကုိ မိမိစိတ္တိုင္းက်ျဖစ္မလာရင္ေတာင္ ေယာနိေသာ မနသိကာရ ဆုိသလုိ သင္႔တင္႔စြာ ႏွလုံးသြင္းျပီး စိတ္ဖိစီးမႈေတြျဖစ္မလာေအာင္ ေလွ်ာ႔ခ်သင္႔ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 12, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။