လူနာမ်ား၏ ရပိုင္ခြင္႔မ်ား (မိမိ၏ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင္႔ ပတ္သက္သည္႔ ရပိုင္ခြင္႔)

Author: Dr. Thant Zin လက္ေထာက္ကထိက မႈခင္းေဆးပညာဌာန လက္ရွိတြင္ DSMA ၌ လက္ေထာက္ကထိကတာဝန္ျဖင္႔ သင္ၾကားေရးတာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္လ်က္႐ွိ။ DSMA မွ MBBS ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝဝ၆တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာအထူးျပဳ ျဖင့္ M.Med.Sc ဘြဲ႔ကုိ ၂၀၁၁တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဟီေဒါတကၠသုိလ္မွ M.Sc (Forensic Science) ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝ၁၇ တြင္ ထပ္မံရ႐ွိခဲ့

ျဖစ္ရပ္နမူနာ (၁)

ေမာင္ေမာင္ဟာ ပန္ကရိယကင္ဆာေဝဒနာ ခံစားေနရသူျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ေရာဂါအေျခအေနဟာ အေတာ္ေလး ဆုိးရြားေနျပီး လပိုင္းခန္႔ပဲ အသက္ရွင္ေတာ႔မယ္လုိ႔ ဆရာ၀န္က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ အဲဒီခန္႔မွန္းခ်က္ကုိ ေမာင္ေမာင္ရဲ့ မိသားစု၀င္ေတြပဲ သိရွိထားျပီး ကာယကံရွင္ျဖစ္သူ ေမာင္ေမာင္တစ္ေယာက္ လုံး၀မသိပါဘူး။ အေျခအေနဆုိးေနသည္႔တိုင္ ေမာင္ေမာင္ဟာ သူ႔ေရာဂါကုိ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသႏိုင္မယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ေနတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ရပ္နမူနာ (၂)

ေဒၚခ်ဳိဟာ ေဆးရုံမွာ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးျခင္းကုိ သြားေရာက္ျပဳလုပ္ပါတယ္။ ကိစၥတစ္ခုေပၚလာလုိ႔ ခရီးထြက္သြားတဲ့ ေဒၚခ်ဳိဟာ ေဆးရုံက ေဆးစစ္ခ်က္အေျဖေတြကုိ သူမနဲ႔ ခင္မင္ေနတဲ့ မေခ်ာကုိ လွမ္းေျပာေပးဖုိ႔ ေဆးရုံကုိ မွာခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚခ်ဳိရဲ့ ညီမျဖစ္သူ ေဒၚပုိကေတာ႔ ေဆးရုံကုိေရာက္လာျပီး သူ႔ကုိပဲဖြင္႔ေျပာဖုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီဥပမာေတြဟာ လူနာေတြရဲ့ က်န္းမာေရးသတင္းအခ်က္အလက္ဆိုင္ရာကိစၥေတြကုိ ကိုင္တြယ္ရာမွာ ၾကဳံေတြ႔ရတဲ့ အျငင္းပြားစရာကိစၥေတြကုိ ေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

အကယ္၍ အဲဒီျဖစ္ရပ္ေတြမွာ သင္သာ လူနာအေနနဲ႔ (သုိ႔) လူနာရဲ့မိသားစု၀င္အေနနဲ႔ (သုိ႔) က်န္းမာေရးေစာင္႔ေရွာက္သူအေနနဲ႔ ပါ၀င္ၾကဳံေတြ႔ရရင္ ဘယ္လုိဆုံးျဖတ္မယ္ ထင္ပါသလဲ။

လူနာေတြရဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ လိုက္နာရမယ္႔ နည္းလမ္း (သုိ႔) စည္းမ်ဥ္း ရွိပါသလား။

ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ႔ ၁၉၈၁၊ ေပၚတူဂီႏိုင္ငံ၊ လစၥဘြန္းျမဳိ႕မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ (၃၄) ၾကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ႔ေဆးပညာဆိုင္ရာညီလာခံကေန လူနာမ်ားရဲ့ ရပိုင္ခြင္႔ (သုိ႔) အခြင္႔အေရးနဲ႔စပ္လ်ဥ္းတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တခ်ဳိ႕ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကုိ လစၥဘြန္းေၾကျငာစာတမ္းလုိ႔ သိၾကပါတယ္။

အဲဒီေၾကျငာစာတမ္းမွာ လူနာေတြရဲ့ ရပိုင္ခြင္႔ (၁၁) ခ်က္ကုိ ေဖာ္ျပထားျပီး သတင္းအခ်က္အလက္ဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြလည္း (၅) ခ်က္ ပါ၀င္ပါတယ္။

Patient’s Right to Information အတြက္ေၾကျငာခ်က္ကုိ ေဖာ္ျပရမယ္ဆုိရင္-

၁။ လူနာတစ္ဦးဟာ သူ႔ရဲ့က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ ေဆးကုသမႈမွတ္တမ္း စတာေတြကုိ အျပည္႔အ၀သိရွိပိုင္ခြင္႔ ရွိရပါမယ္။ သူ႔ရဲ့မွတ္တမ္းမွာ တျခားတတိယလူတစ္ဦးဦးရဲ့ အတြင္းေရး အခ်က္အလက္ပါ ပါ၀င္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ေတာ႔ တတိယလူရဲ့ သေဘာတူညီခ်က္မပါဘဲ လူနာဟာ သိရွိခြင္႔မရွိပါဘူး။

၂။ ျခြင္းခ်က္အေနနဲ႔ လူနာကုိေပးသိမယ္႔ သတင္းအခ်က္အလက္ဟာ အဲဒီလူနာရဲ့ အသက္နဲ႔ က်န္းမာေရးအေျခအေနကုိ ဆုိးရြားစြာ ထိခိုက္သြားေစႏိုင္ဖုိ႔ အေၾကာင္းခိုင္လုံရင္ေတာ႔ ေပးမသိဘဲထားႏိုင္ပါတယ္။

၃။ လူနာကုိ ဖြင္႔ေျပာျပမယ္႔ အခ်က္အလက္အေၾကာင္းအရာဟာ လူနာရဲ့ယဥ္ေက်းမႈဓေလ႔နဲ႔ သင္႔ေတာ္ကုိက္ညီျပီး လူနာကေကာင္းစြာ လက္ခံနားလည္မယ္႔ နည္းလမ္းနဲ႔ ဖြင္႔ေျပာျခင္း ျဖစ္ရပါမယ္။

၄။ သတင္းအခ်က္အလက္ဟာ တျခားလူပုဂၢဳိလ္တစ္ဦးဦးရဲ့ အသက္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ကိစၥမဟုတ္ရင္ လူနာအေနနဲ႔ သူ႔ကုိ ဖြင္႔ဟမေျပာျပဖုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံပိုင္ခြင္႔ရွိပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ မသိလုိက မသိဘဲ ေနႏိုင္ပါတယ္။

၅။ လူနာဟာ သူ႔ကုိယ္စား သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ လက္ခံဖုိ႔ ဘယ္သူ႔ကုိမဆုိ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင္႔ ရွိပါတယ္။

ဒါေတြကေတာ႔ လူနာရဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ဆိုင္ရာ ရပိုင္ခြင္႔ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

အလြယ္ေျပာရရင္ လူနာဟာ မိမိက်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး စစ္ေဆးမႈရလဒ္ေတြ၊ ေဆးမွတ္တမ္းေတြ၊ ေရာဂါတုိးတက္မႈ ဆုတ္ယုတ္မႈ အခ်က္အလက္ေတြကုိ အလုံးစုံသိရွိပိုင္ခြင္႔ရွိပါတယ္။ မသိခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိရင္လည္း အဲဒီဆႏၵကုိ ေလးစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ့အခ်က္အလက္ေတြကုိ သူ႔ကုိယ္စား တစ္ေယာက္ေယာက္ကုိ ဖြင္႔ေျပာဖုိ႔ ဆႏၵရွိရင္လည္း ဘယ္သူ႔ကုိမဆုိ ဖြင္႔ေျပာျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စဥ္းစားရမွာကေတာ႔ လူနာဟာ သူသိရမယ္႔ အခ်က္အလက္ကုိ လက္ခံႏိုင္ဖုိ႔ အင္အားရွိရဲ့လား ဆုိတာပါပဲ။ လူနာရဲ့အခ်က္အလက္မွန္သမွ် လူနာကုိပဲ ေျပာရမယ္လုိ႔ တရားေသသေဘာ မဟုတ္ပါဘူး။

ျခဳံေျပာရရင္ ဒီေၾကျငာစာတမ္းဟာ လူနာရဲ့အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဦးစားေပးထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အကယ္၍ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လူနာမ်ားရဲ့ရပိုင္ခြင္႔နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အျငင္းပြားစရာ ကိစၥေလးေတြေပၚလာရင္ လစၥဘြန္းေၾကျငာစာတမ္းကုိ မိမိတုိ႔ရဲ့ကာလံေဒသံအလိုက္ ကုိးကားအသုံးျပဳႏိုင္ဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာသန္႔ဇင္

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 15, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 15, 2019

Dr. Thant Zin လက္ေထာက္ကထိက မႈခင္းေဆးပညာဌာန လက္ရွိတြင္ DSMA ၌ လက္ေထာက္ကထိကတာဝန္ျဖင္႔ သင္ၾကားေရးတာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္လ်က္႐ွိ။ DSMA မွ MBBS ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝဝ၆တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာအထူးျပဳ ျဖင့္ M.Med.Sc ဘြဲ႔ကုိ ၂၀၁၁တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဟီေဒါတကၠသုိလ္မွ M.Sc (Forensic Science) ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝ၁၇ တြင္ ထပ္မံရ႐ွိခဲ့
လက္ရွိတြင္ DSMA ၌ လက္ေထာက္ကထိကတာဝန္ျဖင္႔ သင္ၾကားေရးတာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္လ်က္႐ွိ။ DSMA မွ MBBS ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝဝ၆တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာအထူးျပဳ ျဖင့္ M.Med.Sc ဘြဲ႔ကုိ ၂၀၁၁တြင္ ရ႐ွိခဲ့။ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဟီေဒါတကၠသုိလ္မွ M.Sc (Forensic Science) ဘြဲ႔ကုိ ၂ဝ၁၇ တြင္ ထပ္မံရ႐ွိခဲ့
ထပ္ျပပါ
ေနာက္ဆံုးေဆာင္းပါးမ်ား