“ညက အေမ အေမာေဖာက္လာလို႔ေဆးရံုတင္လိုက္ရတယ္။”

“ဘာျဖစ္တာတဲ႔လ ဲ”

“အရင္ထဲကေတာ႔ရင္က်ပ္ရွိတာပဲ။

အခုက် ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳပါ ပါေနတယ္ေျပာတယ္။

ရင္ၾကပ္အတြက္
စပ္ေဆးေတ ြ ေသာက္လုိ႔ျဖစ္တယ္ေျပာတာပဲ”

“ဆရာဝန္ေတ ြက ေတာ႔အရင္ေဆးရံုအေခါက္ေတ ြ ေဆးရံုတက္ကတည္းက ရွဴေဆးသံုးဖို႔ေျပာေနတာ၊
အေမက ေၾကာက္လို႔မရွဴတာ၊ ရွဴေဆးေတ ြက ေနာက္ဆံုးအဆင္႔ဆိုျပီးေတာ္ေလ”

“ရွဴေဆးက အဲ႔ေလာက္ဆိုးက်ိဳးမရိွဘူးတ ဲ႔၊ အခုေဆးရံုကဆင္းရင္ေတာ႔ရွဴခိုင္းမွရမယ္။”

“ဟုတ္တယ္၊ အေမ႔တုန္းကလည္း အစက မရွဴဘဲေနတာ၊ ေနာက္ပိုင္း ဆရာဝန္က အတင္းတိုက္တ ြန္းလို႔
ရွဴျဖစ္သြားတာ၊ အခုေတာ႔လည္း အဆင္ေျပတယ္။ ၾကားက ေျပာင္းေလးေတာ႔ခံရွဴရတယ္။ အေမက
ဒီတိုင္းမရွဴႏုိင္ေတာ႔ေလ။”

ရင္ၾကပ္ေရာဂါသည္၏ လူနာေစာင္႔မ်ား ေျပာေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ရင္က်ပ္ေရာဂါ

ရင္က်ပ္ေရာဂါမ်ားဟုလူသိထားၾကေသာ ေရာဂါမ်ားထဲတ ြင္ပန္းနာရင္ၾကပ္(Brochial asthma) ႏွင္႔ေလျပြန္ေရာင္ရင္က်ပ္ေရာဂါ (COPD) ဟူ၍ အဓိက ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။

ပန္းနာရင္က်ပ္သည္အမ်ားအားျဖင္႔အသက္ငယ္ငယ္ကတည္းက စျဖစ္ေလ႔ျဖစ္ထရိွသည္။ ဓာတ္မတည္႔ျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးရိွျခင္းတို႔နွင္႔သက္ဆိုင္တတ္သည္။ ဓာတ္မတည္႔ျခင္းဟုဆိုရာတ ြင္
အန႔ံထူးထူးဆန္းဆန္းမ်ား (အေမႊးနံ႔သို႔မဟုတ္အနံ႔ဆိုး)၊ ေဆးလိပ္ေငြ႔၊ အေမႊးတိုင္၊ ျခင္ေဆးေခြမွထ ြက္ေသာ
အေငြ႔မ်ား၊ စက္ရံုအလုပ္ရံုမ်ားမွထ ြက္ေသာ အေငြ႔ႏွင္႔အနံ႔မ်ား၊ အမွဳန္အမႊားမ်ား၊ ပန္းဝတ္မွဳန္မ်ား၊
တိရစၧာန္အေမႊးအမွ်င္မ်ား စသျဖင္႔ရင္ၾကပ္ျခင္းကို ပိုဆိုးေစေသာ အရာမ်ားစြာ ရိွပါသည္။

လူနာတစ္ေယာက္ႏွင္႔တစ္ေယာက္ဓာတ္မတည္႔ပံုျခင္း မတူတတ္ၾကသျဖင္႔လူနာမ်ားအေနျဖင္႔ မိမိဓာတ္မတည္႔ျဖစ္ျပီး ရင္က်ပ္ဖူးေသာ အရာမ်ားကိုမွတ္သားေရွာင္ၾကဥ္ၾကရပါမည္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္အစားအေသာက္တစ္ခုခုႏွင္႔မတည္႔ဘဲက်ပ္သူမ်ားလည္း ရိွသည္။ ထို႔သို႔ဆိုလွ်င္လည္း လူနာအေနႏွင္႔မိမိမတည္႔ေသာ အစားကိုသတိထားဆင္ျခင္ၾကရပါမည္။ ဆရာဝန္မ်ားအေနျဖင္႔အမ်ားႏွင္႔ ျခံဳငံု၍သာအၾကံေပးႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ တစ္ဦးခ်င္း မတည္႔သည္ကိုလူနာကိုယ္တိုင္ကသာ ပိုမိုသိရိွႏိုင္မည္ျဖစ္သျဖင္႔မိမိမတည္႔တတ္သည္႔အရာမ်ား အစားအစာမ်ားကိုလူနာကိုယ္တိုင္က မွတ္သားထားသင္႔ပါသည္။

ေလျပြန္ေရာင္ရင္က်ပ္ေရာဂါအမ်ိဳးအစားသည္အမ်ားအားျဖင္႔အသက္၄၀ေနာက္ပိုင္းမွသာျဖစ္လာတတ္သည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းႏွင္႔အမ်ားအားျဖင္႔သက္ဆိုင္သည္။ သို႔ေသာ္တစ္ခါတစ္ရံေဆးလိပ္လံုးဝမေသာက္ေသာ္လည္း မီးေသ ြး ထင္းမီးဖိုမ်ား၊ စက္ရံု ျခင္ေဆးေခြစသည္မွထ ြက္ေသာ အေငြ႔မ်ားကို ရွဴရပါမ်ားလာလွ်င္လည္း ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕အေမၾကီးမ်ားဆိုလွ်င္ေဆးလိပ္လံုးဝမေသာက္ပါဘ ဲႏွင္႔လည္း မီးေသြးထင္းစသည္ႏွင္႔ထမင္းဟင္းခ်က္တာ ၾကာလာျပီးျဖစ္ပြားၾကျခင္းမ်ားလည္းရိွပါသည္။ရင္က်ပ္ျဖစ္လာျပီဆိုလွ်င္ပန္းနာရင္ၾကပ္အမ်ိဳးအစားသည္အမ်ားအားျဖင္႔လူနာနွင္႔ဓာတ္မတည္႔ေသာ အရာမ်ားကို ရွဴမိထိေတ ြ႔မိေသာ အခ်ိန္တ ြင္ထေဖာက္တတ္သည္။ သိပ္မဆိုးဘဲ ေဆးရွဴလိုက္ရံုႏွင္႔သက္သာသြားတတ္သလိုတစ္ခါတစ္ရံအလြန္အမင္းျပင္းထန္ျပီး ေဆးရံုတက္ရျခင္း အသက္အႏၠရာယ္စိုးရိမ္ရျခင္းမ်ားပါျဖစ္တတ္ပါသည္။ ၾကားထဲ ဓာတ္မတည္႔ေသာ အရာႏွင္႔ထိေတ ြ႔ျခင္းမရိွခ်ိန္တြင္မူပံုမွန္ေကာင္းေနတတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ဓာတ္မတည္႔တတ္ေသာ အရာကိုေရွာင္ရန္အလြန္အေရးၾကီးပါသည္။

ေလျပြန္ေရာင္ရင္က်ပ္ေရာဂါမွာမူထိုသို႔မဟုတ္ေခ်။ နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးေနတတ္ျပီးအနည္းငယ္လွဳပ္ရွားရံုျဖင္႔ေမာပန္းလ ြယ္ေနတတ္သည္။ ေရာဂါရင္႔လာသည္ႏွင္႔အမွ်အဆုတ္ေသြးေၾကာဖိအားမ်ားလာျခင္း၊ ႏွလံုးထိခိုက္လာျခင္းမ်ားျဖစ္လာျပီးကိုယ္လက္ေဖာေရာင္လာျခင္းမ်ားအထိျဖစ္လာတတ္သည္။ တျခားတြဲဖက္ျဖစ္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားအေနျဖင္႔နွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း၊ အရိုးပါးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါမ်ားအထိျဖစ္တတ္ပါသည္။ ရင္က်ပ္ေရာဂါႏွစ္မ်ိဳးလံုးတြင္အသည္းအသန္ေရာဂါေဖာက္ေသာ အဆင္႔ဟူ၍ ရွိတတ္ျပီးထိုအဆင္႔တြင္စက္ျဖင္႔ေဆးရွဴရျခင္း၊ ထိုးေဆးထိုးရျခင္း၊ အသက္ရွဴစက္တင္ရျခင္း စသည္တို႔အထိျပဳလုပ္ရတတ္ျပီး အသက္အႏၠရာယ္ပင္စိုးရိမ္ရတတ္ပါသည္။

ရင္က်ပ္ေရာဂါဘယ္လိုကုရမလဲ

ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါသည္မ်ားအေနျဖင္႔အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ႔သလို မိမိမတည္႔ေသာ အရာမ်ားကိုသတိထားမွတ္သားျပီး ေရွာင္ၾကဥ္ၾကရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္အျမဲတမ္းေတာ႔လ ြယ္ကူမည္မဟုတ္ပါေခ်။ မိသားစုဝင္မ်ား အေပါင္းအေဖာ္မ်ား၏ ကူညီေဖးမမွဳလိုအပ္ပါသည္။ အိမ္တ ြင္ေလေကာင္းေလသန႔္ရရန္၊ မီးဖို ျခင္ေဆး အေမႊးတို္င္စသည္တို႔မွအေငြ႔မ်ား အိမ္တြင္းတ ြင္မျပန္႔ေနေစရန္၊အေမႊးပြပါေသာ ေစာင္၊ အရုပ္စသည္တို႔ကိုေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ ဖုန္ထူမည္႔ေနရာမ်ားကိုေရွာင္ၾကဥ္ရန္၊ အိမ္တြင္တိရစၧာန္မ်ာျဖစ္ႏုိင္ပါက မေမြးရန္လိုအပ္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံအလုပ္ထဲရိွအန႔ံ၊ အေငြ႔စသည္တို႔ႏွင္႔မတည္႔ဘဲ ရင္ၾကပ္တတ္သူမ်ားဆိုလွ်င္အလုပ္ေျပာင္းရသည္အထိပင္ျဖစ္တတ္ၾကပါသည္။

ေလျပႊန္ေရာင္ရင္က်ပ္ေရာဂါသည္ပန္းနာရင္ၾကပ္က ဲ႔သုိ႔ဓာတ္မတည္႔သည္မျဖစ္တတ္ေသာ္လည္းအန႔ံမ်ား မီးခုိးမ်ားစသည္တို႔ႏွင္႔ထိေတြ႔ရလွ်င္ပိုၾကပ္တတ္ျခင္းမ်ားရွိတတ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ေရာဂါျဖစ္ပြားျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္႔ေဆးလိပ္မ်ား၊ မီးခိုး အေငြ႔စသည္မ်ားကိုလံုးဝအျပည္႔အဝ
မေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ပါက ေရာဂါပိုဆိုးလာျခင္းကိုမတားဆီးႏိုင္ေခ်။ ထုိ႔ေၾကာင္႔ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္သူမ်ားအေနျဖင္႔ေဆးလိပ္ကိုလံုးဝျဖတ္ရန္လိုအပ္ပါသည္။ ေလွ်ာ႔ေသာက္ရံုႏွင္႔
ေရာဂါပိုဆိုးျခင္းကုိမကာကြယ္ႏုိင္ပါ။ တျခား မီးခိုးႏွင္႔ထိေတြ႔ရေသာ အေၾကာင္းမ်ားျဖစ္သည္႔မီးေသြးမီးဖို၊
ျခင္ေဆးေခြ၊ အေမႊးတိုင္တုိ႔ကိုလည္း လုံးဝေရွာင္ၾကဥ္ၾကရပါမည္။

ကုသရာတ ြင္အသံုးျပဳေသာ ေဆးဝါးမ်ားအေနျဖင္႔ေျပာရလွ်င္ရွဴရေသာေဆးေဂါက္ဟုေခၚေလ႔ရိွေသာ Inhaler ရွဴေဆးမ်ားသည္ပထမအဆင္႔သံုးရေသာေဆးမ်ားျဖစ္သည္။
ေသာက္ေဆး ထိုးေဆးမ်ားထက္ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးပိုနည္းပါသည္။ ထုိသည္ကိုလူနာတခ်ိဳ႕က ရွဴေဆးသည္ေနာက္ဆံုးအဆင္႔ဟုအထင္မွားကာ မသံုးစြဲၾကဘဲ ေသာက္ေဆးမ်ားကိုသာ ဦးစားေပးေသာက္ေနၾကသည္ကိုေတြ႔ရိွရသည္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ေသာက္ေဆးမ်ားကိုစပ္ေဆးေရာင္းသူမ်ားက ညႊန္သည္႔အတို္င္းေသာက္ရင္းမွ Prednisolone, Dexamethasone စသည္႔ေဆးမ်ားကိုေရရွည္စြဲေသာက္ေနမိတတ္သည္။ ထုိေဆးမ်ားသည္ရင္ၾကပ္လကၡဏာမ်ားကိုအျမန္သက္သာသ ြားေစႏိုင္သည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း ေရရွည္စြဲေသာက္မိလွ်င္ေသြးတိုးျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳဝင္လာျခင္း၊ အေရျပားပါးလာျခင္း၊ အရိုးပါးကာ အရိုးက်ိဳးလြယ္ျခင္းမ်ားဆက္လက္ျဖစ္ေပၚလာတတ္သည္႔အတြက္ေရရွည္မသံုးစြဲသင္႔ေခ်။Inhaler ရွဴေဆးမ်ားသည္ေသာက္ေဆးထက္စာလွ်င္ေဆးတန္ဖိုးပိုမိုမ်ားျပားတတ္ပါသည္။ထို႔ေၾကာင္႔လည္း တခ်ိဳ႕အေနႏွင္႔ေငြေၾကးအခက္အခဲေၾကာင္႔မရွဴႏိုင္ဘ ဲျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ေဆးပံုမွန္မသံုးစြဲျခင္းေၾကာင္႔ေရာဂါထေဖာက္ကာ ေဆးရံုတက္ရျခင္းမ်ားျဖစ္လွ်င္ကုန္က်မည္႔စရိတ္မ်ားႏွင္႔ႏိွဳင္းယွဥ္တ ြက္ဆၾကည္႔ပါက ေဆးပံုမွန္သံုးစြဲျခင္းက တြက္ေျခပိုကိုက္ပါမည္။ Prednisolone
လိုေသာက္ေဆးကလည္း ေစ်းႏွဳန္းအားျဖင္႔သက္သာသည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း သူ႔ေၾကာင္႔ျဖစ္လာသည္႔ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုလိုက္ကုရမည္႔ကုန္က်စရိတ္က ေရရွည္တ ြင္ပိုမ်ားသြားပါလိမ္႔မည္။

တခ်ိဳ႕မွာ Inhaler ရွဴေဆးသံုးစြဲေနၾကေသာ္လည္း ရင္ၾကပ္ခ်ိန္မွရွဴရမည္႔ရွဴေဆးႏွင္႔ပံုမွန္ရွဴရမည္႔ရွဴေဆးကို မကြဲဘ ဲ စနစ္တက်သံုးစြဲျခင္း မရွိသည္႔အတြက္ေရာဂါမသက္သာသည္မ်ားရွိတတ္ပါသည္။တခ်ိဳ႕ကမူရွဴေဆး ရွဴပံုမမွန္ေသာေၾကာင္႔မသက္သာျခင္းမ်ားလည္းရိွပါသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔လည္းဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည္႔အတိုင္းစနစ္တက် လိုက္နာသံုးစြဲရန္လိုအပ္ပါသည္။တခ်ိဳ႕ေဆးမရွဴတတ္သူမ်ားအတြက္ေျပာင္းဟုအလြယ္ေခၚၾကေသာ Spacer မ်ားတဆင္႔ခံသံုးစြဲရန္ရိွပါသည္။တခ်ိဳ႕မွာမူInhaler အဆင္႔ႏွင္႔မရေတာ႔ေသာေၾကာင္႔ေသာက္ေဆးေသာက္သံုးရသည္မ်ား ရိွတတ္ပါသည္။မၾကာခဏေဆးသြားထိုးျခင္းသည္လည္း အခန္႔မသင္႔လွ်င္ထိုးေဆးတခ်ိဳ႕ေၾကာင္႔Prednisolone ၏ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးက ဲ႔သို႔ဆိုးက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေပၚတတ္ရာ မလိုအပ္ဘ ဲ ေဆးထိုးမိအစား က ြ်မ္းက်င္ေသာဆရာဝန္ႏွင္႔စနစ္တက် ကုသမွဳခံယူသင္႔ပါသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင္႔ဆိုရေသာ္ရင္က်ပ္ေရာဂါမ်ားသည္ေရွာင္ၾကဥ္သင္႔သည္မ်ားကိုစနစ္တက်မေရွာင္ၾကဥ္ပါက ေရာဂါသက္သာမည္မဟုတ္သလို ေဆးမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် မသံုးစြဲပါက
ေရာဂါမသက္သာျခင္း၊ ေဘးထ ြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚတတ္ပါသည္။ Inhaler ေခၚ ရွဴေဆးသည္လည္းေနာက္ဆံုးအဆင္႔ေဆးမဟုတ္ဘ ဲ စသံုးသင္႔ေသာ ေဆးျဖစ္သည္။ ရွဴေဆးမ်ားတြင္လည္းအမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ျပီး ရင္ၾကပ္မွရွဴရန္လိုေသာ ေဆးႏွင္႔ပံုမွန္ရွဴရမည္႔ေဆးစသည္ျဖင္႔ရိွရာဆရာဝန္ညႊန္ၾကားမွဳကို ေသခ်ာ မမွတ္သား မလုိက္နာဘဲ ပံုမွန္ရွဴသင္႔သည္ကို ပံုမွန္မရွဴ၊ ၾကပ္မွရွဴသင္႔သည္ကိုပံုမွန္ရွဴေနပါကလည္း ထိေရာက္မည္မဟုတ္ပါေခ်။ ထို႔ေၾကာင္႔လည္း ဆရာဝန္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ကိုေသခ်ာစြာ
လုိက္နာကုသသြားၾကပါရန္အသိေပးလိုက္ရပါသည္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 28, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဩဂုတ် 28, 2018

Dr Pyae Phyo Kyaw Internal Medicine
ထပ္ျပပါ