Ulcerative colitis အူမၾကီးအနာေပါက္ေရာဂါ ဆိုတာ ဘာလဲ။

Ulcerative colitis ဆိုတာဟာ Inflammable bowel diseases (IBD) လို႕ေခၚတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းျခင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါႏွစ္မ်ိဳးထဲက တမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ဒီေရာဂါဟာ အူမၾကီးအတြင္းဖက္နံရံေတြမွာ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိပါတယ္။

အကယ္၍ သင့္မွာ Ulcerative colitis ေရာဂါရွိမယ္ဆိုရင္ အူမၾကီးမွာ အနာေသးေသးေလးေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာျဖစ္ျပီး ဒီအနာေလးေတြကေန ေသြးေတြ၊ျပည္ေတြ ထြက္လာမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။Ulcerative colitis အမ်ားစုဟာ အူမၾကီးအေနာက္ဖက္ပိုင္းမွာ စတင္ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိေပမယ့္ အူမၾကီးတခုလုံးကိုလည္း ထိခိုက္တတ္ပါတယ္။

rectum လို႕ေခၚတဲ့ အူမၾကီးအေနာက္ဆုံးပိုင္းကိုပဲ ထိရင္ proctitis လို႕ေခၚျပီး အူမၾကီးအေပၚပိုင္း (colon) တခုလုံးကို ထိရင္ေတာ့ total colitis ဒါမွမဟုတ္ pancolitis လို႕ေခၚပါတယ္။Ulcerative colitis ဟာ နာတာရွည္ေရာဂါတမ်ိဳးျဖစ္ျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ေပၚလိုက္ေပ်ာက္လိုက္ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

Ulcerative colitis ဟာ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ အသက္ ၁၅-၃၀ ႏွစ္ၾကား မွာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ပြါးေလ့ရွိပါတယ္။အမ်ိဳးသားနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တန္းတူျဖစ္ပြါးေလ့ရွိျပီး မ်ိဳး႐ိုးလိုက္ေလ့လည္း ရွိပါတယ္။

ထူးဆန္းတဲ့အခ်က္က ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းဟာ Ulcerative colitis ျဖစ္ပြါးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္တယ္ဆိုတာပါပဲ။

Ulcerative colitis ရဲ့ လကၡဏာေတြက ဘာလဲ။

ေရာဂါခံစားေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသြးဝမ္းသြားတာ၊ဗိုက္နာတာတို႕ ျဖစ္ေပၚပါလိမ့္မယ္။ဒါ့အျပင္ အဖ်ားတက္ျခင္း၊စအိုမွ ေသြးယိုစီးျခင္း၊ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ႏုံးခ်ိျခင္း၊ေသြးအားနည္းျခင္း၊အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း၊ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ခႏၶာကိုယ္အရည္ဓာတ္ဆုံးရွုံးျခင္း၊အာဟာရဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း အစရွိတဲ့ ေဝဒနာေတြကိုလည္း ခံစားရပါလိမ့္မယ္။ေရာဂါျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနေတြမွာဆိုရင္ တေန႕ကို အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဝမ္းသြားပါလိမ့္မယ္။

ဒါ့အျပင္ အျခားေသာ လကၡဏာမ်ားျဖစ္တဲ့

·        အသက္႐ႈမဝျခင္း။

·        ႏွလုံးခုန္ျမန္ျခင္း၊မမွန္ျခင္း။

·        အဖ်ားၾကီးျခင္း။

·        ေသြးဝမ္းပိုဆိုးလာျခင္း စတာေတြကိုလည္း ခံစားရပါလိမ့္မယ္။

ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ အျခားေသာ ေနရာေတြကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။ဥပမာ

·        အဆစ္အျမစ္မ်ား ေရာင္ရမ္းကိုက္ခဲျခင္း။

·        ပါးစပ္ အနာမ်ားေပါက္ျခင္း။

·        အေရျပားတြင္ နီရဲေဖာင္းကားနာက်င္ေသာ ေနရာမ်ားေပၚလာျခင္း။

·        မ်က္စိနီရဲျခင္း၊စပ္ျခင္း၊ေအာင့္ျခင္း။

အဆစ္အျမစ္ေရာင္ရမ္းျခင္း၊မ်က္စိေရာင္ျခင္း၊အသည္းေရာဂါမ်ား (အသည္းအဆီဖုံး၊အသည္းေရာင္၊အသည္းေျခာက္၊သည္းေျချပြန္ေရာင္ျခင္း စသည္)၊အ႐ိုးပြျခင္း၊အေရျပားတြင္ အစက္မ်ားထြက္ျခင္း၊ေသြးအားနည္းျခင္း နဲ႕ ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္ျခင္း အစရွိတဲ့ နာတာရွည္ေရာဂါျပႆနာေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။

ဒါေပမယ့္ Ulcerative colitis ကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသလိုက္ႏိုင္ရင္ အဆိုပါ ျပႆနာေတြလည္း တခါတည္း ပေပ်ာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Ulcerative colitis ဘာလို႕ျဖစ္သလဲ။

Ulcerative colitis ဘာလို႕ ျဖစ္ရသလဲဆိုတာ အေသအခ်ာ မသိရေသးပါဘူး။ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနေတြ၊အစားအေသာက္ နဲ႕ ကူးစက္ပိုးမႊားေတြက အူနံရံေတြ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ျဖစ္ေစျပီး ေရာဂါပ်ံ႕ေစတယ္လို႕ တခ်ိဳ႕က ယူဆၾကပါတယ္။ulcerative colitis ေရာဂါခံစားေနရသူေတြရဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမႊားေတြကို ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြနဲ႕ ေရာဂါျဖစ္ပြါးမႈတို႕အၾကားမွာ ဘယ္လိုဆက္စပ္မႈရွိသလဲဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးပါဘူး။အျခားေသာ ေရာင္ရမ္းျခင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြနည္းတူ ulcerative colitis ဟာလည္း အူလမ္းေၾကာင္း မူမမွန္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြါးရပါတယ္။

သင့္ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားစနစ္အေနနဲ႕ အူမၾကီးကို ကာကြယ္ရမယ့္အစား အူမၾကီးမွာရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့အတြက္ ေရာင္ရမ္းျခင္းေတြ၊မလိုလားအပ္တဲ့ ဓာတ္ျပဳမႈေတြ ျဖစ္လာရပါေတာ့တယ္။ဒီလိုတိုက္ခိုက္မႈဟာ အခ်ိန္အတန္ ၾကာျမင့္ႏိုင္ပါတယ္။စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာေတြ (ဥပမာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ)ဟာ ulcerative colitis ကို မျဖစ္ပြါးေစပါဘူး။ဒါေပမယ့္ အဆိုပါျပႆနာေတြဟာ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ပိုဆိုးေစတဲ့အျပင္ မၾကာခဏ ေရာဂါထေအာင္လည္း ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္လိုလူေတြမွာ ulcerative colitis ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ပိုမ်ားသလဲ။

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္ေတြနဲ႕ ကိုက္ညီေနတယ္ဆိုရင္ ulcerative colitis ျဖစ္ဖို႕ ရာခိုင္ႏွုန္းပိုမ်ားေစပါတယ္။

·        အသက္ : အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ပြါးႏိုင္ေပမယ့္ ၁၅ႏွစ္ နဲ႕ ၂၅ ႏွစ္ၾကား လူငယ္၊လူလတ္ပိုင္းေတြမွာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

·        လူမ်ိဳး : အာရွသားေတြမွာ ျဖစ္ခဲျပီး ဥေရာပနဲ႕ အာဖရိကသားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

·        မ်ိဳး႐ိုး : မူမမွန္တဲ့ မ်ိဳးဗီဇပစၥည္း (gene)ဟာ ခုခံအားစနစ္တံု႕ျပန္မႈေတြကို ကေမာက္ကမ ျဖစ္ေစပါတယ္။သင့္မိသားစုဝင္ေတြထဲမွာ ulcerative colitis ျဖစ္ဖူးသူ/ျဖစ္ေနသူရွိရင္ သင့္မွာလည္း ဒီေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ် ပိုမ်ားပါတယ္။

Ulcerative colitis ဟာ ေဆးလိပ္မေသာက္တတ္သူေတြနဲ႕ ေဆးလိပ္ျဖတ္ထားသူေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ulcerative colitis ကို ကုသဖို႕ဆိုျပီးေတာ့ ေဆးလိပ္သြားေသာက္မေနပါနဲ႕ဦး။

Ulcerative colitis ေရာဂါကို ဘယ္လိုရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္မလဲ။

ေအာက္ပါစစ္ေဆးမႈေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

·        ဝမ္းစစ္ျခင္း : သင့္ဝမ္းထဲမွာ ေသြး၊ဘက္တီးရီးယား ဒါမွမဟုတ္ ကပ္ပါးပိုးမႊားေတြ ပါဝင္လာျခင္း ရွိမရွိ စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

·        အူလမ္းေၾကာင္း မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း : ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ ပိုက္ကေလးကို အသုံးျပဳျပီး အစာအိမ္၊အစာေရျမိဳနဲ႕ အူသိမ္တို႕ကို စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

·        အူမၾကီးမွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း : ရွည္လ်ားေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ ျပြန္ေလးကို စအိုထဲထည့္သြင္းကာ အူမၾကီးကို စစ္ေဆးၾကည့္႐ႈပါမယ္။

·        အသားစယူျခင္း : အူမၾကီးအသားစ နမူနာယူျပီး ဓာတ္ခြဲခန္းမွာ စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

·        ဓာတ္မွန္႐ိုက္ျခင္း : ပိုျပီးထင္သာျမင္သာရွိေစဖို႕အတြက္ barium လို႕ေခၚတဲ့ အရည္တမ်ိဳးကို စအိုဝမွတဆင့္ အူလမ္းေၾကာင္းထဲ ထည့္သြင္းကာ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ပါလိမ့္မယ္။

Ulcerative colitis ေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသမလဲ။

ေရာဂါထခ်ိန္မွာ ခံစားရတဲ့ လကၡဏာေတြကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစဖို႕နဲ႕ ေနာက္တခါ ျပန္မျဖစ္ရေလေအာင္ ကာကြယ္ဖို႕ အဓိကရည္ရြယ္ပါတယ္။ေရာဂါထေစတဲ့ အရာတခုခုကို သိရွိမယ္ဆိုရင္ အဆိုပါ အစားအစာကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။

လူတဦးနဲ႕ တဦး ခံစားရတဲ့ လကၡဏာေတြ မတူညီၾကတာမို႕ ေဆးဝါးကုသမႈေပးတဲ့အခါမွာလည္း အေျခအေနကိုၾကည့္ျပီး ေဆးေပးရပါတယ္။ေသာက္ေဆး ဒါမွမဟုတ္ ခြဲစိတ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အသုံးျပဳျပီးေတာ့လည္း ulcerative colitis ကို ကုသေပးႏိုင္ပါတယ္။

လူနာအမ်ားစုမွာေတာ့ ေအာက္ပါေဆးေလးေတြကို ေသာက္ျခင္းအားျဖင့္ သက္သာသြားေလ့ရွိပါတယ္။

  • Aminosalicylates (ASAS);
  •  Corticosteroids;
  •  Immunosuppressants;
  •  Sulfasalazine (Azulfidine®);
  •  Mesalamine (Asacol® and Lialda®);
  •  Balsalazide (Colazal®);
  •  Olsalazine (Dipentum®).

ေရာဂါလကၡဏာ ျပင္းထန္ဆိုးရြားမႈ မရွိဖူးဆိုရင္ အထက္ပါေဆးေတြကို အသုံးျပဳျပီး အိမ္မွာပဲ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ဒါေပမယ့္ တျဖည္းျဖည္း ပိုဆိုးလာျပီဆိုရင္ေတာ့ အူမၾကီးရဲ့ တစိတ္တပိုင္းကို ျဖတ္ထုတ္ဖို႕ လိုပါလိမ့္မယ္။ဆိုးရြားတဲ့ အနာေတြဟာ အူမၾကီးကို အေပါက္ျဖစ္သြားေစႏိုင္လို႕ပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား
ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။