Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

Generic Name: Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) Brand Name(s): Generics only. No brands available.

အသံုးျပဳပံုမ်ား

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ကို ဘာအတြက္အသံုးျပဳၾကသလဲ

ဗဟိုအာရံုေၾကာအဖြဲ႔အစည္းကို လႈံေဆာ္ေပးပါတယ္။

 

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ဘယ္လိုေသာက္သံုးသင့္သလဲ

အစာနဲ႔တြဲျပီး သို႔ အစာမပါဘဲ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း ေသာက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါးစားရင္ခါးတဲ့အရသာရနုိင္တာေၾကာင့္ မ၀ါးဘဲေဆးျပားတစ္ျပားလံုးကို မ်ိဳခ်လိုက္ပါ။

ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားတဲ့အတုိင္း တိတိက်က်လိုက္နာသင့္ပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေဆးပမာဏကိုတိုးေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးေဆးပမာဏကိုရဖို႔ နဲ႔ အက်ိဳးေက်းဇူူးအျပည့္အ၀ရနုိင္ဖို႔ သီတင္းပတ္ေတြလေတြအမ်ားၾကီး ၾကာနုိင္ပါတယ္။ အက်ိဳးေက်းဇူးအေကာင္းဆံုးရရွိေေအာင္ ပံုမွန္မွီ၀ဲသင့္ပါတယ္။ မွတ္မိဖို႔အတြက္ဆိုရင္ တစ္ေန႔စီမွာ အခ်ိန္တူတူအသံုးျပဳနုိင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ျခင္းမရွိဘဲ ေဆးကိုမရပ္လုိက္သင့္ပါဘူး။ ေဆးကိုရုတ္တရက္ၾကီးရပ္လုိက္တဲ့အခါမွာ တခ်ိဳ႔အေျခအေနေတြဟာ ပိုဆိုးသြားနုိ္င္ပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေဆးပမာဏကိုေလ်ွာ့သြားဖုိ႔လုိပါတယ္။ ရပ္လုိက္ျပီးတဲ့အခါမွာလည္း ဆရာ၀န္နဲ႕မတိုင္ပင္ဘဲ ျပန္မသံုးသင့္ပါဘူး။

အေျခအေနမသက္သာဘူးဆိုရင္ သို႔ ပိုဆိုးလာတယ္ဆိုရင္ သင့္ဆရာ၀န္ကိုေျပာျပသင့္ပါတယ္

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ဘယ္္လိုသိမ္းဆည္းရမလဲ

အလင္းေရာင္တုိက္ရိုက္က်ေရာက္တဲ့ေနရာနဲ့

စိုထိုင္းဆရွိတဲ့ေနရာေတြနဲ႔ေဝးေဝး အခန္းအပူခ်ိန္မွာထားသင့္အပါတယ္။ ေဆးမပ်က္စီးေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ ေရခ်ိဳးခန္းေရခဲေသတၱာစတာေတြထဲမွာ မသိမ္းသင့္ပါဘူး။ အမ်ိဴးအစားေပၚမူတည္ျပီး သိမ္းဆည္းနုိင္တ့ဲပံုစံေတြလည္း ကြဲနုိင္ပါတယ္။ ေဆးညႊန္းမွာပါတဲ႔အတုိင္း ေသခ်ာသိမ္းဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႕အိမ္ေမြးတိရိစၦာန္ေတြနဲ႔ ေဝးေဝးမွာ ထားသင့္ပါတယ္။ ေရေျမာင္းေတြအိမ္သာစတာေတြထဲကုိ ညႊန္ထားထားျခင္းမရွိဘူးဆုိရင္ သြန္ပစ္ျခင္းမ်ိဳးမလုပ္သင့္ပါဘူး။ သတ္မွတ္ထားတဲ့အသံုးျပဳနု္ိင္တဲ႔ေန႔ရက္ေက်ာ္သြားျပီဆိုရင္ သို႔ ္မလိုအပ္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ေသခ်စြန္႔႔႔ပစ္သင့္ပါတယ္။ ဘယ္လိုစိတ္ခ်လက္ခ်စြန္႔ပစ္နိုင္လဲဆိုတာေတြကို  ေဆး၀ါးကြ်မ္းက်င္သူနဲ႔ တုိင္ပင္နိုင္ပါတယ္။

ၾကိဳတင္သတိျပဳရန္မ်ားႏွင့္ အသိေပးခ်က္မ်ား

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) အသံုးမျပဳခင္ ဘာေတြသိသင့္သလဲ

မသံုးခင္မွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ကိုေျပာျပသင့္ပါတယ္။

  • ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ သို႔ နို႔တုိက္မိခင္ျဖစ္ခဲ့ရင္
  • ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္နဲ႔ နို္႔တုိက္ေက်ြးေနခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္္ညႊန္ၾကားထားတဲ့ေဆးကိုသာ ေသာက္သင့္တဲ႔အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
  • အျခားေဆးေတြမွီ၀ဲေနရ၇င္
  • ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားျခင္းမရွိဘဲ အလြယ္္တကူ၀ယ္ယူနိုင္တဲ႔ ျဖည့္စြက္ေဆးစတဲ႔ မည္သ္ို႔ေသာေဆးမ်ိဳးမဆုိ ပါ၀င္ပါတယ္။
  •  methylphenidate သို႔ အျခားေသာေဆးမ်ားနဲ႔ ဓာတ္မတည့္မႈေတြရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္
  • အျခားေသာမက်န္းမာမႈေတြရွိခဲ႔မယ္ဆိုရင္

Pimozide သို႔ methylene blue injection အသံုးျပဳကုသမႈခံယူေနရ၇င္ အသံုးမျပဳသင့္ပါဘူး။

isocarboxazid, linezolid, methylene blue injection, phenelzine, rasagiline, selegiline, or tranylcypromineကဲ့သို႔ေသာ MAO inhibitorေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့၁၄ရက္ကအသံုးျပဳေနမယ္ဆိုရင္ မသံုးသင့္ပါဘူး။

ေအာက္ပါအခ်က္ေတြရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ သို႔ methylphenidateေဆးဓာတ္မတည့္တာရွိမယ္ဆိုရင္ မသံုးသင့္ပါဘူး။

ေရတိမ္

ၾကြက္သားတြန္႔ျခင္း သို႔ Tourette’s syndromeမ်ိဳးရိုးထဲမွာ ရွိဘူးမယ္ဆိုရင္

အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ျခင္း၊ တင္းအားမ်ားျခင္း၊ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကျခင္းမ်ား (စိတ္ကိုလႈ႔ံေဆာ္ေပးတဲ့ေဆးေတြဟာ ဒီလကၡဏာေတြကိုပိုဆုိးေစပါတယ္။ )

အခ်ိဳ႔ေသာလႈ႔ံေဆာ္ေဆးေတြဟာ ရုတ္တရက္ေသဆံုးမႈကိုတခ်ိဳ႔လူေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ သင့္ဆရာ၀န္ကိုေျပာျပသင့္ပါတယ္။

နွလံုးျပႆနာမ်ား သို႔ ေမြးရာပါနွလံုးခ်ိဳ႔ယြင္းျခင္း

ေသြးတိုးေရာဂါ

နွလံုးေရာဂါရာဇ၀င္ရွိဖူးျခင္း သို႔ ရုတ္တရက္ေသဆံုးနုိင္ေခ်ရွိဖူးျခင္း

 

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးႏို႔တုိက္ေနခ်ိန္မွာ Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ကိုသံုးစြဲဖို႔ စိတ္ခ်ရပါသလား

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္နဲ႔ နို္႔တုိက္ေက်ြးေနခ်ိန္မွာ စိတ္ခ်လက္ခ်သံုးနုိင္တယ္လို႔ေတာ့ မေျပာနိုင္ေသးပါဘူး။ မသံုးခင္မွာ ရလာနိုင္တဲ့အက်ိိဳးဆက္ေတြကို သင့္ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

အေမရိကန္ အစားအေသာက္နဲ႔ေဆး၀ါးစီမံခန္႔ခြဲေရးအဖြဲ႔အစည္းအရ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အႏၱရာယ္ရွိနိုင္ေခ်အုပ္စု Cမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။

FDA ကိုယ္၀န္ေဆာင္အႏၱရာယ္ေပးနုိင္ေခ်အုပ္စုမ်ားအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား

  • A=အႏၱရာယ္မရွိ
  • B=အခ်ိဳ႔ေသာေလ့လာမႈေတြအရ အႏၱရာယ္မရွိ
  • C=အႏၱရာယ္ေပးနုိင္ေခ်အနည္းငယ္ရွိသည္
  • D=အႏၱရာယ္ေပးနုိင္ေခ်ရွိသည္။
  • X=မသံုးသင့္
  • N=မသ္ိ

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ကိုအသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ႏုိင္သလဲ

ျပင္းထန္တဲ့ဓာတ္မတည့္မႈမ်ား ( အဖုအပိမ့္ထျခင္း၊ အင္ပ်ဥ္ထျခင္း၊ ယားျခင္း၊ အသက္ရွဴရခက္ျခင္း၊ ရင္ဘတ္တင္းက်ပ္ျခင္း၊ ပါးစပ္မ်က္နွာနႈတ္ခမ္းလ်ွာေ၇ာင္ျခင္း၊  လည္ပင္းေရာင္ျခင္းေတြရွိခဲ့မယ္ဆုိရင္ အေရးေပၚအကူအညီခ်က္ခ်င္းေခၚသင့္ပါတယ္။

ဒီေဆးကိုအသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ေအာက္ပါေဘးထြက္ဆုိးက်ိဴးေတြ ေတြ႔ရမယ္ဆုိရင္ ေဆးကိုရပ္လုိက္ျပီး ဆရာ၀န္ကိုခ်က္ခ်င္းေခၚသင့္ပါတယ္။

နွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း၊ မမွန္ျခင္း၊ မညီျခင္း

လစ္ဟာဟာျဖစ္ျခင္း

ဖ်ားျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ၊ အေရျပားျပင္းျပင္းထန္ထန္ေပါက္ျပဲျခင္း၊ ကြာက်ျခင္း ၊ အနီေရာင္အဖိမ့္မ်ားထျခင္း

ရန္လိုျခင္း၊ ကနာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့အျပဳအမူမ်ား၊ ၾကြက္သားမ်ားတြန္႔ျခင္း

အလြယ္တကုူေပါက္ျပဲလြယ္္ျခင္း၊ အရာျပားေပၚတြင္ အျပာေရာင္အစက္မ်ားေပၚျခင္း

အသက္အႏၱရာယ္ေပးနုိင္ေလာက္ေအာင္ေသြးတုိးျခင္း ( အျပင္းအထန္ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အျမင္ေ၀၀ါးျခင္း၊ နားအူျခင္း၊ စိုးရိမ္ျခင္း၊ မေေရမရာျဖစ္ျခင္း၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ အသက္ရွဴမ၀ျခင္း၊ နွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း၊ တက္ျခ္ငး

သိပ္မျပင္းထန္တဲ့ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးေတြအေနနဲ႔

ဗို္က္ေအာင့္ျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ အစားစားလုိစိတ္မရွိျခင္း

အျမင္ဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား၊ မူးေ၀ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း

ေခြ်းထြက္ျခင္း ၊ အေရျပားအဖိမ့္ထျခင္း

ထံုျခင္း၊ စပ္ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္းျဖစ္ျခင္း၊ လက္ေျခေအးျခင္း

တုန္လႈပ္ေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း

ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း

လူတိုင္းေတာ့ မၾကံဳရနုိင္ပါဘူး။ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ုဳိးေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ေဆးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား

ဘယ္ေဆးေတြက Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

သင္လတ္တေလာမွီဝဲေနတဲ့အျခားေဆးေတြနဲ့ အျပန္အလွန္တံု႔ျပန္မႈေတြေၾကာင့္ ေဆးအာနိသင္ေျပာင္းသြားတာေတြ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ပိမ်ားလာတာမ်ိဳးေတြျဖစ္နို္င္ပါတယ္။

ဒါေတြကို ေရွာင္နုိင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ သင္မွီဝဲေနတဲ႔ ေဆးစာရင္းေတြကို ဆရာ၀န္္ေတြေဆး၀ါးတတ္ကြ်မ္းနားလည္သူေတြကိုေျပာ ျပထားသင့္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေဆးရပ္လိုက္တာမ်ိဳးေတြေဆးစေသာက္တာမ်ိဳးေတြ ေဆးပမာဏေျပာင္းတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္သင့္္ပါဘူး။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါေဆးေတြနဲ႔ အျပန္အလွန္တံု႔ျပန္္မႈေတြျဖစ္နို္င္ပါတယ္။

စိတ္က်ျခင္းနဲ႔စိ္တ္ေ၀ဒနာကိုကုသတဲ့ေဆးမ်ား

ေသြးေပါင္ခ်ိန္ထိန္းေဆးမ်ား

warfarin (Coumadin, Jantoven)ကဲ့သို႔ေသာေသြးက်ဲေဆးမ်ား

စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာေဆးမ်ား(opioid)

pseudoephedrine or phenylephrineစတဲ့ရင္က်ပ္ေပ်ာက္ေဆးေတြပါ၀င္တဲ့ အေအးမိဓာတ္မတည့္ျခင္းေဆးမ်ား

အတက္ေ၇ာဂါေဆးမ်ား

 

အစားအေသာက္ေတြနဲ႔ အရက္က Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလား

အျပန္အလွန္သက္ရာက္မႈေတြေၾကာင့္္ ေဆးအာနိသင္ေျပာင္းသြားတာေတြ ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးပိုမ်ားလာေတြ ေတြ႔နုိင္ပါတယ္။ ေဆးအသံုးမျပဳခင္မွာ ဆရာဝန္နဲ႕ ရလာနုိင္တဲ႔အက်ိိဳးုဆက္ေတြကို ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္ေရာဂါအေျခအေနေတြက Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

သင့္က်န္းမာေရးအေျခအေနေတြကို သက္ေရာက္နုိ္င္ပါတယ္။ သင့္က်န္းမာရးအေျခအေနပိုဆိုးသြားတာမ်ိဳး ေဆးအာနိသင္ေျပာင္းသြာတာမ်ိဴးေတြ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ လတ္တေလာက်န္းမာေရးအေျခအေနေတြ မွန္သမွ်ကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တတ္က်ြမ္းနားလည္သူေတြကို ေျပာျပထားသင့္ပါတယ္။

စိတ္က်ျခင္း၊ စိတ္မက်န္းမာျခင္း၊ စိတ္က်စိတ္ၾကြျခင္း၊ ရူးျခငး္၊ သတ္ေသလုိသည့္အေတြးမ်ားၾကိဳးပမ္းမႈမ်ား

ၾကြက္သားတြန္႔ျခင္း သို႔ Tourette’s syndrome

လက္ေျခမ်ားတြင္ ေသြးစီးဆင္းမႈဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား

အစာေရမ်ိဳျပြန္၊ အစာအိမ္၊ အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား

အတက္ေ၇ာဂါ

ဦးေႏွာက္လိႈင္းမ်ားစစ္ေဆးရာတြင္မူမမွန္ျခင္း (EEG)

ေဆး သို႔ အရက္စြဲဖူးျခင္း

ေသာက္သံုးရန္အညႊန္း

ယခုအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေဆးပညာအၾကံေပးမႈကို အစားထိုးရန္အတြက္မဟုတ္ပါ။ သင္သည္သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြအတြက္ Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

အရြယ္ေရာက္ျပိးသူမ်ား အာရံုစူးစိုက္မရျခင္းျပႆနာအတြက္

၀ါးစားရနုိင္တဲ့ေဆးျပားမ်ား(Ritalin, Methylin, methylphenidate)အပါအ၀င္ ခ်က္ခ်င္းထုတ္ေပးနုိင္ေသာေဆးျပားမ်ား

အေစာပိုင္းပမာဏ – 10 mg ေသာက္ေဆး တစ္ေန႔နွစ္ၾကိမ္သံုးၾကိမ္ ေန႔စဥ္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ- အပတ္စဥ္ 5 to 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။

တျဖည္းျဖည္းထုတ္လႊင့္ေပးေသာေဆးျပားပံုစံ(Ritalin SR, Metadate ER)

အေစာပိုင္းပမာဏ- အခ်ိန္၈နာရီေလာက္အကိ်ဳးသက္ေရာက္မႈေပးတဲ့ 10 mg and 20 mgေဆးျပားေတြအေနနဲ႔ ရနုိင္ပါတယ္။

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ မနက္စာမစားခင္ပထမဆုံးေဆးပမာဏကို ေသာက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္လႊင့္မႈခ်ဲ႔ေပးတဲ့ေဆးေတာင့္ပံုစံ (Metadate CD):

အေစာပိုင္းပမာဏ- 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 20mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားတဲ့အမႈန္မ်ားပါအရည္ေသာက္ေဆး (Quillivant XR)

အေစာပုိင္းပမာဏ- 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 20mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားတဲ့ေဆးျပားပံုစံ (Concerta)

အေစာပိုင္းပမာဏ- (Methylphenidate- naive patients) 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 18mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ72 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္ပါသတ္မွတ္ဇယားေပၚအေျခခံျပီး ေဆးပမာဏကိုအတုိးအေလ်ွာ့လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

ပထမအပတ္10 mg/9 hour patchေန႔စဥ္

ဒုတိယအပတ္15 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

တတိယအပတ္20 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

စတုတၳအပတ္30 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

 

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ားထုိင္းမႈိင္းျခင္းအတြက္

ခ်က္ခ်င္းထုတ္ေပးနုိင္ေသာေဆးျပားမ်ား

အေစာပိုင္းပမာဏ – 10 mg ေသာက္ေဆး တစ္ေန႔နွစ္ၾကိမ္သံုးၾကိမ္ ေန႔စဥ္ အထူးသျဖင့္ အစားမစားခင္ မိနစ္၃၀မွ၄၅အတြင္း

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ- အပတ္စဥ္ 5 to 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႔ေသာလူနာေတြမွာ 10 to 15 mgေန႔စဥ္ေပးျခင္းက လံုေလာက္ေစပါတယ္။

တျဖည္းျဖည္းထုတ္လႊင့္ေပးေသာေဆးျပားပံုစံ(Ritalin SR, Metadate ER)

အေစာပိုင္းပမာဏ- အခ်ိန္၈နာရီေလာက္အကိ်ဳးသက္ေရာက္မႈေပးတဲ့ 10 mg and 20 mgေဆးျပားေတြအေနနဲ႔ ရနုိင္ပါတယ္။

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ မနက္စာမစားခင္ပထမဆုံးေဆးပမာဏကို ေသာက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္လႊင့္မႈခ်ဲ႔ေပးတဲ့ေဆးေတာင့္ပံုစံ (Metadate CD):

အေစာပိုင္းပမာဏ- 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 20mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားတဲ့ေဆးျပားပံုစံ (Concerta)

အေစာပိုင္းပမာဏ- (Methylphenidate- naive patients) 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 18mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ72 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြအတြက္ Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

ကေလးမ်ား အာရံုစူးစိုက္မရျခင္းျပႆနာအတြက္

၆နွစ္နွင့္၆နွစ္အထက္

၀ါးစားရနုိင္တဲ့ေဆးျပားမ်ား(Ritalin, Methylin, methylphenidate)အပါအ၀င္ ခ်က္ခ်င္းထုတ္ေပးနုိင္ေသာေဆးျပားမ်ား

အေစာပိုင္းပမာဏ – 2.5 to 5 mg ေသာက္ေဆး တစ္ေန႔နွစ္ၾကိမ္  ေန႔စဥ္ ေန့လည္စာေန႔ခင္းစာအစားမစားခင္ မိနစ္၃၀မွ၄၅အတြင္း

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ- အပတ္စဥ္ 5 to 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ နွစ္ၾကိမ္သံုးၾကိမ္ခြဲေပးနုိ္င္ပါတယ္။

တျဖည္းျဖည္းထုတ္လႊင့္ေပးေသာေဆးျပားပံုစံ(Ritalin SR, Metadate ER)

အေစာပိုင္းပမာဏ- အခ်ိန္၈နာရီေလာက္အကိ်ဳးသက္ေရာက္မႈေပးတဲ့ 10 mg and 20 mgေဆးျပားေတြအေနနဲ႔ ရနုိင္ပါတယ္။ ပံုမွန္ေဆးျပားေတြခ်ိန္ညွိထားတဲ့ပမာဏနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းထုတ္ေပးတဲ့ေဆးျပားေတြပမာဏခ်င္းတူေနမယ္ (၈နာ၇ီထက္ပိုမၾကာဘူးဆိုရင္) ပံုမွန္ေဆးျပားေတြ အစားတျဖည္းျဖည္းထုတ္ေပးတဲ့ေဆးျပားေတြကို အစားထုိးသံုးေပးနုိင္ပါတယ္။

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 10 mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ မနက္စာမစားခင္ပ ထမဆုံးေဆးပမာဏကို ေသာက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္လႊင့္မႈခ်ဲ႔ေပးတဲ့ေဆးေတာင့္ပံုစံ (Metadate CD):

အေစာပိုင္းပမာဏ- 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 20mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားတဲ့အမႈန္မ်ားပါအရည္ေသာက္ေဆး (Quillivant XR)

အေစာပုိင္းပမာဏ- 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္  10 mg to 20mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ60 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားတဲ့ေဆးျပားပံုစံ (Concerta)

အေစာပိုင္းပမာဏ- (Methylphenidate- naive patients) 20 mgေသာက္ေဆး၊ တစ္ေန႔တစ္ၾကိမ္ မနက္ပိုင္းမနက္စာမစားခင္

အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳနုိင္သည့္ပမာဏ- အသက္၆နွစ္မွ၁၂နွစ္အထိ : 54 mg/day,အသက္၁၂နွစ္အထက္ : 72 mg/day၊ 2 mg/kg/day.ထက္မပိုသင့္ပါဘူး

ေရာဂါထိန္းသိမ္းရန္ဆက္လက္အသံဳးျပဳသင့္သည့္ပမာဏ-အပတ္စဥ္ 18mgထိတိုးေပးျပီး အမ်ားဆံုးတစ္ေန႔ပမာဏ72 mg ေရာက္တဲ့အထိ တုိးေပးနုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ မနက္ပုိင္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္ပါသတ္မွတ္ဇယားေပၚအေျခခံျပီး ေဆးပမာဏကိုအတုိးအေလ်ွာ့လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

ပထမအပတ္10 mg/9 hour patchေန႔စဥ္

ဒုတိယအပတ္15 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

တတိယအပတ္20 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

စတုတၳအပတ္30 mg/9 hour patch dailyေန႔စဥ္

Methylphenidate (မီသိုင္းလ္ဖန္နီဒိတ္) ကိုဘယ္လိုရရွိႏုိင္သလဲ

ေအာက္ပါပံုစံေတြနဲ႔ ရနိုင္ပါတယ္။

ေဆးေတာင့္ ထုတ္ေပးမႈခ်ဲ႔ထားေသာပံုစံ ေသာက္ေဆး : 10 mg, 20 mg, 30 mg, 40 mg, 50 mg.

အေရးေပၚအေျခအေန ဒါမွမဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားခ်ိန္မွာ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ ျပည္တြင္းက်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈေတြ သို႔မဟုတ္ အနီးဆံုးအရးေပၚခန္းေတြကို ဆက္သြယ္သင္႔ပါတယ္။

ေဆးေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္လြတ္သြားခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။

တတ္နုိင္သမွ်ျမန္ျမန္ မွီ၀ဲသင့္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ၾကိမ္မွီဝဲရမယ့္အခ်ိန္နဲ႔ နီးကပ္ေနမယ္ဆိုရင္ လြတ္သြားတဲ႔ပမာဏကို ေက်ာ္ျပီး အခ်ိန္စာရင္းအတုိင္း ပံုမွန္ဆက္ေသာက္သင့္ပါတယ္။ နွစ္ၾကိမ္အသံုးျပဳဖို႔မလိုပါဘူး။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 10, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇန်နဝါရီ 10, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ