Generic Name: Methadone (မီတာဒုန္း) Brand Name(s): Generics only. No brands available.

အသံုးျပဳပံုမ်ား

Methadone (မီတာဒုန္း) ကို ဘာအတြက္အသံုးျပဳၾကသလဲ

Methadone သည္ narcotic အုပ္စုဝင္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးျဖစ္ျပီး ျပင္းထန္ေသာ ကာလရွည္ နာက်င္ျခင္းမ်ား (ဥပမာ။ ။ကင္ဆာေၾကာင့္ နာက်င္ျခင္း)ကို ကုသရန္ အသုံးျပဳသည္။၎သည္ သင္၏ခႏၲာကိုယ္မွ နာက်င္ မႈေဝဒနာကို ခံစားျခင္း ႏွင့္ ျပန္လည္တုန္႕ျပန္ျခင္းျဖစ္စဥ္တို႕အား ေျပာင္းလဲေစရန္ ဦးေႏွာက္ကို ခိုင္းေစျခင္းျဖင့္ နာက်င္ျခင္းကို သက္သာေစသည္။

methadone ကို သာမန္နာက်င္ျခင္း သို႕မဟုတ္ ရက္အနည္းငယ္တြင္ သက္သာသြားမည့္ နာက်င္ျခင္း (ဥပမာ။    ။ ခြဲစိတ္မႈေၾကာင့္ နာက်င္ျခင္း)မ်ားတြင္ မေပးရပါ။ methadone သည္ လိုအပ္လွ်င္ လိုအပ္သလို အလြယ္တကူ သုံးႏိုင္ေသာ ေဆးမ်ိဳးမဟုတ္ေပ။

Methadone (မီတာဒုန္း) ဘယ္လိုေသာက္သံုးသင့္သလဲ

methadone ကို ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း ပံုမွန္ေသာက္ရမည္ျဖစ္ျပီး ရုတ္တရက္နာက်င္ျခင္းမ်ားအတြက္ အလြယ္တကူ မေသာက္ရပါ။ေဆးကို အစာရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ေသာက္ႏိုင္သည္။ အကယ္၍ ေဆးေသာက္ျပီး ပ်ိဳ႕ျခင္း၊၊အန္ျခင္း၊မအီမသာျဖစ္ျခင္းမ်ားရွိပါက ေနာက္တၾကိမ္ေသာက္သည့္အခါ အစာရွိသည့္ အခ်ိန္တြင္ ေသာက္ႏိုင္ပါသည္။ပ်ိဳ႕ျခင္း၊မအီမသာျဖစ္ျခင္းတို႕ကို သက္သာေစမည့္ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ား (ဥပမာ။    ။ ေခါင္းကို တတ္ႏိုင္သမွ် မလႈပ္ရွားဘဲ ၁နာရီ၊၂နာရီခန္႕ လွဲေလ်ာင္းေနျခင္းစသည္)ကို ဆရာဝန္အား ေမးျမန္းႏိုင္သည္။ေဆးရည္အသုံးျပဳပါက ေဆးပမာဏကို မတိုင္းတာမီ ေဆးပုလင္းကို ေကာင္းစြာလႈပ္ပါ။။ေဆးႏွင့္အတူပါလာသည့္ ဇြန္းသို႕မဟုတ္ ခြက္ကို အသုံးျပဳျပီး ေဆးပမာဏကို တိုင္းတာပါ(အိမ္သုံးဇြန္းကို မသုံးရပါ)။ေဆးပမာဏ အနည္းအမ်ားသည္ သင္၏ ေရာဂါအေျခအေန ႏွင့္ ေဆးကို တုန္႕ျပန္မႈအေပၚ မူတည္သည္။

ဤေဆးသည္ ေဆးျဖတ္ျခင္း လကၡဏာမ်ားကို ျဖစ္ေစပါသည္ (အထူးသျဖင့္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ပံုမွန္သုံးစြဲလွ်င္၊ပမာဏမ်ားျပားစြာ သုံးစြဲလွ်င္)။ သင့္အေနျဖင့္ အဆိုပါအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ေဆးကို ရုတ္တရက္ ျဖတ္လိုက္ပါက ေဆးျဖတ္ေဝဒနာမ်ားျဖစ္သည့္ ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊မ်က္ရည္မ်ား အလြန္အကြၽံက်ျခင္း၊ႏွာရည္ယိုျခင္း၊ပ်ိဳ႕ျခင္း၊မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ေခြၽးထြက္မ်ားျခင္း၊ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ျခင္း တို႕ကို ခံစားရပါလိမ့္မည္။၎ေဝဒနာမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ သင့္ဆရာဝန္က ေဆးပမာဏကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလွ်ာ့ေပးပါလိမ့္မည္။အေသးစိတ္သိရွိလိုပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ေဆးေသာက္ရင္း အဆိုပါ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါကလည္း ဆရာဝန္ကို ခ်က္ခ်င္း အေၾကာင္းၾကားပါ။methadone ကို အခ်ိန္ၾကာရွည္စြာ သုံးစြဲပါက ေဆးမတိုးေတာ့ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ထိုသို႕ျဖစ္လွ်င္ သင့္ဆရာဝန္ကို အသိေပးပါ။methadone သည္ ရွားရွားပါးပါးဆိုသလို ေဆးစြဲျခင္းကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။အကယ္၍ သင္သည္ အရက္ သို႕မဟုတ္ ေဆးစြဲဖူးသူျဖစ္ပါက methadone ကို စြဲရန္ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားပါသည္။ထိုသို႕ျဖစ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ေဆးပမာဏကို ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း အတိအက်လိုက္နာပါ။သင့္ေရာဂါ အေျခအေန မသက္သာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ပိုဆိုးလာလွ်င္ျဖစ္ေစ ဆရာဝန္ကို အသိေပးပါ။

Methadone (မီတာဒုန္း) ဘယ္္လိုသိမ္းဆည္းရမလဲ

[ေယဘူယ် အသိေပးခ်က္ – ေဆးအမ်ားစုမွာ အခန္းအပူခ်ိန္တြင္ သိုေလွာင္ထားႏုိင္ပါတယ္]

Methadone ကို တိုက္ရိုက္ေနေရာင္ျခည္မထိုးေအာင္နဲ႔ စိုစြတ္မႈမရွိေအာင္ထားတာက အေကာင္းဆံုးသိုေလွာင္သိမ္းဆည္းတဲ့နည္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးအာနိသင္ပ်က္ျပယ္တာနဲ႔ ေဆးအေနအထားပ်က္ယြင္းမႈေတြမျဖစ္ေအာင္လို႔ Methadone ကို ေရခ်ိဳးခန္းထဲမွာသိမ္းဆည္းတာနဲ႔ ေရခဲေအာင္ သိမ္းဆည္းတာေတြမျပဳလုပ္ပါနဲ႔။ Methadone ေဆးအမ်ိဳးအစားနဲ႔၊ ေဆးထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီကြဲျပားမႈေပၚမူတည္ျပီး သိမ္းဆည္းတဲ့ပံုစံကြဲျပားျခားနားမႈရွိႏုိင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေဆးဘူးအခြံမွာပါတဲ့ သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းမႈညႊန္ၾကားခ်က္ကို ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးတာမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူကို ေမးျမန္းတာမ်ိဳးကိုအျမဲလုပ္ပါ။ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရဖို႔အတြက္ ေဆး၀ါးေတြအကုန္လံုးကို ကေလးေတြ၊ အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္ေတြနဲ႔ ေ၀းရာမွာထားပါ။)

Methadone ကို အိမ္သာထဲကိုပစ္ခ်တာနဲ႔ ေရထြက္ေပါက္ေတြထဲကေန ေဆးခ်တာမ်ိဳးကို မလုပ္သင့္ပါဘူး။ ေဆး၀ါးေတြကိုမလိုအပ္ေတာ့တဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ သက္တမ္းကုန္ဆံုးသြားတဲ့အခါေတြမွာ စနစ္တက်စြန္႔ပစ္ဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေဆး၀ါးမ်ားကို စနစ္တက်ဘယ္လိုစြန္႔ပစ္ရမယ္ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သင့္ရဲ႕ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

(ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ေဆး၀ါးအမ်ားစုကို ေရခဲေသတၱာထဲတြင္ သိမ္းဆည္းႏုိင္ပါတယ္။ ေရခဲေအာင္ သိမ္းဆည္းျခင္းေတာ့ မျပဳလုပ္ရပါ)

Methadone ကိုေရခဲေသတၱာထဲတြင္ သိမ္းဆည္းျခင္းက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးအာနိသင္ပ်က္ျပယ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ ေရခဲေအာင္မလုပ္ရပါ။

ၾကိဳတင္သတိျပဳရန္မ်ားႏွင့္ အသိေပးခ်က္မ်ား

Methadone (မီတာဒုန္း) အသံုးမျပဳခင္ ဘာေတြသိသင့္သလဲ

methadone ကို မေသာက္သုံးမီ

-methadone ၊ အျခားေဆးမ်ား သို႕မဟုတ္ methadone တြင္ပါဝင္သည့္ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ မတည့္ပါက ဆရာဝန္ကို ၾကိုေျပာပါ။methadone ေဆးျပားတြင္ပါဝင္သည့္ ပစၥည္းမ်ားကို သိရွိႏိုင္ေစရန္ ဆရာဝန္ကို ေမးျမန္းပါ။

-သင္လက္ရွိ သုံးစြဲေနေသာ ေဆးမ်ား သို႕မဟုတ္ သုံးစြဲရန္ အစီအစဥ္ရွိသည့္ ေဆးမ်ား (ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည့္ေဆး၊ မိမိဖာသာ ေသာက္သည့္ေဆး၊ဗီတာမင္အားေဆး၊သဘာဝအားျဖည့္ပစၥည္းမ်ား အားလုံးပါဝင္သည္)ကို သင့္ဆရာဝန္အား ေသခ်ာစြာ ေျပာျပပါ။ေအာက္ပါ ေဆးမ်ားကို သုံးစြဲေနပါက ဆရာဝန္ကို မေမ့မေလ်ာ့ ေျပာျပပါ။

antihistamines; buprenorphine (suboxone, in zubsolv);

butorphanol; calcium channel blocking agents —–> carbamazepine (cabatrol,

equetro, tegretol); fluvoxamine (luvox); HIV အတြက္ေဆးမ်ား —–> abacavir

(ziagen, in trizivir), darunavir (prezista), didanosine (videx), efavirenz (sustiva, in

atripla), lopinavir (in kaletra), nelfinavir (viracept), nevirapine (viramune), ritonavir

(norvir, in kaletra), saquinavir (invirase), stavudine (zerit), telaprevir (incivek),

tipranavir (aptivus), and zidovudine (retrovir, in combivir); ေရတိမ္၊ irritable bowel disease၊ ပါကင္ဆန္ေရာဂါ၊အနာမ်ား ႏွင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားတြင္ အသုံးျပဳေသာ ေဆးမ်ား

; nalbuphine;naloxone (in zubsolv); naltrexone (revia, depade); pentazocine (talwin); phenobarbital;phenytoin (dilantin); rifampin (rifadin, rimactane, in rifamate, in rifater). ေအာက္ပါေဆးမ်ားကို သုံးစြဲေနလွ်င္ သို႕မဟုတ္ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ပတ္အတြင္း ကမွ သုံးစြဲျခင္းကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့လွ်င္လည္း ဆရာဝန္ကို ေျပာျပပါ။

monoamine oxidase (mao) inhibitors —– >isocarboxazid (marplan), phenelzine (nardil), selegiline (eldepryl, emsam, zelpar), tranylcypromine (parnate).

ေဆးအမ်ားအျပားသည္ methadone ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳႏိုင္သျဖင့္ ဤစာရင္းတြင္မပါဝင္ေသာ ေဆးမ်ား ေသာက္သုံးေနပါကလည္း ဆရာဝန္ကို အသိေပးရမည္ျဖစ္ပါသည္။

သို႕မွသာ သင့္ဆရာဝန္ အေနျဖင့္ ေဆးပမာဏကို ေျပာင္းလဲျခင္း သို႕မဟုတ္  ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို  ဂ႐ုတစိုက္ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

-အကယ္၍ သင္သည္ သဘာဝအားျဖည့္ပစၥည္းမ်ား (အထူးသျဖင့္ St.John’s wort) ကို သုံးစြဲေနပါက ဆရာဝန္ကို မေမ့မေလ်ာ့ ေျပာျပပါ။

-သင့္တြင္ အူပိတ္ျခင္း၊ဆီးသြားရခက္ျခင္း၊ဆီးၾကိတ္ၾကီးျခင္း၊Addison’s disease (adrenal ဂလင္းမွ ပံုမွန္ထုတ္လုပ္ေသာ ပစၥည္းမ်ား မထုတ္လုပ္ႏိုင္ျခင္း)ရွိလွ်င္၊အတက္ ေရာဂါရွိလွ်င္၊သိုင္းရြိုက္ဂလင္း၊ပန္ကရိယ၊သည္းေျခအိတ္၊အသည္း သို႕မဟုတ္ ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာမ်ားရွိပါက ဆရာဝန္ကို ၾကိဳတင္ေျပာျပပါ။

-အကယ္၍ ကေလးႏို႕တိုက္ေနပါက ဆရာဝန္ကို ၾကိဳတင္ေျပာျပပါ။ ကေလးႏို႕တိုက္ေနသည့္ ကာလတြင္ methadone ကို သုံးစြဲပါက methadone ပမာဏ တခ်ိဳ႕တဝက္သည္  မိခင္ႏို႕မွ တဆင့္ ကေလးထံသို႕ေရာက္ရွိသြားႏိုင္ပါသည္။ထို႕ေၾကာင့္ သင္methadone စတင္သုံးစြဲပါက သင့္ကေလး၏ အမူအက်င့္ သို႕မဟုတ္ အသက္႐ႈျခင္းမ်ား အေျပာင္းအလဲ ရွိမရွိကို ေသခ်ာစြာ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ေအာက္ပါ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါက ကေလးဆရာဝန္ထံ အျမန္သြားကာ အေရးေပၚ ေဆးကုသမႈ ခံယူပါ။

-ပံုမွန္ထက္ပိုအိပ္ျခင္း၊ႏို႕မစို႕ေတာ့ျခင္း၊အသက္႐ႈရခက္ျခင္း၊ဒယိမ္းဒယိုင္ျဖစ္ျခင္း။

သင္ ျဖည့္စြက္စာစတင္ေကြၽးမည့္ အခ်ိန္ကို ကေလးဆရာဝန္အား ေျပာျပပါ။ methadone ပါဝင္ေသာ မိခင္ႏို႕မစို႕ရေတာ့သည့္အခါ ကေလးတြင္ ေဆးျဖတ္ေဝဒနာမ်ား မခံစားရေစရန္အတြက္ မိခင္ႏို႕ကို  ျဖည့္စြက္စာျဖင့္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း အစားထိုး ေျပာင္းလဲပါ။

-သြားႏွုတ္ျခင္းအပါအဝင္ အျခားေသာ ခြဲစိတ္ကုသမႈမ်ား ခံယူရန္ရွိပါက methadone ေသာက္သုံးလ်က္ရွိေၾကာင္း ဆရာဝန္ကို ၾကိဳေျပာပါ။

-methadone သည္ ငိုက္မ်ဥ္းေစသျဖင့္ ေဆး၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို ေသခ်ာစြာ မသိရွိေသးလွ်င္ ကားေမာင္းျခင္း သို႕မဟုတ္ စက္ကိရိယာအၾကီးစားမ်ား ေမာင္းႏွင္ကိုင္တြယ္ျခင္း မျပဳလုပ္ပါႏွင့္။

-methadone သည္ မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစသည့္အျပင္ အိပ္ေနရာမွ ရုတ္တရက္ထလိုက္လွ်င္ သတိလစ္ျခင္းကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ထို႕ေၾကာင့္ လွဲေနရာမွ ထလွ်င္ ရုတ္တရက္ မတ္တပ္မရပ္ဘဲ ၾကမ္းျပင္ေပၚေျခခ်ျပီး ကုတင္ေပၚတြင္ ေခတၲထိုင္ေနသင့္ပါသည္။

-methadone သည္ ဝမ္းခ်ဳပ္ေစသျဖင့္ methadone သုံးစြဲေနစဥ္ကာလတြင္ အစားအေသာက္ပံုစံေျပာင္းလဲရန္ သို႕မဟုတ္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးေသာ သို႕မဟုတ္ ကုသေပးေသာ ေဆးမ်ား အသုံးျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးႏို႔တုိက္ေနခ်ိန္မွာ Methadone (မီတာဒုန္း) ကိုသံုးစြဲဖို႔ စိတ္ခ်ရပါသလား

ယခုေဆး၀ါးကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳလွ်င္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိမရွိကို ဆံုးျဖတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ လံုေလာက္ေသာ ေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားမရွိပါ။ ေဆးမေသာက္သံုးမီတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားအားလံုးကို ခ်ိန္ဆႏုိင္ရန္အတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္ပါ။ ယခုေဆး၀ါးသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ C ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

  • A=ဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။
  • B=ေလ့လာမႈအခ်ိဳ႕အရ ဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။
  • C=ဆိုးက်ိဳးအခ်ိဳ႕ရွိႏုိင္ပါသည္။
  • D= ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိသည့္ အေထာက္အထားမ်ားရွိပါသည္။
  • X=ေသာက္သံုး၍မရပါ (လံုး၀မတည့္ပါ)။
  • N=အေျခအေနကို မသိရေသးပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္မ်ားတြင္ စိတ္ခ်ရမႈရွိမရွိကို မသိရေသးသည့္ ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ခ်ိန္ဆႏိုင္ရန္အတြက္ သင္၏ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအျမဲလုပ္ပါ။)

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

Methadone (မီတာဒုန္း) ကိုအသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ႏုိင္သလဲ

အင္ျပင္မ်ားထြက္ျခင္း၊အသက္႐ႈရ ခက္ခဲလာျခင္း၊မ်က္ႏွာ၊ႏွုတ္ခမ္း၊လွ်ာ သို႕မဟုတ္ လည္ေခ်ာင္းတို႕ ေရာင္ရမ္းျခင္း အစရွိေသာ ဓာတ္မတည့္သည့္ လကၡဏာမ်ား ခံစားလာရပါက အေရးေပၚကုသမႈကို ခံယူရပါမည္။

ေအာက္ပါလကၡဏာမ်ား ခံစားရပါက Methadone ေသာက္သုံးျခင္းကို ခ်က္ခ်င္းရပ္ျပီး ဆရာဝန္ႏွင့္ အျမန္ျပသပါ။

-အသက္႐ႈအားနည္းျခင္း။

-ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ျခင္း၊စိတ္႐ႈပ္ေထြးျခင္း။

-ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊မူးေဝထိုင္းမိႈင္းျခင္း၊သတိလစ္ျခင္း၊ႏွလုံးခုန္းျမန္ျခင္း။

-အသက္႐ႈရခက္ျခင္း၊မူးေဝျခင္း၊သတိလစ္ျခင္း။

သာမန္ေဘးထြက္လကၡဏာမ်ားမွာ

-စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း။

-အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း။

-အားနည္းျခင္း၊ငိုက္မ်ဥ္းျခင္း။

-အာေျခာက္ျခင္း၊ပ်ိဳ႕အန္မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ဝမ္းေလွ်ာျခင္း/ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း။

-လိင္စိတ္နည္းပါးျခင္း၊ျမံုျခင္း၊လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ရန္ ခက္ခဲျခင္း။

ယခုေဖာ္ျပပါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ခံစားရမႈမွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးကြဲျပားျခားနားမႈရွိႏိုင္ပါတယ္။ အထက္ေဖာ္ျပပါေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားတြင္ မပါ၀င္သည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားရွိပါက သင္၏ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ပါ။)

ေဆးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား

ဘယ္ေဆးေတြက Methadone (မီတာဒုန္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

Methadone ဟာ သင္အခုေလာေလာဆယ္ေသာက္သံုးေနတဲ့တျခားေသာ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ျပီး ေဆး၀ါးေတြအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာႏုိင္ေခ် ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဆး၀ါးဓာတ္ျပဳမႈေတြ မျဖစ္လာေအာင္လို႔ သင္လက္ရွိေသာက္သံုးေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြအားလံုးရဲ႕စာရင္းကို လုပ္ထားျပီး (စာရင္းလုပ္တဲ့အခါမွာ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားတာေတြ၊ မညႊန္ၾကားဘဲ ေသာက္သံုးေနတာေတြ၊ သဘာ၀ေဆးဘက္၀င္ပစၥည္းေတြအားလံုးပါ၀င္ပါတယ္) ဆရာ၀န္ ဒါမွမဟုတ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူကို အျမဲေျပာျပပါ။ ေဆး၀ါးေတြကို ဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ေသာက္သံုးျခင္း၊ ရပ္ဆုိင္းျခင္း၊ ပမာဏကိုေျပာင္းလဲျခင္းေတြမျပဳလုပ္ပါနဲ႔။)

ငိုက္မ်ဥ္းေစေသာ သို႕မဟုတ္ အသက္႐ႈေႏွးေစေသာ အျခားေဆးမ်ားႏွင့္ methadone ကို တြဲဖက္အသုံးျပဳပါက အသက္အႏၲရာယ္ကိုပင္ ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ထို႕ေၾကာင့္ methadone ႏွင့္ အိပ္ေဆးမ်ား၊ narcotic အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ ႂကြက္သားေပ်ာ့ေဆးမ်ား သို႕မဟုတ္ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္းအတြက္ ေဆးမ်ား၊စိတ္က်ေရာဂါအတြက္ေဆးမ်ား၊အတက္က်ေဆးမ်ားကို တြဲဖက္အသုံးျပဳမည္ဆိုလ်င္ ဆရာဝန္အား ဦးစြာ ေမးျမန္း

အစားအေသာက္ေတြနဲ႔ အရက္က Methadone (မီတာဒုန္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလား

Methadone က အစားအေသာက္ ဒါမွမဟုတ္ အရက္ေသစာနဲ႔ ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ျပီး ေဆး၀ါးေတြအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာႏုိင္ေခ် ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ ဓာတ္ျပဳမႈေတြမျဖစ္လာေအာင္လို႔ အစားအေသာက္၊ အရက္ေသစာေတြနဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္ေခ်ရွိမရွိကို ေမးျမန္းတိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္ေရာဂါအေျခအေနေတြက Methadone (မီတာဒုန္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

Methadone ဟာ သင့္ရဲ႕ နဂိုက်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားနဲ႔ သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳမႈေတြရွိႏုိင္ပါတယ္။ သင့္ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေနကို ပိုဆိုးသြားေစတာ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးသက္ေရာက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲသြားတာေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေနအကုန္လံုးကို သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္ ဒါမွမဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ကို အသိေပးဖို႔ အေရးၾကီပါတယ္။ အထူးသျဖင့္

-အရက္စြဲျခင္း။

-ဦးေႏွာက္အၾကိတ္ျဖစ္ျခင္း။

-နာတာရွည္ အဆုတ္ေရာဂါတမ်ိဳး (COPD – Chronic Obstructive Pulmonary Disease)

-စိတ္က်ေရာဂါရွိျခင္း။

-ေဆးစြဲျခင္း (အထူးသျဖင့္ narcotic ေဆးမ်ားႏွင့္)။

-သည္းေျခအိတ္ေရာဂါမ်ား သို႕မဟုတ္ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္း။

-ေခါင္းထိခိုက္ဖူးျခင္း။

-ႏွလုံးေရာဂါရွိျခင္း။

-ႏွလုံးစည္းခ်က္ မမွန္သည့္ ျပႆနာမ်ား။

-ေသြးတြင္း ပိုတက္ဆီယမ္ဓာတ္နည္းျခင္း။

-ေသြးတြင္း မဂၢနီဆီယမ္ဓာတ္ နည္းျခင္း။

-ဦးေခါင္းတြင္း ဖိအားတက္ျခင္း။

-အစာအိမ္ ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းျပႆနာမ်ား။

-ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းျခင္း ——> သတိထားသုံးပါ။ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား ပိုဆိုးလာေစႏိုင္သည္။

-ပန္းနာရင္ၾကပ္ရွိျခင္း။

-အူပိတ္ျခင္း။

-အသက္႐ႈ အလြန္ေႏွးျခင္း —–> ဤလူနာမ်ိဳးတြင္ အသုံးမျပဳသင့္ပါ။

-ေသြးေပါင္က်ျခင္း။

-ပန္ကရိယ ေရာင္ျခင္း။

-အတက္ေရာဂါရွိျခင္း ——> သတိထားသုံးပါ။ အေျခအေနကို ပိုဆိုးေစသည္။

-ျပင္းထန္ေသာ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ။

-အသည္းေရာဂါ ——-> သတိျဖင့္အသုံးျပဳပါ။ခႏၲာကိုယ္ထဲမွ ေဆးစြန္႕ပစ္မႈကို ေႏွးေစသျဖင့္ ေဆး၏အာနိသင္မွာ ခန္႕မွန္းထားသည္ထက္ မ်ားလာႏိုင္သည္။

ေသာက္သံုးရန္အညႊန္း

ယခုအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေဆးပညာအၾကံေပးမႈကို အစားထိုးရန္အတြက္မဟုတ္ပါ။ သင္သည္သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြအတြက္ Methadone (မီတာဒုန္း) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

နာက်င္ျခင္းအတြက္

-ေသာက္ေဆး : ၂.၅ – ၁၀မီလီဂရမ္ ကို ရွစ္နာရီျခား သို႕မဟုတ္ ၁၂နာရီျခားတခါ ေသာက္ရမည္။

-အေၾကာထိုးေဆး၊ အသားထိုးေဆး၊အေရျပားေအာက္ထိုးေဆး : ၂.၅ – ၁၀ မီလီဂရမ္ ကို ရွစ္နာရီျခား သို႕မဟုတ္ ၁၂နာရီျခားတခါ ထိုးေပးရမည္။

ေဆးျဖတ္ျခင္းအတြက္

-ကနဦးေဆးပမာဏ : ၁၅ – ၄၀ မီလီဂရမ္ ကို တေန့လွ်င္ တၾကိမ္။တရက္ ႏွစ္ရက္ၾကာျပီးေနာက္ ေဆးပမာဏကို ေန႕စဥ္ ၂၀%ေလွ်ာ့ခ်သြားလွ်င္ အမ်ားအားျဖင့္ ခံႏိုင္ရည္ရွိပါသည္။မူးယစ္ေဆး၏ အာနိသင္မ်ားကို အမ်ားအားျဖင့္ ၁၀ရက္အတြင္း ဖယ္ရွားျပီး ျဖစ္ေလ့ရွိပါသည္။ ဆက္လက္ေပးထားရမည့္ ပမာဏမွာ တေန႕လွ်င္ ၂၀ – ၁၂၀ မီလီဂရမ္ျဖစ္ပါသည္။

ကေလးေတြအတြက္ Methadone (မီတာဒုန္း) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

(ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ကေလးလူနာမ်ားမွာ ဘယ္ေလာက္အခ်ိဳးအစားေပးရမလဲဆိုတာ အတည္မျပဳရေသးပါ။ သင့္ကေလးငယ္အတြက္ ေသာက္သံုးရန္ စိတ္ခ်ရမႈရွိခ်င္မွရွိႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္ေဆး၀ါးမဆို အသံုးမျပဳရေသးခင္မွာ စိတ္ခ်ရမႈအေနအထားကို အျပည့္အ၀နားလည္ဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်က္အလက္မ်ား ထပ္မံရရွိရန္အတြက္ သင့္ရဲ႕ ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူနဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ)

Neonatal abstinence syndrome အတြက္

-ေသာက္ေဆး သို႕မဟုတ္ အေၾကာထိုးေဆး  :

ကနဦးေဆးပမာဏ : 0.05 – 0.2 mg/kg/dose ကို ၁၂နာရီျခားသို႕မဟုတ္ ၂၄နာရီျခားတခါ (သို႕မဟုတ္) စုစုေပါင္း ေဆးပမာဏ 0.5mg/kg ကို ၈နာရီျခားတခါခြဲျပီး ေပးႏိုင္သည္။ ေဆးျဖတ္လကၡဏာမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ေစရန္ ေဆးပမာဏ ႏွင့္ ေဆးပမာဏ ေလွ်ာ့သြားရမည့္ အစီအစဥ္တို႕ကို လူနာတဦးခ်င္းစီအေပၚ မူတည္ျပီး ဆုံးျဖတ္ရပါမည္။အမ်ားအားျဖင့္ တလမွ တလခြဲအတြင္း ေဆးပမာဏကို ၁၀% မွ၂၀%အထိ အပတ္စဥ္ ေလွ်ာ့ခ်သြားရမည္။

မွတ္ခ်က္ ။    ။ Methadone သည္ ေသြးထဲတြင္ ကာလၾကာျမင့္စြာ ရွိေနႏိုင္သျဖင့္ ေဆးပမာဏ တျဖည္းျဖည္းေလွ်ာ့ခ်ျပီး ရပ္လိုက္ရန္မွာ ခက္ခဲမႈရွိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အျခားေဆးမ်ားကို အသုံးျပဳသင့္သည္။

 

ကေလးမ်ားတြင္  :

အကိုက္အခဲေပ်ာက္ အာနိသင္အတြက္ :ကနဦးကာလတြင္ ေဆးကို၄နာရီျခား မွ ၁၂နာရီျခားအထိ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေသာက္ႏိုင္သည္။ေဆးသုံးစြဲမႈ စတင္ျပီးေနာက္ သို႕မဟုတ္  ေဆးပမာဏတိုးလာျပီးေနာက္ ၂ရန္မွ ၅ရက္အတြင္း ေဆးပမာဏ သို႕မဟုတ္ေဆးေသာက္ေသာ အၾကိမ္အေရအတြက္ကို ေလွ်ာ့ခ်သင့္ပါသည္။

အေၾကာထိုးေဆး  :  ကနဦးတြင္ 0.1 mg/kg/dose ကို ၂ၾကိမ္မွ ၃ၾကိမ္အထိ ၄နာရီျခားတခါ ေပးရပါသည္။ထို႕ေနာက္ အဆင္ေျပလွ်င္ ၆နာရီျခား မွ၁၂နာရီျခားတခါသို႕ ေလွ်ာ့ရမည္ျဖစ္သည္။ အမ်ားဆုံးေပးႏိုင္ေသာ ပမာဏမွာ တခါေပးလွ်င္ ၁၀မီလီဂရမ္ျဖစ္သည္။

ေသာက္ေဆး၊ အသားထိုးေဆး၊ အေရျပားေအာက္ထိုးေဆး : ကနဦးေဆးပမာဏ : 0.1 mg/kg/dose ကို ၂ၾကိမ္မွ ၃ၾကိမ္အထိ ၄နာရီျခားတခါ ေပးရပါသည္။ထို႕ေနာက္ အဆင္ေျပလွ်င္ ၆နာရီျခား မွ၁၂နာရီျခားတခါသို႕ ေလွ်ာ့ရမည္ျဖစ္သည္။ (သို႕မဟုတ္)

0.7 mg/kg/24hour ပမာဏကို၄နာရီျခား မွ ၆နာရီျခားအထိ ေပးႏိုင္သည္။အမ်ားဆုံးေပးႏိုင္ေသာ ပမာဏမွာ တခါေပးလွ်င္ ၁၀မီလီဂရမ္ျဖစ္သည္။

 

Iatrogenic narcotic dependency အတြက္ :

ေသာက္ေဆး  : စနစ္တက် ေလ့လာထားရျခင္း မရွိေသးပါ။ေဆးရုံေဆးခန္းမ်ားတြင္ အသုံးျပဳၾကေသာ ေဆးပမာဏ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါသည္။အသုံးျပဳရမည့္ ေဆးပမာဏသည္ ယခင္က သုံးစြဲဖူးခဲ့ေသာ narcotic ေဆးပမာဏႏွင့္ ေဆးျဖတ္လကၡဏာမ်ား၏ ျပင္းထန္မႈတို႕အေပၚ မူတည္ပါသည္။narcotic ပမာဏ မ်ားမ်ား သုံးစြဲထားလွ်င္ methadone ပမာဏ မ်ားမ်ား လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။

အသုံးျပဳေလ့ရွိေသာ guideline (ေဆးေပးရန္ အညႊန္း) :

ကနဦးေဆးပမာဏ : 0.05 – -.1 mg/kg/dose ကို ေျခာက္နာရီျခားတခါ ေပးရပါမည္။

ေဆးျဖတ္လကၡဏာမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္အထိ 0.05 mg/kg/dose ျဖင့္ တိုးသြားေပးပါ။ ၂၄နာရီ – ၄၈ နာရီ ၾကာျပီးေနာက္ ေဆးတၾကိမ္ႏွင့္ တၾကိမ္ အပိုင္းအျခားကို ၁၂နာရီျခား သို႕မဟုတ္ ၂၄နာရီျခားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္သည္။ေဆးကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလွ်ာ့ခ်ျပီး ျဖတ္ရန္အတြက္ 0.05 mg/kg/day ႏွုန္းျဖင့္ေပးပါ။ အကယ္၍ ေဆးျဖတ္လကၡဏာမ်ား ျပန္လည္ေပၚလာပါက ေဆးကိုပို၍ ေႏွးေႏွးျဖတ္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။

Methadone (မီတာဒုန္း) ကိုဘယ္လိုရရွိႏုိင္သလဲ

Methadone ကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေဆး၀ါးပံုစံမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳးအစားမ်ားျဖင့္ ရရွိႏုိင္ပါတယ္။

ေသာက္ေဆးျပား : ၄၀ မီလီဂရမ္

အေရးေပၚအေျခအေန ဒါမွမဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားခ်ိန္မွာ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

အေရးေပၚအေျခအေနသို႔မဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားတဲ့အေျခအေနေတြမွာ အေရးေပၚေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ကုသမႈခံယူပါ)

ေဆးေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္လြတ္သြားခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။

Methadone ကို ေသာက္သံုးဖို႔ လြတ္သြားခဲ့ပါက (ေမ့ခဲ့ပါက) သတိရတဲ့အခ်ိန္မွာ အျမန္ဆံုးေသာက္သံုးပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္တစ္ၾကိမ္ေသာက္သံုးရမယ့္အခ်ိန္နဲ႔ နီးကပ္ေနျပီဆိုရင္ေတာ့ လြတ္သြားတဲ့အၾကိမ္ကို ေက်ာ္ျပီး ပံုမွန္အခ်ိန္မွာပဲ ေသာက္လုိက္ပါ။ ေဆးပမာဏကို ႏွစ္ဆတိုးေသာက္တာမ်ိဳးမလုပ္ပါနဲ႔။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 15, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဩဂုတ် 15, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ