Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Generic Name: Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) Brand Name(s): Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း).

အသံုးျပဳပံုမ်ား

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ကို ဘာအတြက္အသံုးျပဳၾကသလဲ

Mercaptopurine ကို တျခားေဆးမ်ားႏွင့္တြဲ၍ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာကင္ဆာမ်ား (ဥပမာ acute lymphocytic leukemia) အားကုသရာတြင္ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳ၏။ ၎မွာကင္ဆာကုထံုးေဆးျဖစ္ၿပီး ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား ႀကီးထြားျခင္းကို တားျခင္း၊ ေႏွးေစျခင္းျဖင့္ အာနိသင္ျပပါသည္။

Mercaptopurine ၏ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ဆရာ၀န္ႏွင့္တုိင္ပင္ပါ။ အထူးသျဖင့္ ကေလးမ်ားႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူမ်ား။

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ဘယ္လိုေသာက္သံုးသင့္သလဲ

ဤေဆးကို အစာႏွင့္တြဲၿပီးေသာက္ႏိုင္သလို အစာမပါပဲလည္းေသာက္ႏိုင္ပါသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တစ္ရက္လွ်င္တစ္ႀကိမ္ျဖစ္သည္။ ဆရာ၀န္မွတျခားဘာမွမေျပာလွ်င္ ေဆးေသာက္သည့္အခါေရမ်ားမ်ားႏွင့္ေသာက္ပါ။ ထို႔သိုေသာက္ျခင္းက တစ္ခ်ိဳ႕ေသာဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါသည္။ (ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာမ်ား)

ေဆးအရည္ကိုသံုးမည္ဆိုပါက ေဆးေသာက္တုိင္း ပုလင္းကို စကၠန္႔ ၃၀ ခန္႔ လႈပ္ေပးပါ။ ေဆးခ်ိန္တြယ္သည့္ကိရိယာႏွင့္ ေသေသခ်ာခ်ာခ်ိန္ပါ။ အိမ္သံုးထမင္းစားဇြန္းကိုသုံးပါက မွန္ကန္ေသာပမာဏ မရႏိုင္ပါ။ ေဆးအရည္ကို မ်က္လံုးထဲမ၀င္ေအာင္၊ အေရျပားေပၚမက်ေအာင္ ေရွာင္ပါ။ ၀င္သြား က်သြားပါက ထိမိသည့္ေနရာကိုေရေပါေပါႏွင့္ ေဆးေၾကာပစ္ရမည္။ အေသးစိတ္သိလိုပါက ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပါ။

ေဆးပမာဏမွာ သင့္က်န္းမာေရးအေျခအေနႏွင့္ ကုသမႈအား တုန္႔ျပန္မႈတြင္ မူတည္ပါသည္။

ညႊန္ၾကားထားေသာ ပမာဏ၊ အခ်ိန္ကာလထက္ တိုးသံုးစဲြျခင္းမ်ိဳးမလုပ္ရပါ။ အေျခအေနျမန္ျမန္ သက္သာမလာပဲ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးျဖစ္ႏိုင္ေခ်သာ ပိုမ်ားလာပါလိမ့္မည္။

ေဆးမွအေကာင္းဆံုးအာနိသင္ရေစရန္အတြက္ မွန္မွန္ေသာက္ပါ။ ေဆးေသာက္ဖို႔မွတ္မိေနေစရန္ ေန႔စဥ္တူညီေသာအခ်ိန္တြင္သာ ေသာက္ပါ။

ေဆးကို အေရျပား၊ အဆုတ္တို႔မွတစ္ဆင့္ စုပ္ယူႏိုင္ေသာေၾကာင့္ မေမြးေသးေသာကေလးကို အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မည့္သူမ်ား ဤေဆးကိုကိုင္တြင္ျခင္း၊ ရွဴျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ရပါ။

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ဘယ္္လိုသိမ္းဆည္းရမလဲ

Mercaptopurine ကို တိုက္ရိုက္ေနေရာင္ျခည္မထိုးေအာင္ႏွင့္ စိုစြတ္မႈမရွိေအာင္ထားျခင္းက အေကာင္းဆံုးသိုေလွာင္သိမ္းဆည္းနည္းပင္ ျဖစ္သည္။ ေဆးအာနိသင္ပ်က္ျပယ္ျခင္းႏွင့္ ေဆးအေနအထား ပ်က္ယြင္းမႈမ်ား မျဖစ္ေစရန္ Mercaptopurine ကို ေရခ်ိဳးခန္းတြင္သိမ္းဆည္းျခင္းႏွင့္ ေရခဲေအာင္ သိမ္းဆည္းျခင္းမ်ိဳးမျပဳလုပ္ပါႏွင့္။ Mercaptopurine ေဆးအမ်ိဳးအစားႏွင့္ ေဆးထုတ္လုပ္သည့္ကုမၸဏီ ကြဲျပားမႈေပၚမူတည္ျပီး သိမ္းဆည္းေသာပံုစံ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ား ရွိႏုိင္ပါသည္။ ထို႔အတြက္ ေဆးဘူးအခြံ၌ပါေသာ သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းမႈ ညႊန္ၾကားခ်က္ကို ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးျခင္း သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူအား ေမးျမန္းျခင္းကို အျမဲလုပ္ပါ။ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရေစရန္အတြက္ ေဆး၀ါးအကုန္လံုးကို ကေလးမ်ား၊ အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္မ်ားႏွင့္ေ၀းရာတြင္ထားပါ။

Mercaptopurine အားအိမ္သာထဲပစ္ခ်ျခင္း၊ ေရထြက္ေပါက္မ်ားမွ ေဆးခ်ျခင္းမ်ိဳးအား မလုပ္သင့္ပါ။ ေဆး၀ါးမ်ားကို မလိုအပ္ေတာ့သည့္အခါ ဒါမွမဟုတ္ သက္တမ္းကုန္ဆံုးသြားသည့္ အခါမ်ားတြင္ စနစ္တက်စြန္႔ပစ္ရန္ အေရးၾကီး၏။ ေဆး၀ါးမ်ားကို စနစ္တက် မည္ကဲ့သုိ႔စြန္႔ပစ္ရမည္ဆိုျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သင့္၏ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ႏွင့္ တုိင္ပင္ႏိုင္ပါသည္။

ၾကိဳတင္သတိျပဳရန္မ်ားႏွင့္ အသိေပးခ်က္မ်ား

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) အသံုးမျပဳခင္ ဘာေတြသိသင့္သလဲ

Mercaptopurineကိုမသံုးခင္ ဤေဆးႏွင့္ေရာ တျခား chlorambucilႏွင့္ေရာ ဓာတ္မတည့္မႈ ရွိပါက ဆရာ၀န္ကိုႀကိဳေျပာပါ။ ဤေဆးတြင္ သင့္ႏွင့္ဓာတ္မတည့္ႏုိင္သည့္ inactive ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ပါေနႏိုင္ပါသည္။ အေသးစိတ္သိလိုပါက ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပါ။

ဤေဆးကိုမသံုးခင္ သင့္က်န္းမာေရးရာဇ၀င္မ်ားကို ဆရာ၀န္သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္အား ေျပာျပေပးပါ။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အသည္းေရာဂါ၊ ကင္ဆာ၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အင္ဇိုင္းေရာဂါမ်ား (TPMT deficiency)။

Mercaptopurine သည္ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း ပိုျဖစ္ေစႏုိင္၏။ သို႔မဟုတ္ ရွိေနေသာ ကူးစက္ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစႏုိင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တျခားသူမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္သည့္ေရာဂါရွိသူမ်ား (ေရေက်ာက္၊ ၀က္သက္၊ တုပ္ေကြး)ကို ေရွာင္ရပါမည္။ ေရာဂါပိုးႏွင့္ ထိေတြ႔မိသည္ထင္ပါက သို႔မဟုတ္ အေသးစိတ္ သိလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါပဲ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါ။ လတ္တေလာကမွ အသက္ရွိကာကြယ္ေဆးယူထားသူမ်ား (ဥပမာ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးကို ႏွာေခါင္းမွရွဴထားျခင္း)ႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။

ျပတ္ရွျခင္း၊ အညိဳအမည္းစြဲျခင္း၊ ထိခိုက္မိျခင္းမ်ား မျဖစ္ရေအာင္ မုတ္ဆိတ္ဓား၊ လက္သည္းညွပ္တို႔လို ခၽြန္ထက္သည့္ကိရိယာမ်ားအား သတိႏွင့္သံုးပါ။ ထိေတြ႔မႈမ်ားေသာ အားကစားမ်ားကိုေရွာင္ပါ။

ေဆးေၾကာင့္ ေနေရာင္မခံႏိုင္ျခင္းျဖစ္တတ္၏။ ေနႏွင့္ထိေတြ႔မႈကို ကန္႔သတ္ပါ။ ေနပူဆာလံႈျခင္း၊ ေနကဲ့သို႔မီးအိမ္ေအာင္တြင္ေနျခင္းမ်ားကိုေရွာင္ပါ။ အျပင္ထြက္ရမည္ဆိုပါက ေနေရာင္ခံလိမ္းေဆးမ်ား လိမ္းျခင္း၊ အကာကြယ္ေပးအ၀တ္အစားမ်ား၀တ္ျခင္း ျပဳလုပ္ပါ။ ေနေလာင္ျခင္း၊ အေရျပားတြင္ အဖုမ်ားထျခင္း၊ နီျခင္းမ်ားျဖစ္လာပါက ဆရာ၀န္ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။

ခြဲစိတ္မႈမလုပ္ခင္ သင္သံုးေနသည့္ပစၥည္းမ်ား (ဆရာ၀န္ညႊန္သည့္ေဆး၊ အညႊန္းမလိုပဲ ေသာက္ႏိုင္သည့္ေဆးႏွင့္ ဘယပင္ထြက္ေဆးမ်ား) ကို ဆရာ၀န္အားေျပာပါ။

ေဆးကို အေရျပား၊ အဆုတ္တို႔မွတစ္ဆင့္ စုပ္ယူႏိုင္ေသာေၾကာင့္ မေမြးေသးေသာကေလးကို အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မည့္သူမ်ား ဤေဆးကိုကိုင္တြင္ျခင္း၊ ရွဴျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ရပါ။

သင့္တြင္ကိုယ္၀န္ရွိလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရန္ အစီအစဥ္ရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္ကို ေျပာပါ။ Mercaptopurine ေသာက္ေနစဥ္ ကိုယ္၀န္ရသြား၍မျဖစ္ပါ။ Mercaptopurine သည္ မေမြးေသးေသာကေလးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ ပထမ ၃ လအတြင္း ေသာက္မိလွ်င္။ ေဆးကိုသံုးေနစဥ္ သင့္ေတာ္ေသာ သေႏၶတားနည္းမ်ားကို ေမးပါ။ ေဆး၏ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးမ်ာကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ေသခ်ာေဆြးေႏြးပါ။

ေဆးသည္ ႏို႔ရည္ထဲသို႔ျဖတ္ႏိုင္မျဖတ္ႏိုင္ မသိရေသးပါ။ ႏို႔မတိုက္ခင္ ဆရာ၀န္ႏွင့္အရင္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးႏို႔တုိက္ေနခ်ိန္မွာ Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ကိုသံုးစြဲဖို႔ စိတ္ခ်ရပါသလား

ယခုေဆး၀ါးကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳလွ်င္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိမရွိ ဆံုးျဖတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ လံုေလာက္ေသာေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္မ်ား မရွိပါ။ ေဆးမေသာက္သံုးမီတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိေသာေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားအားလံုးကို ခ်ိန္ဆႏုိင္ရန္အတြက္ သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္ပါ။ ယခုေဆး၀ါးသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ D ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

  • A=ဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။
  • B=ေလ့လာမႈအခ်ိဳ႕အရဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။
  • C=ဆိုးက်ိဳးအခ်ိဳ႕ရွိႏုိင္ပါသည္။
  • D=ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိသည့္ အေထာက္အထားမ်ားရွိပါသည္။
  • X=ေသာက္သံုး၍မရပါ (လံုး၀မတည့္ပါ)။
  • N=အေျခအေနကိုမသိရေသးပါ။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ကိုအသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ႏုိင္သလဲ

ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ၀မ္းေလွ်ာျခင္းႏွင့္ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ခဏတာ ဆံပင္ကၽြတ္တတ္ပါသည္။ထုိေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား ေပ်ာက္မသြားလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ပိုဆိုးလာလွ်င္ ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။

ဤေဆးေၾကာင့္ ျပင္းထန္သည့္ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဤေဆးကို ဆရာ၀န္မွေပးျခင္းသည္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးထက္ အက်ိဳးေက်းဇူးက ပိုမ်ားေသာေၾကာင့္ ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိထားပါ။ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ျခင္းက အႏၱရာယ္ကိုေလ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္ပါသည္။

ပင္းထန္ေသာေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားျဖစ္သည့္ အဆစ္ေရာင္ျခင္းနာျခင္း၊ အမည္းေရာင္၀မ္းသြားျခင္း၊ ေကာ္ဖီေရာင္မ်ားအန္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္လကၡဏာမ်ား (ဆီးပမာဏေျပာင္းသြားျခင္း၊ ခါးေအာက္ပိုင္းနာျခင္း) မ်ားျဖစ္လာပါက ဆရာ၀န္ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။

ျပင္းထန္သည့္ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေသာ အသည္းေရာဂါလကၡဏာမ်ား (ဥပမာ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္းမွာ မရပ္ျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္း၊ အေရျပားႏွင့္ မ်က္လံုးမ်ား၀ါျခင္း၊ ဆီးေရာင္ရင့္ျခင္း) ျဖစ္လာပါက ေဆးကုသမႈ ခ်က္ခ်င္းခံယူရမည္။

ဤေဆးသည္ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီလုပ္ငန္းစဥ္အား ေလ်ာ့က်ေစေသာေၾကာင့္ ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥႏွင့္ ေသြးမႊားဥမ်ား အေရအတြက္ နည္းသြားေစႏိုင္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္၏ ေရာဂါပိုးမ်ားတိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္းက်ျခင္း၊ ေသြးယိုလြယ္ျခင္း၊ အညိဳကြက္ထလြယ္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ ေအာက္ပါလကၡဏာမ်ားျဖစ္လာပါက ဆရာ၀န္ကိုခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။ ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ ေမာပန္းေနျခင္း၊ အေရျပားေဖ်ာ့ျခင္း၊ ပိုး၀င္သည့္လကၡဏာမ်ား (ဥပမာ ေပ်ာက္မသြားေသာ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္ျခင္း)၊ အလြယ္အကူေသြးထြက္ျခင္း၊ အညိဳအမည္းစြဲျခင္း။

Mercaptopurine သည္ ရွားပါးစြားျဖင့္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာကင္ဆာမ်ား (ဥပမာ လင္ဖိုးမား၊ အေရျပား၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာမ်ား) ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို တုိးလာေစႏိုင္ပါသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါမ်ား (Crohn’s disease, ulcerative colitis) အတြက္ ကုသေနရေသာ ကေလးႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူမ်ားတြင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ဗိုက္ေဖာျခင္း၊ ျပန္ရည္က်ိတ္မ်ားေရာင္ျခင္း၊ ညအခါ ေခၽြးထြက္ျခင္း၊ အေၾကာင္းရင္းမရွိ၀ိတ္က်ျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ အေရျပားေျပာင္းသြားျခင္း (ဥပမာ အသစ္ေသာ အေရျပားအနာမ်ား၊ အဖုမ်ား၊ မွဲ႔အေရာင္ အရြယ္အစားေျပာင္းသြားျခင္း)၊ ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ မိန္းမကိုယ္မွအရည္မ်ားဆင္းျခင္း၊ ေသြးဆင္းျခင္း စသည့္လကၡဏာမ်ားျဖစ္လာပါကလည္း ဆရာ၀န္ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာပါ။

ဤေဆးေၾကာင့္ ျပင္းထန္သည့္ဓာတ္မတည့္ျဖစ္ျခင္းမွာ ရွား၏။ သုိ႔ေသာ္ ေအာက္ပါျပင္းထန္ဓာတ္မတည့္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္လာပါက အေရးေပၚကုသမႈမ်ား ခံယူရပါမည္ – အကြက္ထျခင္း၊ ယားျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း (အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာ၊လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း)၊ ေခါင္းတအားမူးျခင္းႏွင့္ အသက္ရွဴရခက္ျခင္း။

ယခုေဖာ္ျပပါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုခံစားရမႈမွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးကြဲျပားျခားနားမႈ ရွိႏိုင္ပါသည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားတြင္ မပါ၀င္သည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္းရွိႏုိင္သည္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားရွိပါကသင္၏ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ပါ။

ေဆးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား

ဘယ္ေဆးေတြက Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

Mercaptopurineႏွင့္ဓာတ္ျပဳႏိုင္ေသာ ေဆးကုန္မ်ားမွာ : febuxostat, ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို အားနည္းေဆးေသာေဆးမ်ား၊ ပိုးကူးစက္မႈျဖစ္ႏိုင္ေခ် ျမင့္ေစေသာေဆးမ်ား (rituximab, tofacitinib)

ဤေဆးသည္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးျခင္းမ်ားကို အေႏွာက္အယွက္ေပးႏိုင္၏။  (ဥပမာ Uric acid lvl) ထို႔ေၾကာင့္ အေျဖအမွားမ်ားထြက္ႏိုင္ပါသည္။ ဤေဆးေသာက္ေနေၾကာင္း ဓာတ္ခြဲခန္း၀န္ထမ္းမ်ားကိုေသခ်ာေျပာျပပါ။

Mercaptopurine သည္ azathioprine ႏွင့္ အေတာ္ဆင္တူပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ azathioprine ပါေသာေဆးမ်ားသံုးေနရပါက Mercaptopurine ကို သတိႏွင့္သံုးပါ။

သည္ သင္အခုေသာက္သံုးေနသည့္ တျခားေသာေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ ဓာတ္ျပဳမႈမ်ားျဖစ္ႏုိင္ျပီး ေဆး၀ါးအာနိသင္ေျပာင္းျခင္းႏွင့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးျဖစ္လာႏုိင္ေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ မလိုလားအပ္ေသာေဆး၀ါးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား မျဖစ္လာေစရန္ သင္လက္ရွိေသာက္သံုးေနေသာ ေဆး၀ါးမ်ားအားလံုးကိုစာရင္းျပဳစုထားျပီး (စာရင္းလုပ္သည့္အခါ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားသည္မ်ား၊ မညႊန္ၾကားဘဲေသာက္သံုးေနသည္မ်ား၊ သဘာ၀ေဆးဘက္၀င္ပစၥည္းမ်ား အားလံုးပါရပါမည္။) ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူအား အျမဲေျပာျပပါ။ ေဆး၀ါးမ်ားကို ဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါပဲ ေသာက္သံုးျခင္း၊ ရပ္ဆုိင္းျခင္း၊ ပမာဏေျပာင္းလဲျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ပါႏွင့္။

အစားအေသာက္ေတြနဲ႔ အရက္က Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလား

Mercaptopurine က အစားအေသာက္ သို႔မဟုတ္ အရက္ေသစာႏွင့္ ဓာတ္ျပဳမႈမ်ားျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ေဆး၀ါးမ်ား၏အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံႏွင့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးျဖစ္လာႏုိင္ေသာေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ မလိုလားအပ္သည့္ ဓာတ္ျပဳမႈမ်ားမျဖစ္လာေစရန္ အစားအေသာက္၊ အရက္ေသစာမ်ားႏွင့္ ဓာတ္ျပဳႏုိင္ေခ်ရွိမရွိကို ေမးျမန္းတိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္ေရာဂါအေျခအေနေတြက Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

Mercaptopurine သည္ သင္၏ နဂိုက်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားႏွင့္ သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳမႈမ်ားရွိႏုိင္ပါသည္။ သင္၏ က်န္းမာေရးအေျခအေနအားပိုဆိုးသြားေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ေဆးသက္ေရာက္မႈပံုစံ ေျပာင္းလဲသြားျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သင္၏က်န္းမာေရးအေျခအေနအကုန္လံုးကို သင့္ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ကို အသိေပးရန္အေရးၾကီးပါသည္။

ေသာက္သံုးရန္အညႊန္း

ယခုအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေဆးပညာအၾကံေပးမႈကို အစားထိုးရန္အတြက္မဟုတ္ပါ။ သင္သည္သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြအတြက္ Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

Intestinal Arterial Insufficiency အတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ကနဦးပမာဏ:

ေသာက္ေဆး: တစ္ရက္လွ်င္ 2.5 mg/kg ႏႈန္း (အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားအတြက္ 100 to 200 mg ခန္႔ရွိသည္) ဤပမာဏအတိုင္း အပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေန႔စဥ္ေပးရၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္ ပိုၾကာႏိုင္၏။ အကယ္၍ ၄ ပတ္ေျမာက္ၿပီးေသာ္လည္း တုိးတက္မႈမရွိလွ်င္၊ ေသြးျဖဴဥ ေသြးမႊားဥမ်ားကို ဖိႏွိပ္ႏိုင္မႈ တိတိက်က်မရွိေသးလွ်င္ ေဆးကို 5 mg/kg ႏႈန္းအထိတိုးႏိုင္ပါသည္။ acute lymphatic leukemia ႏွင့္ လူကိုဆိုက္ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္မ်ားေသာ လူနာတစ္ခ်ိဳ႕တြင္ တစ္ရက္ကို 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ ၁-၂ ပတ္ခန္႔ေပးျခင္းက လူကိုဆိုက္မ်ားကို ျမန္ျမန္က်ေစပါသည္။

တစ္ေနကုန္အတြက္ေဆးကို တစ္ႀကိမ္သာေပးရမည္။ ေဆးပမာဏကို 25 mg ဆပြားကိန္းအေနႏွင့္ တြက္ခ်က္ေလ့ရွိ၏။

ထိန္းညွိပမာဏ: ေသြးဆဲလ္မ်ားအား ေကာင္းေကာင္းဖိႏွိပ္ထားႏိုင္သြားပါက ထိန္းညွိပမာဏကိုစဥ္းစားရန္လိုပါၿပီ။ ပံုမွန္ ထိန္းညွိပမာဏမွာ တစ္ရက္ကို 1.5 to 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ တစ္ႀကိမ္တည္းေသာက္ရန္ျဖစ္သည္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ေသာ acute leukemia အားထိန္းရာတြင္ Mercaptopurine တစ္မ်ိဳးတည္းသီးသန္႔သံုးေလ့မရွိပါ။

Acute Lymphoblastic Leukemia အတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ကနဦးပမာဏ:

ေသာက္ေဆး: တစ္ရက္လွ်င္ 2.5 mg/kg ႏႈန္း (အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားအတြက္ 100 to 200 mg ခန္႔ရွိသည္) ဤပမာဏအတိုင္း အပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေန႔စဥ္ေပးရၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္ ပိုၾကာႏိုင္၏။ အကယ္၍ ၄ ပတ္ေျမာက္ၿပီးေသာ္လည္း တုိးတက္မႈမရွိလွ်င္၊ ေသြးျဖဴဥ ေသြးမႊားဥမ်ားကို ဖိႏွိပ္ႏိုင္မႈ တိတိက်က်မရွိေသးလွ်င္ ေဆးကို 5 mg/kg ႏႈန္းအထိတိုးႏိုင္ပါသည္။ acute lymphatic leukemia ႏွင့္ လူကိုဆိုက္ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္မ်ားေသာ လူနာတစ္ခ်ိဳ႕တြင္ တစ္ရက္ကို 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ ၁-၂ ပတ္ခန္႔ေပးျခင္းက လူကိုဆိုက္မ်ားကို ျမန္ျမန္က်ေစပါသည္။

တစ္ေနကုန္အတြက္ေဆးကို တစ္ႀကိမ္သာေပးရမည္။ ေဆးပမာဏကို 25 mg ဆပြားကိန္းအေနႏွင့္ တြက္ခ်က္ေလ့ရွိ၏။

ထိန္းညွိပမာဏ: ေသြးဆဲလ္မ်ားအား ေကာင္းေကာင္းဖိႏွိပ္ထားႏိုင္သြားပါက ထိန္းညွိပမာဏကိုစဥ္းစားရန္လိုပါၿပီ။ ပံုမွန္ ထိန္းညွိပမာဏမွာ တစ္ရက္ကို 1.5 to 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ တစ္ႀကိမ္တည္းေသာက္ရန္ျဖစ္သည္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ေသာ acute leukemia အားထိန္းရာတြင္ Mercaptopurine တစ္မ်ိဳးတည္းသီးသန္႔သံုးေလ့မရွိပါ။

Acute Crohn’s Disease အတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ေသာက္ေဆး:တစ္ရက္လွ်င္ 1.0 to 1.5 mg/kg ႏႈန္း

Crohn’s Disease – Maintenanceအတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ေသာက္ေဆး:တစ္ရက္လွ်င္ 1.0 to 1.5 mg/kg ႏႈန္း

Ulcerative Colitis – Maintenanceအတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ေသာက္ေဆး:တစ္ရက္လွ်င္ 1.0 to 1.5 mg/kg ႏႈန္း

Inflammatory Bowel Diseaseအတြက္ လူႀကီးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ေသာက္ေဆး:တစ္ရက္လွ်င္ 1.0 to 1.5 mg/kg ႏႈန္း

ေက်ာက္ကပ္အတြက္ ပမာဏခ်ိန္ညွိျခင္း

ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းသူမ်ားတြင္ ေဆးႏွင့္ မက္တာဘိုလိုက္မ်ားကို ေကာင္းေကာင္းမစြန္႔ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ပမာဏနည္းနည္းႏွင့္စရန္သာ အႀကံျပဳပါသည္။

အသည္းအတြက္ ပမာဏခ်ိန္ညွိျခင္း

အသည္းလုပ္ငန္းမေကာင္းသူမ်ားတြင္ ေဆးပမာဏကို ေလ်ာ့ေပးရန္ စဥ္းစားရမည္။

ပမာဏခ်ိန္ညွိျခင္း

လူနာမွဒဏ္ခံႏိုင္ေသာ ေဆးပမာဏႏွင့္ အာနိသင္မွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မတူႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အဆိပ္သင့္မျဖစ္ေစပဲ အာနိသင္ျပေသာပမာဏကို ေကာင္းေကာင္းခ်ိန္တြယ္ႏိုင္ရန္ အေရးႀကီး၏။

Allopurinol ပါတြဲေပးေနပါက Mercaptopurine ၏ ပမာဏကို ပံုမွန္၏သံုးပံုတစ္ပံု သို႔မဟုတ္ ေလးပံုတစ္ပံုသာ ေပးသင့္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေဆးတြင္ အခ်ိန္ယူရေသာ အာနိသင္တစ္ခုရွိေနႏိုင္ၿပီး လူကိုဆိုက္မ်ား၊ ေသြးမႊားဥမ်ားျမန္ျမန္ႏွင့္မ်ားမ်ားက်သြားသည္ႏွင့္ တန္းၿပီးရပ္ပစ္ရပါမည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ လူကိုဆိုက္ႏွင့္ ေသြးမႊားဥပမာဏမွာ ၂ ရက္ ၃ ရက္ေလာက္ ၿငိမ္ေနလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ျမင့္လာလွ်င္ ေဆးကိုျပန္ဆက္ေပးႏိုင္ပါသည္။

သတိေပးခ်က္မ်ား

အျဖစ္မ်ားဆံုးေသာ အဆိပ္သင့္သည့္လကၡဏာမွာ myelosuppression ျဖစ္ၿပီး ေသြးဆဲလ္မ်ားအားလံုးကို က်သြားေစႏိုင္ပါသည္။ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီအား ဖိႏွိပ္ရန္အတြက္သံုးျခင္းမဟုတ္ပါက ေသြးဆဲလ္အရည္အတြက္မ်ား ျမန္ျမန္ႏွင့္မ်ားမ်ားက်သြားသည္ႏွင့္ ေဆးကိုရပ္လိုက္သင့္ပါသည္။

Other Comments

Mercaptopurine မွာ အားျပင္းေသာေဆးျဖစ္သည္။

acute lymphatic leukemia မွန္ ေသခ်ာမွသာ ေဆးကိုအသံုးျပဳသင္ပါသည္။

ကေလးေတြအတြက္ Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

Intestinal Arterial Insufficiency အတြက္ ကေလးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ကနဦးပမာဏ:

ေသာက္ေဆး: တစ္ရက္လွ်င္ 2.5 mg/kg ႏႈန္း (အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားအတြက္ 100 to 200 mg ခန္႔ရွိသည္) ဤပမာဏအတိုင္း အပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေန႔စဥ္ေပးရၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္ ပိုၾကာႏိုင္၏။ အကယ္၍ ၄ ပတ္ေျမာက္ၿပီးေသာ္လည္း တုိးတက္မႈမရွိလွ်င္၊ ေသြးျဖဴဥ ေသြးမႊားဥမ်ားကို ဖိႏွိပ္ႏိုင္မႈ တိတိက်က်မရွိေသးလွ်င္ ေဆးကို 5 mg/kg ႏႈန္းအထိတိုးႏိုင္ပါသည္။ acute lymphatic leukemia ႏွင့္ လူကိုဆိုက္ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္မ်ားေသာ လူနာတစ္ခ်ိဳ႕တြင္ တစ္ရက္ကို 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ ၁-၂ ပတ္ခန္႔ေပးျခင္းက လူကိုဆိုက္မ်ားကို ျမန္ျမန္က်ေစပါသည္။

တစ္ေနကုန္အတြက္ေဆးကို တစ္ႀကိမ္သာေပးရမည္။ ေဆးပမာဏကို 25 mg ဆပြားကိန္းအေနႏွင့္ တြက္ခ်က္ေလ့ရွိ၏။

ထိန္းညွိပမာဏ: ေသြးဆဲလ္မ်ားအား ေကာင္းေကာင္းဖိႏွိပ္ထားႏိုင္သြားပါက ထိန္းညွိပမာဏကိုစဥ္းစားရန္လိုပါၿပီ။ ပံုမွန္ ထိန္းညွိပမာဏမွာ တစ္ရက္ကို 1.5 to 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ တစ္ႀကိမ္တည္းေသာက္ရန္ျဖစ္သည္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ေသာ acute leukemia အားထိန္းရာတြင္ Mercaptopurine တစ္မ်ိဳးတည္းသီးသန္႔သံုးေလ့မရွိပါ။

Acute Lymphoblastic Leukemia အတြက္ ကေလးသံုးရန္ ပံုမွန္ပမာဏ

ကနဦးပမာဏ:

ေသာက္ေဆး: တစ္ရက္လွ်င္ 2.5 mg/kg ႏႈန္း (အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားအတြက္ 100 to 200 mg ခန္႔ရွိသည္) ဤပမာဏအတိုင္း အပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေန႔စဥ္ေပးရၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္ ပိုၾကာႏိုင္၏။ အကယ္၍ ၄ ပတ္ေျမာက္ၿပီးေသာ္လည္း တုိးတက္မႈမရွိလွ်င္၊ ေသြးျဖဴဥ ေသြးမႊားဥမ်ားကို ဖိႏွိပ္ႏိုင္မႈ တိတိက်က်မရွိေသးလွ်င္ ေဆးကို 5 mg/kg ႏႈန္းအထိတိုးႏိုင္ပါသည္။ acute lymphatic leukemia ႏွင့္ လူကိုဆိုက္ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္မ်ားေသာ လူနာတစ္ခ်ိဳ႕တြင္ တစ္ရက္ကို 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ ၁-၂ ပတ္ခန္႔ေပးျခင္းက လူကိုဆိုက္မ်ားကို ျမန္ျမန္က်ေစပါသည္။

တစ္ေနကုန္အတြက္ေဆးကို တစ္ႀကိမ္သာေပးရမည္။ ေဆးပမာဏကို 25 mg ဆပြားကိန္းအေနႏွင့္ တြက္ခ်က္ေလ့ရွိ၏။

ထိန္းညွိပမာဏ: ေသြးဆဲလ္မ်ားအား ေကာင္းေကာင္းဖိႏွိပ္ထားႏိုင္သြားပါက ထိန္းညွိပမာဏကိုစဥ္းစားရန္လိုပါၿပီ။ ပံုမွန္ ထိန္းညွိပမာဏမွာ တစ္ရက္ကို 1.5 to 2.5 mg/kg ႏႈန္းႏွင့္ တစ္ႀကိမ္တည္းေသာက္ရန္ျဖစ္သည္။ ျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ေသာ acute leukemia အားထိန္းရာတြင္ Mercaptopurine တစ္မ်ိဳးတည္းသီးသန္႔သံုးေလ့မရွိပါ။

Mercaptopurine (မာကပ္တိုပ်ဴရင္း) ကိုဘယ္လိုရရွိႏုိင္သလဲ

Mercaptopurine ကိုေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေဆး၀ါးပံုစံမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳးအစားမ်ားျဖင့္ ရရွိႏုိင္ပါသည္။

  • ေသာက္ေဆးျပား
  • ေသာက္ေဆးရည္

အေရးေပၚအေျခအေန ဒါမွမဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားခ်ိန္မွာ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

အေရးေပၚအေျခအေန သို႔မဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားသည့္အေျခအေနမ်ားတြင္ အေရးေပၚေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ကုသမႈခံယူပါ။

ေဆးေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္လြတ္သြားခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။

Mercaptopurine ကိုသံုးစြဲဖို႔ လြတ္သြားခဲ့ပါက (ေမ့ခဲ့ပါက) သတိရသည့္အခ်ိန္တြင္ အျမန္ဆံုးသံုးပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္တစ္ၾကိမ္သံုးရမည့္အခ်ိန္ႏွင့္ နီးကပ္ေနျပီဆိုပါက လြတ္သြားေသာအၾကိမ္ကိုေက်ာ္ျပီး ပံုမွန္အခ်ိန္၌ပင္သံုးလုိက္ပါ။ ေဆးပမာဏအား ႏွစ္ဆတိုးတာမ်ိဳး မလုပ္ပါႏွင့္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇွန် 4, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။